De schaal waarop in de jeugdzorg wordt gefraudeerd met ervaringscertificaten is zo groot, dat er moet worden ingegrepen. Dit concludeert de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ) na een steekproef. Een derde van de op basis van vastgelegde ervaring geregistreerde jeugdzorgprofessionals voldoet niet aan de eisen.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over jeugdzorg en de toeslagenaffaire.
Het betreft een steekproef onder 274 personen. Op basis van hun vastgelegde werkervaring staan ze ingeschreven bij het SKJ als jeugdzorgprofessional op hbo-niveau. Maar 95 voldoen niet aan de eisen.
‘Het merendeel van hen heeft bewust gesjoemeld’, aldus SKJ-directeur Herman Geerdink woensdag bij een toelichting op de steekproef. ‘Ze hebben plagiaat gepleegd, of ze bleken niet gewerkt te hebben bij de werkgever waar ze zeiden hun werkervaring te hebben opgedaan.’
Iemand die een jaar in de jeugdzorg werkt op hbo-niveau, kan deze ervaring bij een commercieel EVC-bureau laten vastleggen in een EVC-certificaat (Erkenning van Verworven Competenties). De bedoeling is dat zo’n aanbieder de kandidaat gedegen toetst en uitvoerig ondervraagt. Met het ervaringscertificaat kan de kandidaat zich vervolgens inschrijven in het Kwaliteitsregister Jeugd.
Maar het systeem blijkt fraudegevoelig. De SKJ-registratie voor jeugdzorgprofessionals (circa 60 duizend registraties) is gewild. Ze staat gelijk aan de hbo-opleiding social work jeugd, een belangrijke instroomeis voor veel verantwoordelijke banen in de jeugdzorg.
Het viel de SKJ op dat zich de laatste jaren steeds meer inschrijvers meldden met ervaringscertificaten. Vanwege signalen van misbruik is deze steekproef gedaan. Nu het aantal onregelmatigheden zo groot blijkt, gaat de stichting alle in totaal ruim drieduizend geregistreerden op basis van een ervaringscertificaat onderzoeken.
SKJ en branchevereniging Jeugdzorg Nederland vinden dat het toezicht op het systeem met ervaringscertificaten snel moet worden verbeterd. ‘Ik ben erg bezorgd dat mensen met snode plannen met de meest kwetsbare kinderen werken’, aldus Leon Noorlander, directeur van branchevereniging Jeugdzorg Nederland.
Noorlander beklemtoont dat de sector blij is met het systeem, omdat werknemers al werkende kunnen doorgroeien. ‘We hebben veel werknemers nodig, maar helaas hebben criminelen deze weg ontdekt.’
Het toezicht voldoet volgens hem niet. De controlerende instanties staan los van de overheid en worden betaald door de EVC-bureaus zelf. ‘De controle moet weer in overheidshanden komen’, zegt Geerdink. ‘Deze sector gaat zichzelf niet reinigen.’ Hij benadrukt dat er ook veel goede EVC-bureaus zijn en dat de meeste onderzochte dossiers aan de eisen voldeden.
Het valt hem op dat niet-kloppende dossiers vaker van zzp’ers in de zorg waren. Hun certificaat hadden ze vaak gekregen van nieuwe EVC-bureaus, die vaak op één adres staan ingeschreven met bijvoorbeeld een zorgaanbieder, een vastgoedbedrijf en een bemiddelingsbureau. ‘Dan blijkt de eigenaar van het ene EVC-bureau degene te zijn die als assessor het dossier van een klant van een ander EVC-bureau beoordeelt.’
De bevindingen zijn gedeeld met het Openbaar Ministerie, dat onderzoek doet naar de EVC-bureaus. Tot nu toe zijn vier betrokkenen van één EVC-bureau aangehouden. Zij worden ervan verdacht honderden valse ervaringscertificaten te hebben verkocht. Naar verwachting komen zij volgende maand voor het eerst voor de rechter, in een voorbereidende zitting.
Onder jeugdzorgprofessionals klinkt ook kritiek op de in hun ogen rigoureuze aanpak van de SKJ. Al lopende het onderzoek trok de stichting in april meteen van vijftig professionals de registratie in, vanwege vermeende onregelmatigheden in hun dossier. Het leidde tot grote onrust. Voor sommigen betekende het dat ze ontslagen werden. Een aantal van hen stapte naar de rechter, omdat zij het onjuist vonden dat hen geen mogelijkheid werd geboden hun kant van het verhaal te vertellen. Van een aantal heeft de SKJ inmiddels de schorsing weer ingetrokken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant