Nu vrouwensport populairder wordt, tonen gokkers steeds meer interesse. Een gevaarlijke trend, waarschuwde het VN-Bureau voor Drugs en Criminaliteit.
China viert de eindzege, in 2022, op Zuid-Korea tijdens de Asian Cup, het toernooi waar volgend jaar veel aandacht zal zijn voor matchfixing.
Elke dag zit Francesco Baranca achter zijn computer op zijn kantoor in Barcelona. Dan monitort hij sportwedstrijden van over de hele wereld. Regionale, nationale en internationale toernooien, profs en amateurs, mannen en vrouwen, jongens en meisjes. Na twintig jaar als integriteitsexpert te hebben gewerkt, onder meer voor Sport Integrity Team, dat onderzoek doet naar matchfixing, en betrokkenen daarover voorlicht, voelt Baranca goed aan als er iets niet klopt.
Aanwijzingen voor matchfixing zijn er genoeg, zegt hij. Gokpatronen die niet in verhouding staan tot het gewicht van een wedstrijd. Een abrupte ommekeer in een duel. Overdreven veel aandacht uit één regio in de wereld voor de wedstrijd van een onbekende individuele sporter. Regelmatig krijgt hij alerts van bevriende bookmakers: kijk Francesco, hier is iets geks gaande.
Baranca stuurde me een lijst met 246 ‘bevlekte’ voetbalwedstrijden, gespeeld in september dit jaar, in 67 verschillende landen, op vijf continenten. India, Argentinië, Myanmar en Kazachstan springen er in negatieve zin uit, gevolgd door Finland, Zweden, Brazilië, Turkije en de Verenigde Staten. Er zitten grote proftoernooien bij, maar ook jeugdkampioenschappen. Bij al die wedstrijden zag hij strange odds, rare gokpatronen.
Ik belde Baranca naar aanleiding van een artikel van Reuters, eerder deze maand. Daarin staat dat Australië een speciale taskforce heeft opgericht om matchfixing tijdens (onder meer) de Women’s Asian Cup aan te pakken, en de samenwerking tussen politie, wedkantoren en sportorganisaties te versterken ‘na een reeks corruptiezaken in het topvoetbal’.
Volgens Reuters speelden die corruptiezaken in de hoogste divisie van het Australische mannenvoetbal, waarbij gemanipuleerd werd met gele kaarten. Sport Integrity Australia, dat de taskforce leidt, heeft geen concrete aanwijzingen dat de door Australië georganiseerde Women’s Asian Cup „bedreigd wordt”, meldt Reuters, maar wil in de aanloop naar het toernooi wel aandacht voor „preventie, afschrikking en voorlichting”.
Een opmerkelijk verhaal, omdat je zelden iets hoort over matchfixing in vrouwensport. Had ik een belangrijke ontwikkeling gemist? En zo ja: waarom berichten internationale media daar niet over? Je gaat als waakhond van de Australische overheid voor veilige sport toch geen aandacht vragen voor matchfixing bij een groot vrouwentoernooi, als daar geen concrete aanwijzingen voor zijn?
Jawel, zegt James Moller, head of strategy and international policy bij Sport Integrity Australia. „We gaan uit van de stelregel dat de georganiseerde misdaad mogelijkheden ziet als er een gokmarkt voor iets ontstaat, zoals nu bij vrouwensport. In Australië kan je tot tien jaar gevangenisstraf krijgen voor matchfixing. Als gastheer van de Women’s Asian Cup willen we dat alle deelnemers – niet alleen speelsters, maar ook coaches en begeleidende staf – zich daarvan bewust zijn. Matchfixers zijn slim en zoeken naar kwetsbaarheden.”
Voor Baranca gaat voorlichting niet ver genoeg. Hij is het met Moller eens dat waar het gokaanbod groter wordt, en de bedragen toenemen, problemen op de loer liggen. En dan zijn sportende vrouwen ook nog eens „extra kwetsbaar”, zegt hij, omdat ze in vergelijking met mannen een grote inhaalslag moeten maken, vooral financieel. „Dan zijn de verleidingen des te groter. En de gevaren – reputatieschade en verslavingsproblematiek – ook.”
Sportfederaties hebben de mond vol van ‘inclusie’ en ‘emancipatie’, zegt Baranca. „Maar de gevaren van matchfixing worden in vrouwensport totaal niet onderkend. Ik snap daar echt niets van.”
Neem die lijst van 246 voetbalwedstrijden met een afwijkend gokpatroon, zegt hij. In tien procent gaat het om vrouwenwedstrijden, waaronder duels in de Australische, Oekraïense, Israëlische en Russische Eredivisie. Twee, drie jaar geleden was dat nog nul procent, omdat er geen enkele interesse voor was. Dus het gaat hard, wil hij maar zeggen. „Vrouwenvoetbal is veel populairder geworden onder gokkers. Dat geldt ook voor het Turkse vrouwenbasketbal en het Roemeense, Rwandese en Kazachse vrouwenvolleybal.”
Ik moest denken aan een bericht in de Telegraaf, afgelopen zomer: ‘OM trekt stekker uit aanpak matchfixing’. In twaalf jaar tijd hadden onderzoeken naar matchfixing maar twee zaken opgeleverd, en dat waren nou niet de meest spraakmakende. Matchfixing is moeilijk te bewijzen, zei het OM. Je komt niet zo maar aan bewijsstukken, en vals spel van spelers is moeilijk aan te tonen.
Sportbonden reageerden teleurgesteld. „Wanneer er minder op matchfixing wordt ingezet, neemt niet het probleem af, maar verdwijnt het uit beeld”, stelden KNVB, KNLTB en NOC-NSF in de krant. Maar in vrouwensport is het probleem nooit in beeld gewéést, zegt Francesco Baranca. „Weinig mensen hebben zich daarin gespecialiseerd. En dat terwijl de sporters waarop gewed wordt steeds jonger worden. Zo was er eerder deze maand veel interesse voor een wedstrijd van de veertienjarige Duitse tennisster Sophie Triquart. Bizar.”
In Nederland doet Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit, al ruim tien jaar onderzoek naar matchfixing in de sport. Al ging de aandacht daarbij uitsluitend naar mannen uit. Zij noemt de conclusie van Baranca – 10 procent van de ‘bevlekte’ duels in het voetbal zijn vrouwenwedstrijden – „helemaal niet zo gek”.
Die sport ontwikkelt zich in een razendsnel tempo, zegt Olfers. Of het nou om media-aandacht, sponsors, transfers, salarissen, investeringen, toeschouwers of de aantrekkelijkheid van het spel gaat. „Daarmee nemen de risico’s op matchfixing ook toe. Wie daar de ernst niet van inziet is naïef.”
Het VN-Bureau voor Drugs en Criminaliteit noemde het vorig jaar een nieuwe trend: „De groeiende populariteit van vrouwensporten, met name voetbal, trekt de aandacht van georganiseerde criminele groepen”. Zou het tij nog te keren zijn?
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC