Atletiek Sifan Hassan staat zondag voor het eerst aan de start van de grootste marathon ter wereld: New York. Waar haar meeste concurrenten kiezen voor twee keer per jaar pieken om voldoende van hun inspanningen te kunnen herstellen, begint Hassan aan haar derde grote wedstrijd van het seizoen.
Sifan Hassan finisht de marathon van Sydney, die ze vooraf vooral zag als tussendoortje
De marathon is als een avontuur, zegt Sifan Hassan: je weet van tevoren nooit waar je aan begint. Ook nu ze zondag aan de start verschijnt van haar zevende marathon, die vertrekt vanaf de hangbrug tussen de boroughs Staten Island en Brooklyn in New York, houdt ze er rekening mee dat het anders loopt dan verwacht. „Je kunt van tevoren slecht slapen, kramp krijgen onderweg, het kan alle kanten op.”
Daarom heeft de 32-jarige atlete zichzelf dit weekeinde geen grote doelen gesteld, zegt ze aan het begin van de week vrolijk tijdens een persconferentie via een videoverbinding vanuit Park City in Utah. „Ik wil mezelf niet teleurstellen.”
Doelstelling of niet, Hassan begint als favoriet aan de wedstrijd in New York, die bekendstaat als de grootste en beroemdste marathon ter wereld. Dat hoort bij de reputatie die ze razendsnel heeft opgebouwd op de klassieke afstand van 42.195 meter. Van de zes marathons die Hassan de laatste drie jaar liep, won ze er vier, bij de andere twee werd ze derde en vierde. Haar mooiste zege was die op de Olympische Spelen in Parijs, waar Hassan als eerste vrouw medailles op de baan (twee keer brons) combineerde met goud op de weg.
De bedoeling was dat ze daarna, zoals veel topsporters doen, in 2025 een ‘rustjaar’ zou nemen, met wat meer afstand tot haar sport, zonder de druk die naarmate de olympische cyclus vordert almaar oploopt. Maar bij Hassan gaat het, haar hele carrière al, net als op de marathon: ze weet telkens te verrassen.
Terwijl het voor ’s werelds beste marathonlopers gebruikelijk is maximaal twee keer per jaar (in het voorjaar en in het najaar) in actie te komen, staat Hassan na Londen, waar ze in april derde werd, en Sydney, waar ze twee maanden geleden won, in New York voor de derde keer aan de start van een marathon. „Dat Sifan in haar rustjaar drie marathons loopt”, zegt haar coach Tim Rowberry, „is eigenlijk van de zotte”.
Als Rowberry in de zeven jaar dat hij met Hassan samenwerkt iets heeft geleerd, dan is het dat als ze zich iets in haar hoofd haalt hij beter kan meebewegen. „Toen ze me voor het eerst vertelde dat ze marathons wilde gaan lopen, hebben we er veel over gediscussieerd”, zegt de Amerikaan over zijn pupil, die naast hem zit. „Ik vond dat zo’n overstap een meerjarig proces moest zijn, dat we de kilometers moesten opbouwen, omdat het anders een te moeilijke stap werd. Maar Sifan had er zo’n uitgesproken gevoel bij dat we besloten het toch te doen.”
Die eerste marathon werd Londen in 2023, waar Hassan tijdens de wedstrijd vanwege kramp moest stoppen om te rekken en achteropraakte, maar terug wist te komen en won. „Juist omdat we het gevoel hadden dat Sifan nog niet goed genoeg was, begon ze zonder druk aan de race. Dat bleek de perfecte manier te zijn om met een marathon te beginnen”, zegt Rowberry.
Hassan liep dit voorjaar opnieuw mee in de Britse hoofdstad. „Eigenlijk wilde ik na Parijs meer baantrainingen gaan doen om mijn persoonlijke records op de baan te verbeteren”, zegt Hassan. „Maar ik wilde geen herhaling van 2021, toen ik na de Spelen van Tokio ook gelijk doorging op de baan en ik mezelf bijna opbrandde.”
Hassan merkte dat vooral haar duurtrainingen goed liepen en besloot zich op de weg te richten. Londen en New York werden uitgekozen, en daarna liet ze haar ogen vallen op Sydney. Dat leek haar een leuke wedstrijd, zegt ze, en bovendien: „Ik dacht dat die wel tussendoor kon als een soort lange duurtraining, omdat ik ervan overtuigd was dat het geen moeilijk parcours zou zijn.”
Dat bleek een verkeerde inschatting. Het heuvelachtige parcours in de Australische hoofdstad, met 317 hoogtemeters en nauwelijks vlakke stukken, bleek de zwaarste marathon te zijn sinds Parijs, waar een ongewoon steile klim van dertien procent inzat, zegt Hassan. „Na 20 kilometer dacht ik dat ik veel te hard gestart was. Elke stap deed pijn.”
Dat ze met 2.18.22 toch een parcoursrecord liep, is volgens Hassan en haar coach te danken aan de ontwikkeling die ze heeft doorgemaakt op de marathon. „Toen ik begon met marathons lopen, stapte ik er blanco in. Dat leidde bij mij in aanloop naar een wedstrijd tot veel opwinding en paniek”, zegt Hassan.
Ze leerde van Abdi Nageeye, die vorig jaar de marathon van New York bij de mannen won. Zijn zilveren medaille op de Spelen van Tokio in 2021 was voor Hassan een grote inspiratiebron om zich aan de langste afstand te wagen, zegt ze. „Toen ik begon met trainen, dacht ik dat ik elke week 300 kilometer moest lopen om goed te zijn. Ik trainde zó hard, maar het lukte me niet om die afstand te halen. Ik heb toen Abdi gebeld: hoe doen jullie dat in vredesnaam? En hij zei: ‘Ben je gek geworden? Wij doen misschien de helft, je moet niet geloven wat anderen zeggen, ze liegen.’ Hij heeft me echt geholpen gas terug te nemen.”
Nu blijft Hassan veel rustiger. „Dat Sifan heeft geleerd kalm te blijven, is in mijn ogen een van de grootste veranderingen geweest”, zegt Rowberry. „In het verleden deed ze alles, elke training, elke wedstrijd, met heel veel energie. Nu heeft ze geleerd hoe ze duurtrainingen op lagere tempo’s moet uitvoeren, waardoor ze beter voorbereid aan de start verschijnt, en weet ze in wedstrijden haar energie beter te doseren.”
Niettemin ervoer Hassan de na-effecten van de marathon van Sydney nog lang in haar lichaam. „Een paar weken later begon ik weer voorzichtig met trainen, maar voelde ik het nog in mijn voeten, mijn benen, mijn rug, mijn botten. Ik dacht: waar ben ik aan begonnen?” Tot een paar weken geleden speelde Hassan met het idee om zich terug te trekken voor New York.
Zover is het niet gekomen, zegt Hassan. Ze is inmiddels hersteld, voelt zich energiek en met haar snelheid zit het „heel goed”, al corrigeert ze zichzelf direct omdat ze liever niet heeft dat haar concurrenten dat weten. Maar terugkijkend op haar voorbereiding zegt Hassan wel: „Sydney was leuk om te doen, maar niet slim. Deze combinatie doe ik nooit meer.”
Zo heeft Hassan zich in het verleden wel vaker uitgelaten over de onmogelijke geachte combinaties van afstanden en disciplines die ze in haar hoofd heeft gehaald, om vervolgens haar zelfbedachte uitdagingen toch met veel succes te volbrengen.
Hassan, die bijzonder slecht tegen haar verlies kan, realiseert zich dat ook wel, zegt ze als ze gaandeweg de persconferentie wordt gevraagd naar haar winnaarsmentaliteit: „Ik ga gewoon voor de winst”, beaamt ze over de marathon van New York, waar Hassan met een tijd van 2.13.44 van alle deelnemers het scherpste persoonlijk record heeft. „Maar ik heb inmiddels geleerd dat je op de marathon nooit te hoge verwachtingen moet hebben. Soms moet je gewoon dankbaar zijn dat je de wedstrijd kan uitlopen.”
Een van de doelen die Sifan Hassan zichzelf heeft gesteld, is het lopen van het wereldrecord op de marathon. Dat staat nu op 2.09.56, vorig jaar in Chicago gelopen door Ruth Chepngetich. De Keniaanse atlete werd echter deze maand voor drie jaar geschorst omdat ze werd betrapt op dopinggebruik. Haar wereldrecord blijft vooralsnog staan, maar de dopingautoriteit in de atletiek (AIU) heeft het onderzoek naar Chepngetich nog niet afgerond.
Hassan wil weinig kwijt over de schorsing van de Keniaanse. „Dat zijn mijn zaken niet. Ik focus me op New York en ga ervan uit dat iedereen die daar start schoon is.” Ze herinnert zich dat ze met stomheid geslagen was toen ze de wereldrecordtijd van Chepngetich zag. „Toen ik het las, drong het niet tot me door. Ik zag alleen de cijfertjes. Het was zo’n snelle tijd, ik dacht altijd dat het onmogelijk was dat een vrouw onder de 2.10 zou lopen.”
Hassan acht zichzelf niet in staat om die grens te verbreken. „Ik zou het heel graag willen, maar dan moet ik in alle facetten echt veel beter worden. Dat zie ik niet zomaar gebeuren.” Mocht de tijd van Chepngetich vanwege haar dopinggebruik ongeldig verklaard worden en het wereldrecord teruggezet worden naar 2.11.53, de vorige snelste tijd van de Ethiopische Tigst Assefa, dan ziet Hassan wel kansen. „Niet op de korte termijn, maar dat moet mogelijk zijn.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC