Verkiezingsposters in Den Haag.
,,Wacht, even Bontenbal zachter zetten”, zegt Richard Carter als hij de telefoon opneemt. De bureauchef van de Nederlandredactie van AFP probeert elke ochtend Goedemorgen Nederland te bekijken, zo heeft hij elke ochtend zijn routine om bij te blijven. Ook de dag vóór de verkiezingen volgt hij die. De Britse correspondent zit nu twee jaar op zijn post in Den Haag, dit zijn z’n tweede verkiezingen.
En ja, die Nederlandse verkiezingen kunnen ,,best een uitdaging” zijn om te verslaan, met de hoeveelheid aan partijen. Anderhalve week geleden, op een congres van de Europese socialisten in Amsterdam, had hij zich haast geëxcuseerd aan Frans Timmermans: hij stelde simpele vragen, maar dat was omdat de Nederlandse verkiezingen voor veel nieuwsconsumenten in het buitenland zo’n ,,alphabet soup” is, dat hij het wel simpel móést houden.
De brede context waarin Carter en zijn vier collega’s op het AFP-bureau in Den Haag het bezien: de opkomst van uiterst rechts in Europa. ,,Dus: Wilders, en hoe hij het doet in de verkiezingen. De nitty gritty van zal D66 met de VVD willen samenwerken, dat doen we niet.” Dat doen meer internationale media: De Belgische VRT vraagt zich af of Wilders nu wél premier zal worden, de Süddeutsche Zeitung opent haar website dinsdagavond met: ,,Met de onberekenbare Wilders wil niemand meer regeren”.
Isabel Ferrer, al ruim twintig jaar correspondent in Nederland voor de Spaanstalige krant El País, leest aan de telefoon voor hoeveel stukken ze moet maken over de verkiezingen hier: toch zeker vier, misschien meer. ,,Je moet bedenken: elke nationale verkiezing zegt iets over hoe het verdergaat in Europa.” Nederland is interessant, zegt ze, omdat het voorlopig een land met twee gezichten is: ,,stabiel, rijk, modern, tolerant. En dan hebben jullie Geert Wilders als grootste politicus bij de vorige verkiezingen: dat strookt niet met elkaar.”
Voor de lezers en luisteraars van El País heeft ze al vaak beschreven hoe het zit met die grote hoeveelheid partijen. ,,De BBB, bijvoorbeeld! Jullie hebben een partij voor boeren? Het is echt detailwerk met partijen in dit land. Er zijn twéé partijen voor dieren.” Ferrers publiek weet dat er soms moeilijke coalities gevormd moeten worden, maar wat tot verbazing leidt is hoe Nederlandse politici vooraf al andere partijen uitsluiten.
Het Spaanse publiek wil, naast Wilders, ook weten hoe het met Timmermans verdergaat: hij is er bekend, nog van zijn tijd als Eurocommissaris, maar ook omdat hij een ,,politieke vriend is van Sánchez”, legt Ferrer uit: de Spaanse premier is één van de weinige sociaaldemocratische leiders in de EU.
Voor AFP zijn de verkiezingen een grote productie, legt Carter uit: hij krijgt hulp uit Brussel. Het team in Nederland bestaat normaal uit vijf, nu zijn ze met acht. ,,We hebben straks mensen in Maastricht, Rotterdam, Scheveningen, in het Anne Frank Huis – daar is een stembureau. En een cameraploeg bij een mooie gracht ergens, om de exitpoll te verslaan.”
Carter zal zelf vooral achter zijn bureau zitten om een analyse te schrijven. Hij hóópt, zegt hij nog, dat coalitievorming geen onmogelijke puzzel blijkt: want dan is er kans dat hij om twee uur ’s nachts aan zijn internationale publiek moet uitleggen wat de SGP is.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC