Van de producten die Temu en Shein verkopen in Europa, voldoet 70 procent niet aan de EU-veiligheidsnormen. Dat blijkt uit gezamenlijk onderzoek van consumentenorganisaties in Duitsland, Frankrijk, België en Denemarken. Een kwart blijkt ronduit gevaarlijk voor de gebruiker, met risico’s op brand, verstikking of ziekte.
De organisaties kochten in totaal 162 artikelen bij de twee spotgoedkope Chinese aanbieders. Het ging om kettingen, usb-opladers en speelgoed voor kinderen onder de 3 jaar. Na bezorging werden de producten getest in gecertificeerde laboratoria.
Slechts 2 van de 54 onderzochte usb-opladers voldeden aan de EU-veiligheidseisen. Zo raken veel laders oververhit tijdens het laden of buigen de stekkers te makkelijk. Als interne draden daardoor breken, kan dat schokken of kortsluiting veroorzaken. In het ergste geval met brand tot gevolg.
Bij het speelgoed en in de kettingen werden gevaarlijke stoffen aangetroffen. Zo bevatte een aantal kettingen van Shein extreem veel cadmium, een kankerverwekkende stof. In een stuk speelgoed van Temu werd de hormoonverstorende stof nonylfenolethoxylaat aangetroffen en bij een ander formaldehyde. Bij meer dan de helft van het speelgoed was er sprake van verstikkingsgevaar door te kleine onderdelen, die kinderen eraf kunnen halen en inslikken.
De onderzoekers voerden het onderzoek uit naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Europese Digital Services Act (DSA) vorig jaar. Die verplicht onlineplatformen maatregelen te nemen tegen producten die niet voldoen aan EU-regels. ‘De test laat zien dat Temu en Shein meer moeten doen om consumenten te beschermen’, schrijft de Consumentenbond op zijn website.
Temu en Shein liggen al langer onder vuur. Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat spullen die ze aanbieden niet aan de Europese veiligheidseisen voldoen. Vorig jaar werd Temu daarnaast op de vingers getikt wegens valse marketingclaims.
De platforms reageerden verschillend op de laatste bevindingen. Shein haalde direct alle betrokken artikelen uit de verkoop en zette een terugroepactie op touw voor de illegale producten. Temu reageerde pas na enkele weken en haalde alleen de desbetreffende artikelen van de website. De kopers van de gevaarlijke producten werden niet ingelicht.
De Europese zorgplicht van platformen is voorlopig met name ‘reactief’, zegt Gitta Veldt, hoofddocent aan de Universiteit Leiden en gespecialiseerd in productveiligheidsrecht bij e-commerce. ‘Pas wanneer zij signalen van overheden krijgen dat er een onveilig product online staat, moeten ze daar heel snel op reageren.’
De platforms moeten wel Safety Gate in de gaten houden, het digitale veiligheidsportaal van de Europese Commissie met veiligheidswaarschuwingen. Veldt: ‘Het is hun taak om de gegevens van verkopers en hun producten uit te vragen voordat ze op de website komen, maar ze hoeven niet zelf te controleren.’
Naast de enorme hoeveelheid producten die door Shein en Temu worden verstuurd, wordt handhaving ook bemoeilijkt doordat er geen traditionele tussenschakels meer zijn. Veldt: ‘Vroeger was er gewoon een groothandel. Die kocht groot in en werd dan als importeur geacht op de productveiligheid te letten. Die kon worden aangesproken door de autoriteiten. Die heb je vaak niet meer.’
‘Temu en Shein werken als een soort doorgeefluik, dus misschien is het ook onredelijk om hen aansprakelijk te houden voor de veiligheid van alle producten’, denkt Veldt. ‘Het gaat om dermate veel pakketjes, dat het zowel voor de autoriteiten als voor de platformen bijna niet bij te houden is. Maar de verplichtingen zijn nu wel heel erg minimaal.’
Onder de DSA moeten platforms nu ook meer gegevens delen met de Europese Commissie over hun handel online. Veldt: ‘Ik denk dat als we daar meer zicht op krijgen, we dan ook concreter kunnen zeggen: dit zijn gebieden waar de platformen meer kunnen doen.’
Voorlopig is het advies van de Nederlandse Consumentenbond om geen elektronica, speelgoed of sieraden bij deze platforms te kopen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant