Tot 21.00 uur mogen zo’n dertien miljoen Nederlanders naar de stembus. Daarna volgt een reeks politieke rituelen en procedures voordat de nieuwe Tweede Kamer in november aantreedt. Een overzicht van wat er te gebeuren staat.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De meeste stembureaus zijn woensdag van 07.30 uur tot 21.00 uur geopend. Na het sluiten van de stembureaus begint direct het tellen. Sinds de vorige verkiezingen hoeven de tellers niet de hele nacht door te werken. Ze tellen in het stembureau alleen de uitslag per partij. De telling per kandidaat en het hertellen vinden de volgende dag plaats op een centraal punt, het gemeentelijk kiesbureau.
Nederlanders in het buitenland die per brief stemmen, hebben de afgelopen maand al gestemd. Ook de inwoners van Caribisch Nederland mogen vandaag tussen 07:30 uur en 21:00 uur lokale tijd stemmen, alleen is het op Bonaire, Saba en Sint Eustatius vijf uur vroeger. De opkomst op de eilanden is met zo’n 20 tot 30 procent aanzienlijk lager dan in Europees Nederland (tussen de 75 en 82 procent).
Om 21.00 uur komt de NOS met een eerste exitpoll. Die is redelijk betrouwbaar: twee jaar geleden zat de poll er alleen bij de PVV (twee zetels meer in definitieve uitslag), D66 (één zetel minder) en 50Plus (nul zetels in plaats van één) er een beetje naast. Om 21.30 uur volgt de NOS met een tweede en laatste exitpoll.
De uitslagen kun u vanaf woensdagavond hier volgen.
Op initiatief van voormalig Kamervoorzitter Vera Bergkamp is donderdag eerst een dag van ‘rust en reflectie’. De lijsttrekkers van de verkozen partijen komen daarom pas vrijdagochtend samen in de Max van der Stoelzaal voor plichtmatige felicitaties en steunbetuigingen. Belangrijkste taak: het aanwijzen van een nieuwe verkenner, waarbij het initiatief ligt bij de partij die bij de verkiezingen de grootste is geworden.
Aan de verkenner de taak om met alle lijsttrekkers kort te bespreken hoe zij reflecteren op de uitslag, welke coalitie zij voor zich zien en wie daarbij het initiatief zou moeten nemen. Voor het aantreden van de nieuwe Kamer, half november, brengt de verkenner verslag uit.
Op vrijdag 7 november maakt de Kiesraad de definitieve uitslag bekend. Door restzetels en stemmen op partijen die de Kamer niet halen kan er nog het een en ander veranderen.
De restzetels worden verdeeld op basis van het ‘grootste gemiddelde’. Daarbij wordt er één (virtuele) zetel opgeteld bij het aantal ‘volle’ zetels dat een partij heeft behaald. Vervolgens wordt per partij berekend hoeveel stemmen ze gemiddeld per zetel hebben behaald. De partij met het hoogste gemiddelde krijgt de eerste restzetel, de nummer twee krijgt de tweede, enzovoort.
Op 11 november wordt afscheid genomen van de oude Tweede Kamer, een dag later wordt de nieuwe Kamer beëdigd. Die gaat direct in debat over het verslag van de verkenner.
Vervolgens gaat een informateur, vaak dezelfde persoon als de verkenner, de mogelijke coalities bespreken met betrokken partijleiders. Een aangenomen motie van D66 en GroenLinks-PvdA verplicht de verkenner om binnen zes tot acht weken een eerste verslag uit te brengen aan de Tweede Kamer. Daarop volgt een debat.
Hoewel steeds meer partijen daarvoor te porren zijn, keert de koning niet terug in de formatie. De hoorzittingen met beoogde bewindslieden, die bij de vorige formatie werden ingevoerd, komen niet terug.
De nieuwe Tweede Kamer treedt aan onder een tijdelijke voorzitter, waarschijnlijk de huidige Kamervoorzitter Martin Bosma. Op de eerste vergaderdag wordt een profielschets gemaakt voor een nieuwe voorzitter en bepaald wanneer die gekozen wordt. De vorige keer was dat ongeveer vier weken na de verkiezingen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant