Drugsgeweld Een politie-actie in Rio de Janeiro is dinsdag volledig uit de hand gelopen, met zeker zestig doden nadat bendeleden het vuur openden op agenten.
Arrestanten worden meegenomen door de Braziliaanse politie.
Een jaar lang was er onderzoek gedaan om de kopstukken van het grootste drugskartel van Rio de Janeiro, Comando Vermelho (Rode Commando) op te pakken en hun drugsactiviteiten en structuren hard te treffen. Maar wat dinsdag een grootschalige en efficiënte actie had moeten worden, liep uit op de bloedigste drugsoperatie in de geschiedenis van de deelstaat. Meer dan zestig mensen werden gedood, waaronder vier politieagenten, elf mensen raakten gewond en tachtig mensen werden gearresteerd.
Toen eenheden van de militaire politie, de civiele politie en de zogeheten Bope (Nationale Garde) dinsdag naar het noordelijke deel van de stad trokken om in de favela’s Complexo do Alemão en Penha (een gebied met 300.000 inwoners) arrestatiebevelen uit te voeren liep het al snel uit op hevige gevechten tussen de politie en bendeleden.
Het Comando Vermelho had belangrijke toegangswegen geblokkeerd met bussen, autobanden werden in brand gestoken en toen de politie het gebied binnentrok, escaleerde de zaak snel. Voor de megaoperatie had de politie in totaal 2500 man ingezet met 32 pantservoertuigen en helikopters, maar de kartelleden maakten gebruik van geavanceerde wapens, waaronder moderne drones om bommen vanuit de lucht op de politiewagens mee af te vuren.
Op video’s die op sociale media viral gingen is te horen en te zien hoe de inwoners van de wijken urenlang werden bloot gesteld aan hevige schoten en bommen die werden afgevuurd en grote paniek uitbrak.
De rechtse gouverneur van Rio, Claudio Castro verklaarde dat de deelstaat „in oorlog” was, en voegde daaraan toe dat het niet om gewone misdaad, maar om „narcoterrorisme” ging. Tientallen scholen werden gesloten en honderden buslijnen werd stilgelegd. In het centrum en het zuiden van de stad, rondom de strandwijken Copacabana en Ipanema gingen veel winkels eerder dicht. Duizenden mensen die in deze regio’s van de stad werken, probeerden vervolgens naar huis te komen en moesten soms uren lopen om thuis te komen.
Wat deze bloedige operatie vooral laat zien is hoe sterk de Comando Vermelho de laatste jaren is geworden en hoe groot en geavanceerd hun wapenarsenaal inmiddels is. Voor het eerst werden op deze schaal gevechtsdrones door de drugsbendes ingezet en gericht op politiewagens afgevuurd.
Hoewel deze strijd tussen de politie en drugscriminelen niet nieuw is, is het de laatste tijd weer in alle hevigheid losgebarsten. Dinsdag speelde de strijd zich in het noorden van de stad af, maar er woedt ook in het westen van Rio al langere tijd een oorlog, voornamelijk om de uitbreiding van territorium, tussen de drugsbendes en paramilitaire bendes van vooral ex-politieagenten, die in wijken bewoners en winkeliers afpersen en aan grootschalige drugshandel doen.
Meer dan de helft van de deelstaat Rio wordt inmiddels gecontroleerd door drugsbendes of milities. Verschillende politici reageerden dinsdagavond via sociale media op de veldslag, waarbij er vooral vanuit linkse partijen veel kritiek was te horen. „Dit is een door de staat gesponsord bloedbad”, tweette congreslid Lucia dos Santos van de arbeiderspartij PT.
Ook mensenrechtenrechtenorganisaties, zoals Amnesty International, hebben de operatie veroordeeld. „Veiligheid ten koste van bloedvergieten werkt niet”, zei een woordvoerder van Amnesty in de media.
Er zijn ook vraagtekens geplaatst bij de timing van deze grootschalige operatie. Vaak vinden dit soort acties in Brazilië plaats vooraf aan grote evenementen. In november vindt in de Amazonestad Belém de internationale klimaattop COP30 plaats en in aanloop daarvan worden in Rio verschillende evenementen georganiseerd. Zo is er volgende week een speciaal evenement voor burgemeesters vanuit de hele wereld (C40 World Mayors Summit) en reist de Britse kroonprins William naar Rio de Janeiro in het kader van de uitreiking van door hem in het leven geroepen milieu prijs.
Dinsdagavond was het in delen van de stad nog onrustig en waren nog altijd bepaalde gebieden geblokkeerd door de politie. Of er vanuit de federale overheid extra versterking wordt ingezet de komende dagen is nog onbekend.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC