Rechtszaak Al jaren doet de ongefundeerde theorie de ronde dat presidentsvrouw Brigitte Macron als man werd geboren. Een strafzaak moet een einde maken aan de verspreiding van de complottheorie in Frankrijk.
De Franse president Emmanuel Macron en zijn vrouw Brigitte Macron.
De relatie tussen de Franse president Emmanuel Macron en zijn 24 jaar oudere vrouw en voormalig theaterdocent Brigitte Macron is altijd een dankbare bron geweest voor speculatie, roddels, ongepaste grappen en complottheorieën. De laatste jaren spitsen die zich toe op een complottheorie die in Frankrijk en ver daarbuiten rondgaat: de nu 72-jarige Brigitte Macron zou zijn geboren als man.
Volgens de complottheorie, waarvoor geen snipper bewijs bestaat, is Brigitte Macron geboren als haar oudere broer Jean-Michel Trogneux. De ‘echte’ Brigitte Trogneux zou wel hebben bestaan, maar jong zijn overleden waarna Jean-Michel haar identiteit zou hebben overgenomen. Ze zou niet de biologische moeder zijn van haar drie kinderen (uit een eerder huwelijk) en haar transseksualiteit opzettelijk verbergen. President Emmanuel Macron zou dus getrouwd zijn met een 80-jarige trans vrouw of man. De Macrons hebben de theorie altijd afgedaan als nonsens, bovendien leeft Jean-Michel Trogneux nog.
De complottheorie krijgt deze week opnieuw aandacht omdat tien Fransen terechtstaan voor het online verspreiden ervan. Zij moesten zich maandag en dinsdag in de Parijse rechtbank verdedigen en riskeren twee jaar celstraf en tienduizenden euro’s boete – wanneer ze hun straf horen is onbekend. Met deze zaak is het nog niet afgedaan: er loopt nog een lasterzaak in Frankrijk én een in de Verenigde Staten.
De theorie dat Brigitte Macron werd geboren als man kreeg vanaf eind 2021 ruchtbaarheid door een YouTube-interview tussen de zelfbenoemde onafhankelijk journalist Natacha Rey en ‘medium’ Amandine Roy, fervent criticus van het presidentiële paar en de politieke elite in het algemeen. In een vier uur durende video (sindsdien verwijderd) stelt Rey onder meer dat aan de gezichtsvorm van Brigitte Macron te zien is dat ze geboren is als man.
De video werd ruim 450.000 keer bekeken, waarop internetgebruikers met een hekel aan Macron en complotdenkers er een sport van maakten om ‘bewijzen’ te verzamelen en delen. Tal van sites en socialemedia-accounts zijn gewijd aan deze ‘Brigittologie’. Een van de belangrijkste verspreiders was een Franse schrijver die onder het inmiddels verwijderde X-account Zoé Sagan (ruim 200.000 volgers) deze en andere complottheorieën verspreidde – hij staat nu samen met Roy en acht anderen terecht. Dat X sinds de overname door techmiljardair Elon Musk in 2022 nauwelijks nog modereert, droeg volgens experts bij aan de snelle verspreiding van de complottheorie.
In maart 2024 kreeg de leugen internationale aandacht toen de bekende Amerikaanse influencer Candace Owens, die ook de maanlanding in twijfel trekt, onder de titel Becoming Brigitte video’s ging publiceren over de theorie. Owens trekt ook in twijfel dat Emmanuel Macron meerderjarig was toen hij een relatie kreeg met Brigitte, waarmee het beeld wordt geschetst dat de presidentsvrouw pedofiel is – iets wat complotdenkers de elite vaker aanwrijven. De video’s van Owens zijn bij elkaar een miljard keer bekeken.
Het presidentiële koppel heeft in juli in de VS aangifte gedaan tegen Owens – wanneer die zaak begint is onbekend. Volgens de Macrons heeft Owens expres valse informatie verspreid „met als doel schade te veroorzaken, in dienst van een ideologie en met bewezen banden met extreemrechtse leiders” – ze heeft banden met Donald Trumps MAGA-beweging. Ook Franse verspreiders van de complottheorie lijken politieke motieven te hebben: in een documentaire van BFM TV zegt een internetexpert dat vooral radicaal-rechtse accounts de theorie verspreidden.
In de rechtszaal bestreden de verdachten dat beeld, schrijven Franse media. Zij beriepen zich op het recht van vrijheid van meningsuiting of stelden dat ze een grap maakten. Brigitte Macron was zelf niet aanwezig, maar liet eerder weten dat ze bij elk bezoek aan het buitenland wordt geconfronteerd met de complottheorie. Haar dochter Tiphaine Auzière vertelde dinsdag in de rechtszaal dat „haar gezondheid achteruit is gegaan”, onder meer omdat haar moeder er continu alert op is niet ‘mannelijk’ te lijken. „Ze weet heel goed dat haar beeltenis misbruikt kan worden.”
Brigitte Macron is niet de enige bekende vrouw over wie een dergelijke complottheorie is bedacht: ook over onder anderen de voormalige Amerikaanse first lady Michelle Obama en de voormalige Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Adern gingen dit soort verhalen rond.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste ideeën over de planetaire verschuivingen in AI, ecologie en geopolitiek
Source: NRC