Kunstmatige intelligentie De nieuwe digitale encyclopedie Grokipedia van techmiljardair Elon Musk moet gaan wedijveren met het ‘linkse’ Wikipedia. Vooral informatiepagina’s over typische rechts-linkse twistpunten verschillen flink van kleur.
Toen Wikipedia begin dit jaar vermeldde dat Musk tijdens een toespraak een gebaar maakte dat "velen interpreteerden als een nazigroet", riep de techmiljardair donoren op om de digitale encyclopedie te boycotten.
De nieuwste toevoeging aan het onlinemedia-ecosysteem van techmiljardair Elon Musk heet Grokipedia. Maandag werd de allereerste versie van de tegenhanger van Wikipedia – door Musk verweten linkse woke propaganda te verspreiden – toegankelijk voor bezoekers.
De basis voor Grokipedia werd gelegd in 2023 met de lancering van de generatieve chatbot Grok, een „politiek neutraal” alternatief voor ChatGPT. Musk en zijn AI-bedrijf xAI hebben de afgelopen twee jaar net zo lang geschaafd aan de algoritmes achter Grok totdat de antwoorden niet langer indruisten tegen de meningen die Musk zelf aanhangt. In de ene versie kon Grok nog zeggen dat mis- en desinformatie de grootste bedreiging vormen voor de westerse beschaving, na een „fix” was dat ineens het lage geboortecijfer — een belangrijk speerpunt voor Musk, zelf vader van zo’n veertien kinderen.
Het duizelingwekkende tempo is opvallend waarin Grok, de ‘auteur’ van de artikelen van Grokipedia, aan de slag is gegaan. Dinsdagochtend stond de teller van het aantal informatiepagina’s al bijna op 900.000. Ter vergelijking: op Wikipedia, afhankelijk van menselijke input, staan ruim 7 miljoen Engelstalige artikelen. Daar is ruim 24 jaar over gedaan.
Op Grokipedia kun je geen bewerkingen doen, maar alleen wijzigingsverzoeken indienen die Grok vervolgens ‘factcheckt’ en eventueel doorvoert. Daarbij onderscheidt Grokipedia zich door ongebruikelijk brede bronselectie: Grok haalt informatie uit een breed spectrum aan media, inclusief bronnen die elders als bevooroordeeld of controversieel gelden. De ironie wil dat Grok zelf ook Wikipedia gebruikt als bron. De informatiepagina over de Playstation 5 is op Grokipedia vrijwel identiek aan die van Wikipedia.
De verschillen worden duidelijker als het gaat om meer controversiële onderwerpen. Neem de informatiepagina over Musk zelf. Volgens Wikipedia is hij een „polariserend figuur” vanwege de „onwetenschappelijke en misleidende opmerkingen” die hij in het verleden heeft gemaakt. Hij „promootte complottheorieën en bevestigde antisemitische, racistische en transfobe ideeën”. In de voetnoten verwijst Wikipedia naar artikelen verschenen in traditionele Amerikaanse media.
Volgens Grokipedia heeft Musk het maatschappelijk debat over verschillende onderwerpen „beïnvloed” en leidde dat tot kritiek van de „mainstream media die linkse bias vertonen in hun verslaggeving”. De voetnoot verwijst naar de Forbes-lijst van miljardairs — die Musk weliswaar aanvoert, maar waar geen bewijs in staat voor de claim dat de media die hem bekritiseren links zijn.
Ook informatiepagina’s over typische rechts-linkse twistpunten verschillen flink van kleur. Over klimaatverandering schrijft Wikipedia dat er „bijna unanieme wetenschappelijke consensus” bestaat over dat de mens dit veroorzaakt, terwijl Grokipedia dat idee van consensus wegzet als een gevolg van „selectief” literatuuronderzoek. De bron die Grok hiervoor gebruikt is een paper van de Nederlandse klimaateconoom Richard Tol, die angst over klimaatverandering afdoet als „massahysterie”.
Of neem Grokipedia’s pagina over ‘witte genocide’, de mythe dat in Musks geboorteland Zuid-Afrika op grote schaal witte boeren worden uitgemoord. De theorie doet al jaren de ronde op extreemrechtse websites als Stormfront, en afgelopen voorjaar begon ook Grok er ongevraagd over te oreren. Het is dus weinig verrassend dat Grokipedia de theorie eerst uitgebreid onderbouwt, om vervolgens te stellen dat het aan „politieke correctheid” te wijten is dat er niet over gepraat mag worden. De enige Wikipediapagina over het onderwerp heet veelzeggend „white genocide conspiracy theory”.
Sinds het begin van Trumps tweede presidentstermijn is Wikipedia in toenemende mate mikpunt van kritiek uit rechts-conservatieve hoek. Toen de digitale encyclopedie begin dit jaar vermeldde dat Musk tijdens een toespraak ter ere van Donald Trumps inauguratie een gebaar maakte dat „velen interpreteerden als een nazigroet”, riep de techmiljardair donoren op om „Wokepedia” te boycotten. „Als Wikipedia propaganda van traditionele media als betrouwbaar ziet, dan wordt het vanzelf een extensie van traditionele mediapropaganda”, schreef hij op X. In september kondigde hij Grokipedia aan.
Wikipedia kampt ook met dalende bezoekersaantallen als gevolg van de AI-samenvattingen die zoekmachines nu geven na een zoekopdracht. Het aantal menselijke bezoeken is dit jaar met 8 procent gedaald, terwijl het aantal AI-bedrijven die automatisch data oogsten juist toeneemt.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC