De partij Nieuw Sociaal Contract kwam in 2023 op als een komeet, maar is binnen twee jaar al opgebrand. De droom van oprichter Pieter Omtzigt is daarmee voorbij. Nog nooit duurde een politiek avontuur zo kort.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Snikkend belde Pieter Omtzigt de Volkskrant op. Het was net iets voor zeven uur ’s avonds op 7 februari 2024 en de NSC-leider was net weggelopen uit onderhandelingen met Geert Wilders over het vormen van een kabinet. Omtzigt wilde niet, het druiste in tegen al zijn principes. In zijn ogen zouden Wilders en zijn kompanen hun antirechtsstatelijke tendensen nooit kunnen onderdrukken.
In plaats van dat hardop te zeggen, wilde Omtzigt alleen maar off the record praten. Dan gebruikte hij heel specifieke omschrijvingen. Voor de camera’s had hij het over het landsbelang en de kiezer die had gesproken. En dus kwam het kabinet met NSC en PVV er enkele maanden later toch, aangevuld met VVD en BBB. Omtzigt had wel een inlegvel bedongen met allerlei rechtsstatelijke beloftes van de PVV.
Het mocht niet baten. Het politieke avontuur met de PVV sneuvelde binnen een jaar en ook NSC-leider Omtzigt brandde in die tijd volledig op. Officieel kwam dat laatste door gezondheidsproblemen, mediadruk en stress, vertelde hij met tranen in de ogen toen hij in april 2025 zijn afscheid uit de politiek aankondigde.
Maar het kan niet anders dan dat ook Omtzigts geweten heeft geknaagd. De man die zijn eigen partij oprichtte voor ‘beter bestuur’, zag hoe het landsbestuur mede onder zijn leiding ontaardde in politieke chaos.
En nu, weer een paar maanden later, is NSC afgestraft door de kiezer. De partij die in het najaar van 2023 als een komeet vanuit het niets met twintig zetels in de Kamer kwam, krijgt er volgens de laatste prognoses ditmaal nul. De droom van Pieter Omtzigt is daarmee voorbij.
‘Het ziet er niet goed uit. Dat is een enorme teleurstelling, want we geloven in ons verhaal’, zei de NSC-partijleider Eddy van Hijum woensdagavond 29 oktober vanuit congrescentrum De Observant in Amersfoort, waar de partij bijeen was om de uitslagenavond te volgen. Omtzigt was er niet bij, maar zat thuis in Enschede. Van Hijum kreeg hem niet aan de lijn, maar: ‘Ik weet zeker dat hij meeleeft.’ Ook op vragen van de Volkskrant reageerde Omtzigt niet.
Het verdriet zal wederom groot zijn bij de oprichter. Nog nooit duurde een politiek avontuur zo kort. De meeste partijen die vanuit het niets de landelijke politiek veroverden, kregen daarna te maken met een flinke dip. Maar nooit werden ze na de eerste ronde direct helemaal weggevaagd.
Neem BBB, de partij die in 2023 vanuit het niets de grootste werd in alle provincies en de Eerste Kamer. Ook nu de teleurstelling van kiezers over BBB toeneemt, verliest de partij wel wat zetels in de Tweede Kamer, maar blijft ze nog steeds stevig vertegenwoordigd. Ook Forum voor Democratie kende pieken en dalen, en klimt nu weer omhoog.
Zelfs de chaotische LPF verging het zo. Nadat de erfgenamen van de vermoorde LPF-leider Pim Fortuyn er een chaos van hadden gemaakt op het Binnenhof, haalde de nieuwe partijleider, Mat Herben, nog acht zetels. Lokaal bestaat de partij zelfs vandaag nog, in de gemeenteraden van Breda en Eindhoven.
Volgens de nieuwe NSC-leider heeft zijn partij ‘de klappen van de democratie opgevangen door te regeren met populisten’, aldus Van Hijum. ‘Daar betalen we een hoge prijs voor. Achteraf hadden we dat beter niet kunnen doen.’
Hij is voornemens om de strijd lokaal door te zetten. ‘We zijn schatplichtig aan Omtzigt. Deze beweging heeft duizenden leden. We gaan meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. We zullen doorzetten.’
Een klein kansje is er inderdaad nog, maar groot is dat niet. Landelijk ziet het er in ieder geval naar uit dat Van Hijum het licht zal moeten uitdoen voor NSC. Alleen in Brussel brandt nog een heel klein NSC-peertje. Daar zit Dirk Gotink in zijn eentje namens de partij in het Europees Parlement.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant