Fractievoorzitter Eddy van Hijum staat de pers te woord tijdens de uitslagenavond van NSC voor de Tweede Kamerverkiezingen.
Tientallen NSC-partijleden turen vol ongeloof naar het scherm als de eerste exitpoll verschijnt. Van twintig zetels naar nul, een historische verkiezingsnederlaag lijkt in de maak voor de partij waarmee Pieter Omtzigt in 2023 vanuit het niets doorbrak.
In het uur daarvoor heerst in de Observant in Amersfoort nog voorzichtig optimisme. Terwijl campagnefoto’s op het scherm voorbijschieten (vier mannen als boyband in een winkelstraat, een groepsfoto in een busje), wijst campagneleider en Kamerlid Bram Kouwenhoven naar de slotpeiling van dinsdagavond. Daarin was NSC voor het eerst deze campagne op één zetel gepeild. Kouwenhoven heeft er de „bevestiging” in gezien van wat hij „dacht te merken op straat”: de kiezer zou wél geïnteresseerd zijn in de „inhoud van NSC”.
Toch maant hij de aanwezige NSC-leden de exitpolls vooral met voorzichtigheid te bekijken. Ja, misschien zou er achter de naam NSC toch nog een zetel op het scherm kunnen verschijnen, maar die zou ook zomaar weer kunnen verdwijnen. „We hebben een campagne gedraaid die draait om de allerlaatste stem”, zegt hij.
Het is een mantra dat de rest van de avond doorklinkt. „Ik houd hoop”, zegt oud-minister Judith Uitermark, nummer twee op de kandidatenlijst, vlak voordat de tweede exitpoll verschijnt.
Weer nul zetels. Weer wordt het stil in de Observant. En net als bij de eerste exitpoll klinkt voorzichtig gejoel als de NOS-presentator de kijker wijst op de foutmarge van één à twee zetels.
Dan is het wachten op Eddy van Hijum, de lijsttrekker die deze campagne de eer van NSC moest redden. Twee jaar geleden dreef de partij op de populariteit van Pieter Omtzigt, maar de NSC-oprichter trok zich vanwege gezondheidsredenen terug uit de politiek. Wat achterbleef was een partij die zich in een bekvechtende coalitie met PVV, VVD en BBB moeilijk houding wist te geven. Uiteindelijk stapte NSC twee maanden geleden uit het toen al demissionaire kabinet, omdat het weinig tegen het genocidale geweld van Israël in Gaza wilde doen.
Op de laatste campagnedag speelde Van Hijum nog in op de stijging in de peilingen. Ook hij ging omhoog, letterlijk, in een zweefvliegtuigje, met daarachter een spandoek met de tekst „Bij twijfel, stem NSC”. Geland in Amersfoort blijkt de zwevende kiezer niet massaal op NSC te hebben gestemd. „Het kan nog”, zegt Van Hijum met enige twijfel. „Maar het ziet er niet goed uit, het ziet er niet goed uit.” Hij spreekt van „een enorme teleurstelling” dat NSC niet in de Kamer lijkt te blijven.
In de campagne had Van Hijum het boetekleed aangetrokken. Het was NSC niet gelukt om de bestuurlijke cultuur in Den Haag te veranderen, luidde de boodschap. Nu roept hij op tot „zelfreflectie”. „We zijn die partij die pleit voor het stel in vertrouwen en openbaar bestuur. Dat hebben mensen onvoldoende teruggezien en moeten we ons aantrekken.”
Wat overblijft van NSC is een partij met één volksvertegenwoordiger: Europarlementariër Dirk Gotink. Maar Uitermark heeft „gezien en gevoeld” dat de „beweging” NSC bevlogen genoeg is om voort te bestaan. In maart doet de partij in „dertien à veertien” gemeenten mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Ook Van Hijum probeert positief te blijven: „We gaan door.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC