D66 en PVV zijn de grootste partijen geworden. Wie het voortouw zal nemen in de formatie is nog onduidelijk, maar een hobbelige vorming van een kabinet lijkt onvermijdelijk. Volkskrant-lezers reageren.
Als ik de uitslag nu bekijk, wordt het knap lastig om een nieuw kabinet te formeren. De formatie gaat weer ouderwets superlang duren en gaat veel maanden in beslag nemen. Ik denk al te weten welke verkiezingsbelofte als eerste gebroken gaat worden: een kabinet vóór de Kerst installeren.
Illya Kolbeek, Eibergen
Weer heeft de zwevende kiezer gezorgd voor een harde landing van de vaderlandse politiek.
Alex ten Napel, Amsterdam
Als linkse kiezer, al het geleuter na de verkiezingen overwegend, heel simpel: D66, VVD, CDA en JA21. En snel een beetje.
Guus Melkert, Utrecht
Nederland is geen achterlijk populistisch land, want we krijgen (naar alle waarschijnlijkheid) een jonge, positieve Indische homoseksuele premier! Wat ben ik weer trots op ons fantastische kikkerlandje. We gaan huizen in zee bouwen, de polonaise dansen en de bamischijf wordt verheven tot cultureel erfgoed.
Wel jammer van dat vuurwerkverbod, maar als Indo zet ik de traditie van mijn voorouders voort en zal ik ons stabiele, fatsoenlijke centrumrechtse kabinet op 31 december vieren met een oorverdovende Chinese rol (wilde liever centrumlinks, maar dit is een democratie en de kiezer heeft gesproken). Selamat tinggal!
Frances Dethmers, Giethoorn
Natuurlijk heb ik links gestemd, zoals ik mijn hele leven heb gedaan, dit keer op Habtamu de Hoop. Het aantal zetels van links maakt duidelijk dat links er nog steeds toe doet, gelukkig. Daarom vind ik het jammer dat Frans Timmermans halsoverkop is opgestapt. Enige realiteitszin is hem helaas ontvallen. Bij de vorige verkiezingen, in 2023, heeft Nederland een onvoorstelbaar grote ruk naar rechts gemaakt, een tendens die al veel langer speelde.
Gezien het povere resultaat van die actie, snakte Nederland naar normalisatie. Die is bereikt. Klaar voor een regering over links zijn we uiteraard niet, maar er is reden voor optimisme. Links is allesbehalve weggevaagd. Het had een heel ander plaatje kunnen worden, Frans.
Irene Apperloo, Twello
Nederland kiest gefragmenteerd. Breng dat dan ook eindelijk eens tot uitdrukking in de samenstelling van het nieuwe kabinet. Maak eens een andere optelsom en je bent er binnen vijf minuten uit: D66 26 zetels, GroenLinks-PvdA 20, CDA 18, SP 3, PvdD 3, CU 3, 50Plus 2, Volt 1. 76 zetels met gemotiveerde partijen, die maar wat graag de rit vier jaar lang zullen willen uitzitten en zich dan ook vooraf volledig zullen dienen te committeren aan elkaar.
Wat dan dus vervolgens een vruchtbare samenwerking zal gaan opleveren onder leiding van de inspirerende Rob Jetten als premier, die volstrekt in staat zal moeten zijn iedere partij het zijne/hare maximaal te gunnen. Met andere woorden, een kabinet gebaseerd op vertrouwen. Het kan wel.
Rutger W. Weemhoff, Amsterdam
Zullen we om tijd te besparen wat plannen uit de koelkast halen en deels door de poppetjes uit 2022 uit laten voeren? Kom maar op Christianne, Hans, Sigrid, Dennis, Fred, Hugo. Gesteund door Kati, Tijs, Jesse, Marjolein, Vincent, Esmah, Eelco, Julian en Ami een frisse blik op de toekomst.
Huib Riezebos, Katwijk aan Zee
Niemand heeft gewonnen. Wij zijn allemaal verliezers. Hoera!! Ook bij deze verkiezingen haalde geen enkele partij méér dan de helft van de stemmen. Dat is het mooie van het systeem van evenredige vertegenwoordiging. Iedere verkiezingsuitslag leert je dat je tot een minderheid behoort en dat je alleen winst kunt boeken wanneer je samenwerkt.
Boudewijn Otten, Groningen
Over rechts regeren gaat niet lukken en over links ook niet, te grote verschillen en te veel ego. Was er maar een wet of regel dat links en rechts gedwongen werden tot samenwerken. Ik bedoel, je negeert toch een groot deel van de kiezers als je alleen maar een links of rechts kabinet zou formeren.
Regeren is ook te complex, de uitdagingen te groot, links en rechts zouden het land misschien wel in evenwicht kunnen houden. Maar ja, ik ben een dromer.
Hannah Oud-Biemold, Amsterdam
Kunnen we de (in)formatie niet organiseren zoals het Vaticaan de verkiezing van een nieuwe paus aanpakt? Dus alle fractievoorzitters (zonder telefoon) en een (in)formateur in een ruimte, deur op slot en er pas weer uit als er witte rook is.
Naarmate het langer duurt, stel ik voor de voorzieningen te versoberen, temperatuur omlaag, maaltijden soberder, et cetera. Wellicht dat het dan wat korter duurt. Uiteraard gelden er regels met betrekking tot overleg, wellicht iets met een ‘spreekstaf’ zodat iemand uit kan praten, on topic blijven, strafbankje voor degenen die zich er niet aan houden …
RRR (rust, ritme, regelmaat), tantrums worden niet getolereerd. Het lijkt me wel wat.
Maud Kochx, Heemskerk
Gisteren las ik een citaat van de Ierse dichter en filosoof John O’Donohue: ‘Wat je ontmoet hangt in hoge mate af van de kwaliteit van jouw benadering.’ Hij pleit voor een bendering vol eerbied.
Ik moest denken aan de komende formatie. Ineens zag ik vriendelijke mensen aan een tafel zitten die elkaar vol eerbied beluisteren en bevragen. Dus niet alleen maar respectvol, nee: vol eerbied! Werkelijk geïnteresseerd in elkaars waardevolle bijdrage.
‘Goh, dus jij wil graag af van de hypotheekrenteaftrek? Vertel me, waar hoop je op, waar verlang je naar, welke pijn, welke angst, welk enthousiasme, welke waarachtige goedheid gaat daaronder schuil?’
‘Goh, dus jij wil ’m liever handhaven? Vertel me, hoe kan ik je helpen om het oprechte ideaal dat daaronder verscholen zit te realiseren? Vertel me over de diepe compassie die je kennelijk voelt, want ik zie dat het je na aan het hart ligt.’
Ben ik nu heel naïef? Ja, vast. En toch: die kant zal het op moeten, en als ik me niet vergis zal het die kant ook opgaan, ooit. Is het feit dat mijn krant deze brief plaatst niet al een hoopvol voorteken?
Jan Kortie, Oostzaan
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant