Onigiri zijn Japanse rijstballen met een hartige vulling. Ze liggen tegenwoordig zelfs bij de supermarkt, maar bij Onigiri Shokudo in Utrecht maken ze de ballen vers voor je neus.
is culinair recensent van de Volkskrant. Ook schrijft ze over culinaire (pop-)cultuur.
Onigiri Shokudo
Hardebollenstraat 2 Utrecht
onigirishokudo.nl
Cijfer: 8
Afhaalwinkeltje voor onigiri en Japanse thee. Onigiri kosten tussen € 3,50 en € 6,50 per stuk. Doordeweeks open tussen 11.30 en 15.30 uur, in het weekend tot 16.00 uur.
Stelt u zich eens voor dat u in een parallelle werkelijkheid was opgegroeid waarin het broodje kaas niet bestond, en op een goede dag gaf iemand u een broodje kaas. ‘Jeminee’, zou u dan waarschijnlijk zeggen. ‘Wat ís dit? Zo heerlijk! Zo handzaam! Zo draagbaar en goedkoop en toch perfect uitgebalanceerd qua smaakbeleving, voedingswaarde en mondgevoel! Ik zou dit iedere dag kunnen eten – waarom kende ik deze godenspijs nog niet?’
Precies zo voelde ik me toen ik mijn eerste onigiri soldaat maakte: een snack, lichte lunch of onderdeel van de maaltijd die me zo lekker, eenvoudig en vanzelfsprekend voorkwam dat ik met terugwerkende kracht de veertig lange jaren betreurde die ik zonder had geleefd. Onigiri zijn rijstballen met een hartige vulling, vaak driekantig, maar ook wel rond of rechthoekig. De naam komt van het werkwoord nigiru (握る), wat vastpakken of knijpen betekent – zoals ook bij de handgevormde nigiri-sushi. In tegenstelling tot sushi worden onigiri niet van met azijn aangemaakte, maar van gezouten Japanse rijst gemaakt.
Ze worden in alle lagen van de bevolking gegeten: moeders stoppen de driehapssnacks in de lunchdozen van hun mannen en kinderen, je kunt ze kopen bij gespecialiseerde zaakjes en eethuizen, maar ook bij tankstations en de overal aanwezige gemakswinkels die konbini heten (afgeleid van convenience store). De vergelijking met de sandwich in broodetende landen is gemakkelijk gemaakt.
Vaak zit er nori omheen, die door een slimme verpakking apart van de rijst wordt gehouden. Je ritst het plasticfolie aan de voorkant open, trekt de zijkanten weg en hapt meteen toe, zodat het zeewier krokant blijft. Bij andere soorten zit alleen een klein rechthoekig stukje nori dat als handvat fungeert. Al sinds mensenheugenis is dit het perfecte, met de handen te eten reis- en picknickvoedsel: al in 11de eeuwse teksten wordt er melding van gemaakt.
Iets heel erg lekkers houd je niet voor jezelf. Maar hoewel de Japanse sushi inmiddels al minimaal dertig jaar behoorlijk is ingeburgerd in Nederland, was ik de onigiri nog niet eerder tegengekomen. Toen ik vorig jaar Japan bezocht, waar ik een griezelige hoeveelheid belachelijk fantastische dingen at, was het de onigiri die ik verwachtte terug in Nederland het ergst te gaan missen. Onderweg naar het vliegveld van Osaka kocht ik er daarom zes – drie met de zilte, vettige en met chilipeper pittig aangemaakte koolviskuit die mentaiko wordt genoemd, en drie met een hevig zout-zuur-fruitige ingelegde pruim – umeboshi. Bij mijn gate heb ik ze allemaal opgegeten, zachtjes huilend. Ik heb in het vliegtuig daarna wel heerlijk geslapen.
Toch zie ik de rijstballen het afgelopen jaar op diverse plekken in Nederland opduiken. Bij de Albert Heijn To Go trof ik er een met zalmvulling en akelig harde, vieze rijst – bij lange na niet lekker genoeg om de heimwee te bedwingen. Ook bij Aziatische supermarkten als Amazing Oriental zijn ze te vinden. Maar in de grote steden liggen ze ook in toenemende mate bij Japanse lunch- en delicatessenzaakjes, waar ze vaak vers worden gemaakt. Zoals Bento Café en Shin in Rotterdam, Onigiri Ya en Wagaya in Amsterdam (die laatste zit, heel handig, in metrostation Wibautstraat), en het onigiriwinkeltje in Utrecht waar deze recensie over gaat.
Onigiri Shokudo, in de voor deze gelegenheid nogal grappig genaamde Hardebollenstraat, is een satellietzaakje van het ook in Utrecht gevestigde Japanse eethuis Shokudo (shokudo betekent ook letterlijk eethuis). Het is piepklein, niet meer dan een balietje, een vitrine en een aanrecht met een grote rijstkoker. De snacks zijn in principe om mee te nemen, al staan er twee eenvoudige houten bankjes voor de deur waar je ze eventueel kunt nuttigen.
Twee supervriendelijke Japanse dames bevrouwen de boel. De koude onigiri wijs je aan in de vitrine – als ze op zijn worden ze per drie opnieuw gemaakt – de warme gaan op bestelling. Bij alle prijskaartjes zijn snoezige tekeningetjes gemaakt als illustratie van wat er in de ballen gaat. Om te drinken zijn er enkele Japanse frisjes te koop (van het merk Ramune, waarbij je de flesjes openmaakt door een glazen knikker naar binnen te duwen) en diverse soorten Japanse thee. Ook kunt u er de kleine zoete rijstcakejes daifuku-mochi en de gevulde pannenkoekjes dorayaki krijgen, beide gevuld met rodebonenpasta en niet huisgemaakt. En er ligt nog wat lieve merchandise en frutsels als T-shirts, een piepkleine lego-Mount Fuji met een bloeiende kersenboom ervoor, eetstokjes, en gehaakte knuffelonigiri met grote, glimmende stripfiguurogen.
We proberen eerst een aantal van de warme rijstballen. Aburi mentaiko (€ 6,50) is de koolviskuit waar ik het hierboven al over had, maar dan bespoten met Japanse mayonaise en afgeschroeid met een gasbrander. Meteen valt op dat zowel de viseitjes als de rijst van uitstekende kwaliteit zijn. De tarako (zoals de onaangemaakte kuit heet) is heerlijk pittig, hartig en ook fris gemaakt door de bereiding met kombu, sake, yuzu en peper. De mooie kortkorrelige, lauwwarme Japanse rijst is zacht met nog precies de juiste beet, kleverigheid en zoutgraad, en het afbranden met de mayonaise geeft het geheel iets onweerstaanbaar spekkig-rokerigs. Echt een hapje dat ik iedere dag zou kunnen eten. Ook de unagi omelet onigiri (€ 6,50) met zoetgelakte Japanse aal en ei smaakt uitstekend.
De ‘tuna melt’ mag inmiddels een bekende sandwich zijn, maar een rijstbal met zalm en gesmolten kaas (€ 5) is mogelijkerwijs ook voor u een combinatie waar u even aan moet wennen. Toch werkt het eigenlijk wonderwel: de vette zalm en de fijn ‘trekkende’, mozzarella-achtige kaas passen goed bij elkaar. Bij de miso flambée (€4,30) is ook weer bijzonder lekkere miso gebruikt die even wordt afgebrand, en in de noritama onigiri zit een kruidenstrooisel (furikake) verrijkt met gedroogd ei. We drinken ondertussen een heerlijke geroosterde groene thee die hojicha wordt genoemd en die een gouden kleur en een beetje een toastige en karamel-achtige smaak heeft, en een genmaicha die z’n lekkere popcorn-achtige aroma krijgt van gepofte bruine rijst (beide € 4 voor een kopje).
Ook de koude onigiri bevallen prima: walnut miso (€ 4,30) is geen miso gemaakt van walnoten, maar een zoet-hartig mengsel van nootjes en sojabonenpasta. Ook verrassend lekker is het mengsel van tonijn en iburigakko (€ 4,50). Dat laatste is de gerookte versie van de bekendere, helgele takuan; een met rijstzemelen ingelegde rettich. Het is extreem hartig en fijn rokerig bij de malse tonijn.
Er zijn nog wel tien andere onigiri te koop die we graag zouden proberen: met geroosterde kip, met zeewier, of met kimchi en gebakken ui. Wat ontzettend fijn dat er steeds meer plekken zijn om deze uitgekiende, uit de hand te eten Japanse snack te leren kennen – en Onigiri Shokudo is daar een fantastische plek voor.
Dit is een rubriek uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant