Melissa Een orkaan van de hoogst mogelijke categorie nadert Jamaica en andere Caribische eilanden. Melissa kan windstoten van 280 kilometer per uur bereiken en leiden tot een meter aan regenval.
Beelden van de Amerikaanse luchtmacht die door orkaan Melissa vloog.
Aan superlatieven geen gebrek als het om orkaan Melissa gaat. „Geen enkel land in het Caribisch gebied zou zo’n krachtige storm aankunnen”, aldus de Jamaicaanse premier Andrew Holness. De Wereld Meteorologische Organisatie is bang voor een „catastrofale situatie” en noemt Melissa „de storm van de eeuw” voor Jamaica. Volgens CNN gaat het om „de sterkste storm van dit jaar” wereldwijd. Melissa valt in de hoogste van de orkaancategorieën (categorie vijf) en gaat volgens voorspellingen gepaard met windstoten van 280 kilometer per uur en tot één meter aan regenval. Dinsdagmiddag zou Melissa aan land moeten komen.
Nog voordat Melissa de Jamaicaanse kust heeft bereikt, eisten de voorbereidingen op de komst van de orkaan al drie doden op het eiland. Zij kwamen om tijdens het kappen van bomen. Op andere Caribische eilanden kwamen meerdere mensen om door het noodweer, melden persbureaus.
Vrijwilligers stellen hulppakketten samen voor orkaan Melissa in Miami in de VS.
Een vrouw en kind aan het water terwijl Melissa nadert.
Het wordt nu langzamerhand wel erg spannend, zegt de Nederlandse Elsie Vermeer (37) tegen NRC. Zij en haar partner verblijven tijdelijk in de Jamaicaanse hoofdstad Kingston. Het gaat er al dagen over de orkaan. Ondanks de extreme windsnelheid binnenin de orkaan, nadert deze met een heel laag tempo. „Het voelt eigenlijk al heel lang als een ramp in slowmotion.”
Vannacht stormde het al. Op webcams op verschillende plekken in het land is te zien hoe sommige delen van het eiland helemaal onder water staan. Op een van de livestreams is niet eens meer te zien dat daar ooit een brug stond. Net voordat Vermeer met NRC belde, viel de stroom uit. „Ik wilde net mijn eerste kopje koffie van de dag gaan zetten, maar dat zit er vandaag niet meer in.”
Vermeer en haar vriend blijven dinsdag „op de plek waarvan we denken dat die het veiligst is”, en dat is hun verblijf in de heuvels van Kingston. Voor mensen die op lager gelegen plekken dichtbij de kust wonen, bevinden de schuilplaatsen zich op veiligere locaties dan hun eigen huis. Volgens Vermeer is dat voor haar, in de heuvels, niet per se zo. „We hoorden dat tijdens de vorige orkaan één van de opvangcentra een kerk was waar het dak vanaf waaide. De infrastructuur is hier niet op voorbereid.” De plek waar Vermeer verblijft is van steen, maar dat geldt niet voor alle huizen op het eiland. In het centrum van Kingston staan woningen die van hout of golfplaten zijn gebouwd.
Vermeer is dinsdagochtend maar een boek aan het lezen, want de wifi doet het ook niet meer. „We gaan het hier gewoon uitzitten.” Net als hun vrienden hebben ze veel eten en drinken ingeslagen. Producten die rauw gegeten kunnen worden, want „een eitje bakken gaat nu ook niet zonder elektriciteit”. Om zichzelf lijkt Vermeer zich niet veel zorgen te maken, maar wel om het eiland. „Het gaat zó verwoestend zijn. We kunnen alleen maar afwachten wat de schade gaat zijn.”
Tankstations en winkels zijn gebarricadeerd in afwachting van de storm.
Jongeren filmen de orkaan die op komst is aan de kust.
Vissers verplaatsen hun boten naar hoger gelegen plekken.
Jamaicaan Alfred Veitch hoopt dat betonblokken zijn kippenrennen zullen beschermen.
Tankstationmedewerker Craig Brown pakt de gaspomp in ter voorbereiding.
De autoriteiten in Jamaica hebben tienduizenden inwoners opgeroepen te evacueren, maar op maandagavond zaten pas 1.700 mensen op schuilplaatsen. De orkaan zal aan land komen in het zuidwesten. Omdat het een klein eiland is, wordt verwacht dat mensen in andere regio’s ook overlast zullen ondervinden.
„Ik wil gewoon niet weg”, zei vissersvrouw Jennifer Ramdial tegen AFP. Volgens het persbureau gaan online AI-beelden rond die de orkaan bagatelliseren, bijvoorbeeld van inwoners die feesten of jetskiën. Daarnaast zijn voorzieningen in sommige schuilplaatsen minimaal, en moesten mensen soms buiten wachten tot een beheerder de deur opendeed, erkent minister voor lokaal bestuur Desmond McKenzie in The New York Times.
„Velen hebben zoiets nog nooit meegemaakt en de onzekerheid is beangstigend”, zegt Colin Bogle van humanitaire organisatie Mercy Corps tegen persbureau AP. „Er is grote angst om huizen en bestaansmiddelen te verliezen, of gewond en ontheemd te raken.”
Net boven het oog van de orkaan is het kleine Jamaica te zien. Daar nog boven Cuba (links) en Haïti en de Dominicaanse Republiek (rechts).
Met windsnelheden tot 282 kilometer per uur is deze orkaan van categorie vijf de zwaarste storm van 2025.
Een boom is omgevallen in de regen.
Een fietser rijdt naar een winkel om beschutting te zoeken van de orkaan.
Melissa’s windkracht verdubbelde dit weekend in enkele uren tijd, voornamelijk doordat het water voor de kust van Jamaica veel warmer is dan normaal – 1,4 graden warmer volgens The New York Times en zelfs tot 3 graden warmer volgens een meteoroloog die sprak met The Guardian. Uit voorlopig onderzoek blijkt dat dit proces van ‘snelle intensivering’, zoals meteorologen het noemen, sinds de jaren tachtig vaker voorkomt door klimaatverandering. Snel geïntensiveerde stormen veroorzaken een onevenredige hoeveelheid schade en doden, blijkt uit onderzoek.
Jamaicanen proberen hun daken te verstevigen ter voorbereiding op de orkaan.
Enkele mensen raakten gewond tijdens het treffen van voorbereidingen, bijvoorbeeld omdat ze van een dak afvielen.
Drie mensen kwamen om tijdens het kappen van bomen.
Melissa zal na Jamaica richting Cuba gaan, waar bijna 900.000 mensen is opgedragen om te evacueren uit het oosten van het eiland. Het VN-wereldvoedselprogramma (WFP) zal humanitaire hulp leveren in Jamaica, Cuba, Haïti en de Dominicaanse Republiek. Maar ook het WFP kampt met tekorten als gevolg van bezuinigingen. In Haïti heeft het voedselhulp opgeslagen ter voorbereiding op Melissa, maar slechts 15 procent van de hoeveelheid die de organisatie normaal zou leveren.
Op meerdere Caribische eilanden zijn mensen al omgekomen.
Orkaan Melissa komt eraan, weet ook deze man in veiligheidspak in een verlaten straat in Kingston, Jamaica.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC