is tv-recensent van de Volkskrant.
Het is, ik geef het toe, een subjectieve observatie bij het slotdebat dat de NOS dinsdag in aanloop naar woensdag, gehaktdag, verkiezingsdag organiseerde. In het eerste van drie uur politieke schermutselingen kwamen onder leiding van Winfried Baijens zes kleine partijen aan bod, tezamen goed voor 17 Kamerzetels. Bij dat opwarmertje, toen onder meer Denk-lijsttrekker Stephan van Baarle en FvD-leider Lidewij de Vos elkaar attaqueerden, viel plots heel een machtig raderwerk stil.
Het viel op. Ondanks de verder zo strakke regie van het debat in de ontvangsthal van het (tijdelijke) Kamergebouw scharrelde op een goed moment in de achtergrond een mannetje dat met enige soepele mimische bewegingen de majestueuze roltrappen die naar de vergaderzaal leiden het zwijgen oplegde. Alsof hij zich plots had gerealiseerd dat de fascistoïde taal van De Vos, door Van Baarle vergeleken met ‘schedelmeterij’, gedragen door de treden zijn weg omhoog naar het parlement zou kunnen vinden. En dat een dergelijke besmeuring van de nationale vergaderzaal, ook al was het maar symbolisch, moest worden voorkomen.
Ik zag in de actie van het mannetje – de snelheid en souplesse van zijn handelen verrieden routine – een stil protest. Met stijgende woede luisterde hij naar De Vos’ racistische praatjes, die ook in zo’n verkiezingsdebat nu eenmaal mogen worden uitgesproken, en verdroeg ze domweg niet meer. Iets moest hij doen, en deze kleine heldendaad was het enige dat binnen zijn macht lag.
Vergeleken met de eerdere tv-debatten groef deze krachtmeting der giganten bij de NOS inhoudelijk dieper en werd ze strakker geleid door Baijens en Rob Trip, die de laatste twee uur met negen grote(re) partijen voor zijn rekening nam. Door elkaar heen praten door de politici werd niet getolereerd, trucs om de eigen spreektijd te rekken (‘Laat me deze even afmaken’) hardhandig afgekapt.
Wat niet wegneemt dat drie uur een flinke zit was, waarin ik althans noch tot xenofoob, noch tot liberaal, noch tot christelijk stemgedrag werd bekeerd. Wat niet wegneemt dat ik moest glimlachen toen VVD-leider Yesilgöz de volgens haar zo linkse Groen Links-PvdA verweet een ‘creditcard-economie’ te propageren, toch niet het courante betaalmiddel van de verworpenen der aarde. Ook mannenbroeder Chris Stoffer van de SGP werkte op de lachspieren, met de suggestie relatietherapeuten in te zetten tegen echtscheidingen, als antwoord op de woningnood.
Maar leuker dan het debat was de aansluitende nabeschouwing bij Pauw en De Wit, waar de meeste lijsttrekkers (extreem-rechts ontbrak) kwamen uithijgen. Allemaal oogden ze alsof ze een wedstrijd glansrijk hadden gewonnen. Dankbaar namen ze complimentjes in ontvangst die voormalig PvdA- leider Wouter Bos en D66-prominent Alexander Pechtold met gulle hand gratuit over hen uitstrooiden. Wat de opluchting van de debaters ook verried: de (niet bewaarheid geworden) angst om in die laatste krachtmeting een uitglijder te maken. Dat kon immers, anders dan een opvatting uiten, zomaar fataal zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant