In dit blog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de Tweede Kamerverkiezingen en de kabinetsformatie.
Dat D66 de grootste partij zal zijn, maakt dat de partij komende dinsdag ook een verkenner mag aanwijzen. ‘De verkenner moet in staat zijn niet alleen te handelen vanuit het feit dat D66 de grootste partij is, maar ook: hoe breng ik de partijen samen en hoe komt er zo snel mogelijk een kabinet’, zei Jetten. De D66-leider wilde nog niet expliciet vooruitlopen op zijn gewenste coalitiesamenstelling, maar liet daar tussen de regels wel iets over vallen.
Er zal zeer waarschijnlijk een kabinet worden gevormd door D66, VVD en CDA, die samen 66 zetels hebben (of 67, indien D66 nog een restzetel krijgt). Een logische vierde partner zou GL-PvdA kunnen zijn, of JA21.
Jetten zei dat een ‘stabiel en ambitieus’ kabinet moet kunnen bouwen op steun in ‘deze Kamer en de Eerste Kamer’. Een coalitie met GroenLinks-PvdA heeft in beide Kamers veel meer zetels dan een variant met JA21. Ook zei hij dat de kiezer had gekozen voor ‘een kabinet vanuit het midden’.
Dylan van Bekkum
Het kan D66 volgens leider Rob Jetten echt niet meer ontgaan: de partij is de grootste geworden bij de Tweede Kamerverkiezingen. ‘Dit is een historisch resultaat, daar ben ik trots op’, zei hij vrijdagmiddag tegen de aanwezige pers. ‘Maar het geeft ook een grote verantwoordelijkheid.’
De formele uitslag volgt pas over een week, en de voorlopige uitslagen uit Venray en de briefstemmers uit het buitenland laten ook nog op zich wachten. D66 heeft nu zo’n 15 duizend stemmen meer dan de PVV. Venray, waar een gedeeltelijke hertelling plaatsvindt na een brand in het gemeentehuis, was de PVV in 2023 gunstig gezind. Als dat nu opnieuw het geval is, kan de PVV eventueel ongeveer gelijk komen met D66.
De briefstemmers uit het buitenland zijn daarom het meest doorslaggevend. Historisch doet D66 het bij hen altijd een stuk beter, ook bij verkiezingen waar de partij over het algemeen slecht scoorde. Het is daarom veilig om te zeggen dat D66 vrijwel niets meer in de weg staat om de grootste partij te worden.
Persbureau ANP trok daarom vrijdag de conclusie dat D66 de grootste ging worden. ‘Ik heb groot vertrouwen in de ANP-diensten’, antwoordde Jetten op de vraag of hij niet beter op de definitieve uitslag of de briefstemmen kon wachten. Bovendien maakt D66 ook nog kans op een restzetel, waarmee de partij ook in zetels groter zou worden dan de PVV (27 om 26).
Of de PVV of D66 de meeste stemmen heeft, maakt in wezen niet heel veel uit. De PVV zal hoe dan ook buitenspel staan in de formatie, omdat Wilders door alle grote partijen is uitgesloten. Verschil is wel dat PVV als grootste partij het initiatief heeft om een verkenner aan te wijzen, die het proces zou kunnen vertragen. Nu mag D66 een verkenner aanwijzen, dit gebeurt komende dinsdag.
Dylan van Bekkum
Ook in de laatste week voor de verkiezingen bleek D66 de grootste adverteerder in de campagne te zijn. De partij van verkiezingswinnaar Rob Jetten besteedde in de week tot en met zondag 26 november ruim 3,4 miljoen euro, zo blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Nielsen.
De spotjes met Rob Jetten waren veelvuldig te zien op televisie, maar D66 adverteerde ook op billboards, radio en online. GroenLinks-PvdA gaf in de laatste week ook veel geld uit en passeerde de VVD als grote adverteerder.
Het bedrag dat politieke partijen voor hun campagne betaald hebben, ligt in werkelijkheid vermoedelijk een stuk lager. Nielsen gaat in zijn berekeningen uit van de tariefkaarten van televisiezenders en websites. Eventuele kortingen of individuele prijsafspraken worden buiten beschouwing gelaten. De cijfers bieden wel inzicht in de verhoudingen tussen verschillende partijen.
Volgens de website politiekereclames.nl, waar partijen hun budget over de campagne moeten doorgeven, heeft D66 dit jaar 2,2 miljoen euro gereserveerd. In dit overzicht staat de VVD op de tweede plek en GroenLinks-PvdA op de derde plek in de lijst van grootste adverteerders.
Xander van Uffelen
Nu de verkiezingen achter de rug zijn, loopt het Binnenhof zich warm voor de kabinetsformatie. De eerste belangrijke stap in dat proces wordt aankomende dinsdag om 16.00 uur genomen.
Dan ontvangt Tweede Kamervoorzitter Martin Bosma de fractievoorzitters om de verkiezingsuitslag te bespreken. Doel van dat gesprek is om een zogenaamde ‘verkenner’ aan te wijzen.
De verkenner is een persoon die wordt aangewezen door de verkiezingswinnaar om de verschillende coalitiemogelijkheden te onderzoeken. Hij of zij gaat daarvoor in gesprek met de fractievoorzitters van álle partijen om te zien wie er samen in een coalitie wil.
Lees hier het hele nieuwsbericht van politiek verslaggever Natalie Righton.
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de Tweede Kamerverkiezingen en de kabinetsformatie.
Lees hier het vorige liveblog over de verkiezingen terug.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant