Het ledenparlement van FNV heeft vrijdag tegen de herstelplannen van Lodewijk Asscher en Ton Heerts gestemd. De toezichthouders werden deze zomer door de rechter aangesteld om de ‘pokkenbende’ bij de vakbond op te ruimen, maar kregen het parlement daar niet in mee.
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Weinigen zullen de man benijden die vijf minuten voor elf ’s ochtends hotel Leeuwenhorst in Noordwijkerhout binnenloopt. In zijn hand heeft Lodewijk Asscher de presentatie van het herstelplan dat hij deze vrijdag samen met medetoezichthouder Ton Heerts zal moeten verdedigen tegenover het ledenparlement van de FNV. Het pijnpunt in het plan: dat ledenparlement moet instemmen met het opheffen van zichzelf.
De vergadering deze vrijdag is de voorlopige ontknoping van de maandenlange crisis bij ’s lands grootste vakbond. Deze ontstond oktober vorig jaar in de aanloop naar de verkiezingen voor een nieuwe voorzitter. Zo’n beetje alle geledingen van de bond raakten slaags met elkaar, er waren lastercampagnes, stakingen en procedures tegen de eigen vakbond bij de Ondernemingskamer.
Die stelde uiteindelijk oud-PvdA-prominent Asscher en voormalig FNV-coryfee Heerts aan om ‘de pokkenbende’ bij de bond op te ruimen. Hiertoe presenteerden zij begin deze maand hun plan voor een nieuwe organisatiestructuur. Als het aan Asscher en Heerts ligt, wordt het ledenparlement vervangen door een bondsraad. Die zou door de sectorraden moeten worden gekozen en niet, zoals nu, door de leden.
Het idee is dat parlementariërs hierdoor meer binding hebben met hun sectoren en minder op eigen houtje opereren, zoals nu nog regelmatig het geval is. Ook zou het ledenparlement niet langer moeten gaan over het benoemen en controleren van het bestuur. Dit zou een verantwoordelijkheid moeten worden voor de raad van toezicht.
In hotel Leeuwenhorst wordt vrijdag direct duidelijk dat het spannend wordt of ‘de kalkoen voor kerst zal stemmen’ – zoals een FNV-bestuurder het in FD verwoordde. ‘Ik vind heus dat er iets moet veranderen’, zegt een parlementslid met een bont overhemd voor aanvang van de vergadering. ‘Maar ik vraag me af of dit de juiste weg is, de ledendemocratie wordt met de voeten getreden.’ Bij de koffieautomaat klinken eveneens kritische geluiden: ‘Dit lijken me statuten voor een bedrijf.’
En ja hoor, net nadat de besloten vergadering is begonnen, ontstaat er tumult bij de deur waarachter de bijeenkomst plaatsvindt. Een drietal FNV’ers wil met protestborden naar binnen. Op het karton hebben ze passages uit de FNV-statuten gedrukt waartegen het plan van Heerts en Asscher zou indruisen. Een medewerker komt naar buiten in een poging de boel te stussen. ‘Alsjeblieft, ik wil jullie echt vragen dit niet te doen.’
Dat de tijdelijke toezichthouders een harde dobber zouden hebben aan het ledenparlement, stond wel vast. Het 104-koppige bestuursorgaan bestaat uit de relatief meer vergrijsde en geharde vakbondsleden. Al in 2019 adviseerde een consultancybureau om de macht van het gremium in te perken, maar zij lieten zich toen al niet zomaar wegadviseren.
En ook nu blijken Asscher en Heerts op een muur te zijn gestuit. Tegen de avond heeft een nipte meerderheid van 52 procent tegen de plannen gestemd. In het kielzog van de parlementsleden komt een zichtbaar teleurgestelde Asscher naar buiten. ‘Ik heb mensen gevraagd over hun eigen positie een besluit te nemen, en dat is niet gelukt’, verzucht hij. ‘De rechter heeft al gezegd dat de FNV er niet in slaagt problemen zelf op te lossen, daar was dit vandaag een demonstratie van.’
Volgens vicevoorzitter Alex Rutten van het ledenparlement is het gremium ‘helemaal voor een sterke vakbond, met sterke sectoren’. ‘We willen sterk uit de crisis komen’, zegt ze, ‘maar we verschillen van mening over de manier waarop.’ Volgens Rutten ontbreekt ‘diepgevoeld draagvlak’ voor de plannen van Asscher en Heerts, omdat inspraak van de leden niet voldoende gewaarborgd zou zijn.
Wat de vicevoorzitter betreft kan het ledenparlement er nog prima uitkomen met de twee tijdelijke toezichthouders. ‘We willen alleen verder praten en wat voorstellen voor aanpassingen doen’, zegt ze. ‘We hebben er alle vertrouwen in dat het goed kan komen.’
Maar volgens Asscher is de houding van het ledenparlement ‘een miskenning van wat er aan de hand is’. ‘Ik mis het besef van hoe belangrijk de taak van een vakbond is. FNV is al een jaar lang met zichzelf bezig, terwijl Nederland een sterke FNV nodig heeft. We hebben net verkiezingen gehad, er wordt straks in Den Haag gepraat over allemaal dingen die raken aan werkende mensen. Als je daarbij als vakbond niet aan tafel zit, sta je op het menu.’
Het is de vraag wat het volgende geitenpaadje moet worden om FNV uit de crisis te leiden. Asscher en Heerts zullen zich hier komende dagen op gaan beraden.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant