Argentinië De regering-Trump redde de Argentijnse ‘anarcho-kapitalist’ Javier Milei met 40 miljard dollar aan noodsteun. De radicale bezuiniger Milei won zondag tussentijdse parlementsverkiezingen, maar de Argentijnse financiële situatie blijft precair.
Een schoonmaker reinigt de entree van het Argentijnse ministerie van Economische Zaken in Buenos Aires, daags na de verkiezingen van zondag.
Behalve Javier Milei, de president van Argentinië, was er nóg een president die een overwinningsfeestje vierde na de tussentijdse Argentijnse parlementsverkiezingen van afgelopen zondag. Dat was Donald Trump, de president van de Verenigde Staten.
Trump feliciteerde niet alleen zijn rechtse politieke bondgenoot Milei met de overwinning van diens partij La Libertad Avanza (LLA), de Amerikaanse president feliciteerde ook zichzelf. Want hij had zijn Argentijnse collega „veel hulp” geboden. En de verkiezingen hebben de Verenigde Staten uiteindelijk „veel geld opgeleverd„.
Met zijn opmerking vestigt Trump de aandacht op de opvallende Amerikaanse miljardensteun van de afgelopen weken voor de zelfbenoemde ‘anarcho-kapitalist’ in Buenos Aires.
Die financiële noodsteun uit Washington, in totaal 40 miljard dollar, voorkwam een Argentijnse staatsschuldencrisis, vlak voor de verkiezingen. Maar voorlopig is het notoir instabiele Argentinië óók na Mileis zege (de LLA verwierf meer dan 40 procent van de stemmen, tegen 24 procent voor de linkse oppositie) niet uit de financiële problemen.
Milei profileert zich als trouw bondgenoot en volgeling van Trump. Hij onderwerpt Argentinië sinds zijn aantreden, eind 2023, aan een schoktherapie van radicale bezuinigingen en deregulering. Hij boekte succes met de aanpak van de hyperinflatie (die daalde van 300 naar 31 procent) en met het op orde brengen van de staatsfinanciën (een begrotingstekort werd een overschot).
Maar toen Milei begin september een regionale politieke nederlaag leed, kwam hij in de problemen. Beleggers vreesden dat Milei het politiek niet zou redden bij de parlementsverkiezingen van afgelopen zondag. Massaal dumpten ze de Argentijnse peso, Argentijnse staatsobligaties en aandelen.
Totdat eind september de VS de geplaagde regering-Milei te hulp schoten, met een eerste reddingspakket van 20 miljard dollar. Het ging om een kapitaalinjectie door het Amerikaanse ministerie van Financiën in de Argentijnse centrale bank. Kort daarna volgde nóg een Amerikaans leningenpakket van 20 miljard dollar. De noodpakketten komen uit de koker van Trumps minister van Financiën Scott Bessent, voormalig handelaar bij hedgefondsen, bekend met de buitenlandse valutamarkt.
Washington kalmeerde zo de Argentijnse financiële markten. Maar het was allemaal op één voorwaarde, maakte Trump duidelijk: Milei moet de verkiezingen van 26 oktober winnen. Anders „zijn we weg”, zei Trump.
De gok van Trump en Bessent pakte – althans voorlopig – goed uit. Milei won, de Argentijnse peso steeg met 4 procent ten opzichte van de Amerikaanse dollar en ook Argentijnse staatsobligaties en aandelen gingen procenten in waarde omhoog.
Of de verkiezingen in Argentinië de VS inderdaad „veel geld hebben opgeleverd”, zoals Trump claimt, valt niet te verifiëren. Bij het eerste reddingspakket draait het om een swap line van het Amerikaanse ministerie van Financiën met de Argentijnse centrale bank, waarbij de VS dollars uitlenen in ruil voor pesos. Mogelijk is deze nu even voordelig uitgepakt door de hogere waarde van de peso, maar het is de vraag of dit effect standhoudt.
Trumps financiële steun voor Argentinië blinkt niet uit in transparantie. Over de voorwaarden die Trump heeft gesteld, is weinig bekend, behalve dat Milei de verkiezingen moest winnen. In de Amerikaanse en in de Argentijnse pers wordt gespeculeerd over een mogelijke geopolitieke eis van Trump: Milei zou moeten afzien van verdere financiële steun van China. Net als de Amerikanen hebben ook de Chinezen een swap line met de Argentijnse centrale bank. Beijing en Washington strijden om invloed in het Zuid-Amerikaanse land, dat rijk is aan grondstoffen, waaronder zeldzame aardmetalen.
The New York Times voegt daaraan toe dat „vrienden van Bessent” in de financiële wereld profiteren van de steun aan Argentinië. Grote beleggers als BlackRock, Fidelity en Pimco hebben belegd in het land. Argentijnse obligaties zijn weliswaar uiterst riskant om in te beleggen – het land ging al negen keer failliet – maar daarom leveren ze ook veel rendement op. Als het land tenminste niet opnieuw over de kop gaat. Steun vanuit de Amerikaanse overheid helpt dan natuurlijk.
Veel economen, onder wie Nobelprijswinnaar Paul Krugman, hebben Trump en Bessent de voorbije weken flink bekritiseerd om de risico’s waaraan ze de Amerikaanse belastingbetaler blootstellen. Argentinië is notoir wanbetaler en sinds jaar en dag de grootste ‘klant’ van het Internationaal Monetair Fonds. Nog steeds bestaat de kans dat het experiment-Milei mislukt.
Heikel punt de komende maanden zal zijn of Milei zijn wisselkoersbeleid aanpast – iets waarop vanuit het IMF wordt aangedrongen. De peso geldt onder economen als overgewaardeerd, met schadelijke economische gevolgen voor Argentinië.
De regering houdt de officiële wisselkoers van de peso ten opzichte van de dollar binnen een bepaalde bandbreedte. Milei wil de peso niet te ver laten zakken, omdat dit de inflatie weer zou aanjagen; een zwakke peso maakt geïmporteerde producten duurder. Maar om deze sterkepesopolitiek te voeren, moet de centrale bank in Buenos Aires telkens interen op haar dollarreserves, die dan weer door geldschieters als het IMF moeten worden aangezuiverd. Zo blijft het land afhankelijk van buitenlandse steun. Bovendien maakt een sterke peso Argentijnse producten duurder voor buitenlandse afnemers, wat de export schaadt. Mogelijk wilde Milei eerst de verkiezingen van afgelopen zondag winnen, voordat hij de peso meer loslaat.
Intussen klinkt in de Amerikaanse politiek en media steeds luider gemor over de miljarden voor „vreemd land” Argentinië – ook in Trumps eigen MAGA-kamp. Sojaboeren in de VS zijn er bijzonder ongelukkig mee, omdat Argentinië een grote concurrent voor ze is, met name in de export naar China. Zelf lijden de Amerikaanse boeren onder Chinese invoerheffingen – die weer een vergelding zijn voor Trumps heffingen tegen China. Zo is de redding van een buitenlandse politieke vriend in Zuid-Amerika niet zonder politiek risico, voor de man van America First.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC