Heb geduld, revoluties hebben tijd nodig, het komt goed: hoewel een grote linkse overname uitblijft in de peilingen, klinken in progressief Arnhem strijdbare woorden. ‘Het afgelopen kabinet heeft laten zien waartoe extreemrechts in staat is.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
In de monumentale koepelgevangenis in Arnhem heeft Saskia Binkhorst (81) net haar stem uitgebracht op Marjolein Moorman (GL-PvdA). Rob Jetten (D66) had net zo goed gekund – ‘die doet het zo leuk, maar daar moet de jeugd maar achteraan.’
Het werd dus Timmermans’ partij, omdat ze die beter in staat acht Wilders te verslaan. Dat ze wordt gedwongen tot deze ‘stem met het verstand’, omdat Geert Wilders (PVV) in de peilingen nog altijd mede aan kop gaat, dat veel Nederlanders nog steeds in hem geloven, daarin schuilt voor haar het onbegrijpelijke. ‘Hij is een crimineel, ik veroordeel hem ten strengste, maar ik vrees het ergste.’
In progressief Arnhem klinkt dat links de wonden heeft gelikt na de verloren verkiezingen van 2023, en nu met enige angst weer het electorale wapen opneemt. De peilingen maken onzeker. Want na een rechts vechtkabinet, waarover vriend en vijand eens zijn dat het weinig tot niets voor elkaar kreeg, bleef in de peilingen de grote linkse overname uit.
Heb geduld, revoluties hebben tijd nodig, het komt goed: die strijdbare woorden klinken een half etmaal eerder in Museum Arnhem, ruim voordat elders de stemlokalen openen. Om jongeren naar de stembus te lokken organiseerde het stadsbestuur daar samen met jongerenorganisaties een nachtelijke stembusgang. Met bier en dj-beats werden tijdens het ‘feest van de democratie’ tussen middernacht en 02.00 uur 326 stemmen uitgebracht.
Voorafgaand werd, omringd door kunst van Carel Willink en Dora Maar, de eensgezindheid van het gezelschap duidelijk. Na het voorleggen van stellingen dienden deelnemers een kant te kiezen. ‘Oké, dit is een progressieve groep, iedereen is het ermee eens’, merkt de presentator droogjes op bij de stelling: ‘Er moet meer geld naar klimaatprobleem, ook als dat leidt tot hogere belasting.’
Theaterdocent Hêlin Altiner (30) weet als ze in de nacht van dinsdag op woensdag in de rij staat dat haar kijk op de samenleving vertekend is. ‘Je kijkt om je heen en denkt: de hele wereld is links’, zegt ze als ze ter hoogte van de bar de stemhokjes nadert. Maar een blik op de opiniepeilingen – met de PVV nog altijd als een van de grootste partijen – doet haar beseffen: ‘Oh nee, toch niet, ik leef in een bubbel.’
Er is weldegelijk iets aan het schuiven, roept een 23-jarige dolle mina met Palestijnse sjaal om boven de muziek uit. Als overheidsambtenaar wil ze niet met naam in de krant. ‘Het afgelopen kabinet heeft laten zien waartoe extreemrechts in staat is’, zegt ze. ‘Mensen willen dat niet nog eens. Ik maak me echt minder zorgen over rechts.’
Arnhem heeft een lange historie als PvdA-stad. In de naoorlogse Kamerverkiezingen werd de partij slechts drie keer niet de grootste in de Gelderse hoofdstad. In 2021 was D66 de winnaar, in 2023 was dat met een kwart van de stemmen weer GL-PvdA. Tel er de Partij voor de Dieren- en SP-stemmers bij op, en een derde van Arnhem stemde in 2023 links-progressief.
De koepelgevangenis, tegenwoordig evenementenhal met horeca, ‘prison experience’ en escaperooms, staat in zo’n electoraal typisch Arnhemse wijk. Mbo-docent burgerschap Welmoed Wijmenga (55) woont er en heeft voor het stemmen haar internationale schakelklas meegenomen, met voornamelijk vluchtelingen.
De voorzitter van het stembureau probeert hun vanachter de immense, opengevouwen kieslijst in zijn handen uit te leggen hoe het Nederlandse democratische proces werkt. Velen hebben meer interesse in wat achter de celdeuren schuilgaat. ‘Dat is groter dan mijn kamer in het asielzoekerscentrum’, laat een van hen ontvallen tegen Wijmenga.
De docent burgerschap stemde Volt, omdat deze partij ‘het beste scoort op rechtsstatelijkheid’. Timmermans vindt ze ‘helaas zelf te polariserend’. Dat Wilders aanhang blijft houden, vindt ze verklaarbaar.
‘Algoritmen draaien mensen een rad voor de ogen’, zegt ze. ‘Ze geloven vervolgens wat ze willen horen, dat anderen ze alles afnemen.’ Haar advies: ‘Check informatie bij de bron, ga eens langs bij een azc, vraag hoeveel zakgeld ze werkelijk krijgen. Ze zullen zien: de meeste dingen die ze denken te weten, kloppen niet.’
Mandy Schuil (35) houdt in de verkiezingsnacht, uren eerder, ook een pleidooi voor tolerantie. Terwijl jongeren grappen dat ze naar Museum Arnhem zijn gekomen om een keer ‘dronken te stemmen’ of dolenthousiast vaststellen dat de Amerikaanse popster Katy Perry (verbastering van GL-PvdA-lid Kati Piri, red.) op de lijst staat, wil zorgmedewerker Schuil een serieus punt maken. Dat ze geen papieren Volkskrant-abonnement meer heeft, omdat tegen de tijd dat die ’s ochtends op de mat valt zij al de deur uit is om een eerste gehandicapte uit zijn bed te helpen.
Niet dat ze van de politiek verlangt dat voor háár meer geld naar de zorg gaat. ‘Maar wel voor de zwaarste doelgroep voor wie wij elke dag werken’, zegt ze. ‘Mensen die het tegenwoordig met de helft van het aantal handen moeten doen.’ Zo komt ze tot wat ze bovenal kwijt wil: ‘Stop met polariseren, houd op met kijken naar wat anderen allemaal hebben, en besef wat je zelf al hebt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant