Na een bewogen verkiezingscampagne en vele felle debatten trekt Nederland eindelijk naar de stembus. Volkskrant-lezers over hoe zij woensdag in het stemhokje zullen staan.
Daar sta je dan in het stemhokje. Met in je achterhoofd het barre politieke klimaat van polarisatie, nationalisme, xenofobie en klimaatontkenning. Misschien een goed moment om, voor je een vakje rood kleurt, even stil te staan bij de wijze woorden van Floor Wibaut (1859-1936):
‘Er is maar één land: onze aarde.
Er is maar één volk: de mensheid.
Er is maar één geloof: de liefde.’
Anja de Graaf, Dieren
Vanaf het moment dat de partijprogramma’s bekend waren, heb ik mijn keuze gemaakt. Geen verkiezingsdebat gezien, geen stemwijzer geraadpleegd en geen peiling bekeken. Het hele verkiezingscircus heb ik langs mij heen laten gaan. Ik kan het iedereen aanraden voor de volgende verkiezingen.
David Klaver, Alkmaar
Ik heb het nog eens uitgezocht: een ‘proteststem’ bestaat niet volgens de Kieswet. Op het stembiljet is geen vakje om aan te geven dat uw stem ‘slechts’ als protest bedoeld is. Elke stem op een partij telt voor 100 procent mee voor de zetelverdeling en geeft die partij een mandaat om diens gedachtegoed uit te voeren.
Een stem die u misschien als ‘protest’ bedoelt, is in de praktijk dus een volwaardige stem vóór het programma van die partij. Of u het daar nu volledig mee eens bent of niet. Stem vandaag dan ook op de partij waar u echt achter staat.
Hans Remmerswaal, Pijnacker
Deze verkiezingen ga ik het eens anders doen: ik breng een proteststem uit. Niet een gewone, dat is een stem op een andere partij dan voor de kiezende gebruikelijk is maar op de derde of lager geplaatste persoon op de partijkieslijst. De diverse partijtoptweeën hebben tijdens diverse tv-debatten en aan de talkshowtafels bewezen dat zij niet naar elkaar luisteren, niet naar elkaar kúnnen luisteren en al helemaal niet naar elkaar wíllen luisteren.
Misschien dat voorkeurstemmen voor de nummers drie, vier en/of verder de hennetjes en haantjes doet beseffen dat het zo niet verder kan, dat ‘Wij, Het Volk’ dat niet meer willen, dat het tijd wordt dat een beetje beschaafdheid weer terugkomt in het debat en in de Tweede Kamer.
Ga stemmen, en als u het met mij eens bent, niet op die schreeuwerds. Maar ook als u het niet met mij eens bent: ga in elk geval stemmen.
Marcel Heinsbroek, Schiedam
Ik zou tegen iedereen die het wil horen het volgende zeggen: het land waarin we wonen, was er niet altijd. Ons stemrecht is ooit bevochten, net als gratis vormend onderwijs en een algemeen pensioen. We hebben een functionerende trias politica en persvrijheid. Vergeet nooit waar wij vandaan komen, wat wij hebben en wat veel andere landen niet hebben.
Dus zwevende kiezer (en dit geldt ook voor mijzelf): stem met je hoofd, niet met je onderbuik. Vertrouw niet op algoritmes, ChatGPT of stemwijzers. Ga zelf naar de websites van partijen en lees de programma’s. Doe moeite. Kies voor de plannen waar jij het mee eens bent. Wees dankbaar voor je stemrecht en keuzevrijheid. Succes iedereen!
Julia Loonen, Driebergen-Rijsenburg
VVD-kiezers kiezen voor zichzelf, D66-kiezers voor welingelichte netheid, CDA- kiezers voor een brave samenleving. PvdA-kiezers kiezen fijn voor vrede, de aarde en gelijkheid. PVV-kiezers zijn boos (Wilders) en ontevreden (terecht). De rest komt hier ergens bij in de buurt. Behalve FvD, dat is gewoon mesjogge.
Job Creijghton, Culemborg
De kiezers zweven weer van hot naar her, veel mensen twijfelen nog en de keuzemogelijkheden zijn legio. Misschien helpt het om het wijdverbreide idee te verlaten dat je op iemand moet stemmen in wie je jezelf herkent. Kies vandaag eens een volksvertegenwoordiger aan wie je een voorbeeld zou willen nemen. Daar zijn er namelijk veel minder van.
Boudewijn Otten, Groningen
Een extra motivatie om toch vooral te gaan stemmen is de datum. De laatste keer dat er op een woensdag de 29ste werd gestemd was november 1972. Gevolg was winst voor de progressieve partijen en daardoor het kabinet-Den Uyl (1973-1977). Met als resultaten onder andere stadsvernieuwing, rechtvaardige uitkeringen, beter ov, meer emancipatie, meer duurzaamheid, en veiliger verkeer.
Misschien is het waard om dit te vermelden, opdat het voor progressieve kiezers die twijfelen aan waarde of effect van hun stem, inspiratie biedt om toch vooral naar het stembureau te gaan.
Ger Nijman, Castricum
De ‘Dan hebben ze maar wat meer honger in Afrika’-uitspraak van Geert Wilders werd beschreven als een grote uitglijder in het verkiezingsdebat van maandag. Maar dit was geen uitglijder – dit is beleid. Het huidige kabinet liet een terugkeer naar de internationale norm van 0,7 procent van het bbp aan ontwikkelingssamenwerking varen. En ook in een volgende kabinetsperiode willen partijen als de VVD, JA21 en BBB volgens de CPB-doorrekeningen bezuinigen op ontwikkelingshulp.
Wie vandaag op deze partijen stemt, kiest dus voor hetzelfde resultaat als de PVV. Het enige verschil? Wilders zegt hardop wat de rest in stilte uitvoert. Hij is tenminste eerlijk over de gevolgen: honger.
Joris Pijpers, Den Haag
Zonder de prikkels en kakofonie van buiten, sta je in de stemhokje alleen met je eigen innerlijke strijd. Pas op voor de valkuilen, want deze worden steeds verraderlijker. Vermomd als ‘fatsoen’, ‘stabiliteit’, ‘rust’ en zelfs ‘sociaal en democratisch’ worden de misleidingen geraffineerder en ondoorzichtig. Zwicht daar niet voor en kies wat er werkelijk toedoet. Laat je stem zo gelden en bevrijd de hoop van de vergetelheid.
King Wullur, Deventer
Nog nooit in mijn 75-jarige bestaan heb ik de verkiezingen zó als een feest van de democratie ervaren als nu. Wát spannend!
Carla Huisman, Amstelveen
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant