Minstens drie gemeenten hebben plannen om hun inwoners inspraak te geven rondom de opvang van asielzoekers. Dit volgt op protesten waarbij de komst van een azc categorisch werd afgewezen. Dat er nieuwe azc’s komen, is voor de drie gemeenten echter een voldongen feit.
is verslaggever van de Volkskrant.
Demonstraties, soms met geweld, tegen de komst van asielzoekerscentra (azc’s) hebben voor een koerswijziging gezorgd van de gemeenten Amersfoort, Haaksbergen en Zaltbommel. Afgelopen jaar konden daar de plannen voor de opvang van asielzoekers in de prullenbak, doordat de gemeenteraad, mede onder druk van de protesten, tegen een nieuw azc stemde.
Op verschillende manieren gaan de drie de komende maanden hun inwoners inspraak geven in het lokale azc-dossier. Het gaat daarbij niet om de vraag óf er een azc komt of niet, maar om de locaties van de te vestigen azc’s en de criteria waaraan die moeten voldoen.
De gemeente Amersfoort moet en wil 550 permanente opvangplekken realiseren en wees daarvoor eerder twee locaties aan. Bij protesten daartegen, inclusief het gooien van zwaar vuurwerk, werden zes mensen opgepakt. Het college van burgemeester en wethouders trok vervolgens het locatievoorstel in en bood excuses aan omdat ze ‘het perspectief van omwonenden, belangenorganisaties en de gemeenteraad onvoldoende had meegenomen’.
Nu ligt er een plan, waarover de gemeenteraad op 11 november beslist, om inwoners van Amersfoort tot en met januari volgend jaar mee te laten denken en praten over de voorwaarden en mogelijke locaties. Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart volgend jaar besluit een nieuwe raad over de omstandigheden van de nieuwe azc’s.
Dát die er komen, volgt uit de spreidingswet en daaraan heeft elke gemeente zich te houden. Bovendien, stelt de waarnemend Amersfoortse burgemeester Henri Lenferink: ‘Amersfoort wil nog steeds op een goede manier opvang bieden aan mensen die op de vlucht zijn.’
Belachelijk, vindt de voorvrouw van eerdere protesten tegen de Amersfoortse azc’s, Bianca Wagt. ‘Ze zeggen met bewoners in gesprek te gaan’, zei ze tegen RTV Utrecht, ‘maar het gaat niet over óf we het willen, maar hoe’.
Een vergelijkbaar verwijt speelt in het Twentse Haaksbergen. Burgemeester Gerard van den Hengel kreeg 1.900 handtekeningen van de ‘Belangenvereniging tegen AZC Haaksbergen’ om een referendum te organiseren. De naam van de vereniging, met ‘nee tegen azc’ in haar logo, doet vermoeden dat bewoners voor of tegen de komst van een nieuw azc kunnen stemmen.
Daarover kan het referendum volgens het college echter niet gaan. ‘Het opvangen van asielzoekers is een wettelijke plicht’, stelt B en W over de 129 asielzoekers die Haaksbergen conform de spreidingswet moet opvangen. ‘Daar kan geen referendum over worden gehouden. De gemeente kan niet anders dan zich aan de wet houden.’
Desondanks stemde vrijwel de hele gemeenteraad in met een volksraadpleging. Die zal gaan over de criteria voor een geschikte locatie. Wel vroegen raadsleden zich af of inwoners zitten te wachten op een dergelijk referendum – vraag en datum nog te bepalen.
Zaltbommel kiest niet voor een referendum, maar voor een lange inspraakprocedure over de opvanglocatie en -omstandigheden, die op zijn vroegst zomer volgend jaar een besluit oplevert. Eind volgend jaar zou dan een nieuw azc voor de wettelijk verplichte opvang van 168 asielzoekers kunnen openen.
In juni strandde, ook na protestacties, een collegevoorstel om 300 vluchtelingen op te vangen. Burgemeester Marnix Bakermans kon de gemeenteraad er destijds niet van overtuigen dat een groot azc ‘waarbij alles geregeld wordt’ minder belastend is voor de gemeente, dan een kleine ‘waarbij Zaltbommel alles zelf moet organiseren’. Na het sneven van zijn voorstel, telde Bakermans zijn zegeningen. ‘Ik ben blij dat de opvang op zich niet ter discussie staat.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant