Vraag John Horst naar zijn decennialange ervaring als medewerker van stembureaus bij verkiezingen en je weet: daar hoeft geen kwartje in om hem aan de praat te krijgen.
Of het nu gaat om verkiezingen voor de Tweede Kamer, de Provinciale Staten, de gemeenteraad of het Europees parlement – de voormalig ambtenaar van de gemeente Deventer zit achter de tafel. Begonnen in 1975 zit hij er nog altijd, nu al jaren als voorzitter van het stembureau in zijn eigen Okkenbroek. Het dorp met een kleine vierhonderd inwoners op vijftien kilometer van het stadhuis van Deventer telt er overigens maar één, gevestigd in Ons Centrum.
Het dorpshuis doet een kleine week voor de verkiezingen nog gewoon dienst als ruimte om te biljarten, gezamenlijk Formule 1 te kijken of koffie te drinken. Ook voor onbekende passanten. De voordeur staat er de hele dag open, het kleingeld voor een glas ranja of een koekreep kunnen de bezoekers in een gereedstaande brievenbus stoppen.
Het enige dat in al die jaren echt is veranderd, is de vanzelfsprekendheid om CDA te stemmen, vertelt Horst (71). „Toen ik begon, was dit hun achterland.” Verder veranderde er weinig, zeker niet in Okkenbroek. Of het moet de professionalisering van het stemmen zijn.
Zo moet iedere kiezer sinds 2010 verplicht zijn identiteitsbewijs tonen voor hij mag stemmen, ook in Okkenbroek. Onzin, vonden sommige inwoners. „’Je weet toch wie ik ben?’, zeiden ze tegen me. Maar dat doet er niet toe. Ik vraag mijn eigen vrouw ook om zich te legitimeren als ze komt stemmen.”
Het hoogtepunt van het feest van de democratie in Okkenbroek speelde zich af in maart 2023. BBB-voorvrouw Caroline van der Plas had met gevoel voor marketing het landelijk gelegen buurthuis uitgekozen als decor om haar stem uit te brengen. Verslaggevers en cameraploegen van de Telegraaf, SBS, RTL, NOS en Nieuwe Oogst verdrongen elkaar om het vast te leggen. „Er was zelfs politie op de been”, zegt Horst. De enige die ontbrak, was hijzelf. „Ik werd toevallig die week geopereerd.”
Het werd een historische dag. De BBB werd in alle provincies de grootste partij. De op het stembureau opgenomen beelden waren die dag in alle journaals te zien. Horst: „Maar zonder mij.”
Horst, geboren in Deventer als zoon van een fabrieksarbeider, was jarenlang lid van de PvdA. Maar tijden veranderden. Ook hij begon te zweven en stemde een keer strategisch („Dat hielp niets”). Op de vraag wat hij nu gaat stemmen, zwijgt Horst professioneel. „Maar ik hoop dat de integriteit en het fatsoen terugkeren in het landsbestuur.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC