Venezuela Amerikaans militair ingrijpen tegen vermeende drugsbootjes uit Zuid-Amerika is juridisch dubieus, politiek gekleurd en vormt ook een risico voor de Caraïbische delen van het Nederlands koninkrijk.
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Nicolás Maduro is een schurk. De Venezolaanse dictator houdt het landsbestuur al twaalf jaar in de greep en liet met wanbeleid en corruptie de economie imploderen. Hij is een verkiezingsfraudeur die twee termijnen ‘won’ door elke oppositie te onderdrukken. Hij is een kleptocraat die socialistische partijgenoten en legerleiders hun zakken laat vullen, terwijl burgers lijden onder schaarste en miljoenen het land ontvluchtten.
Maar anders dan de regering-Trump beweert sinds haar marine deze zomer begon vermeende Venezolaanse smokkelbootjes op te blazen, leidt Maduro niet het belangrijkste smokkelnetwerk van drugs richting de Verenigde Staten. Hoewel het regime in Caracas zich mede bedruipt met de doorvoer van Colombiaanse cocaïne, voorziet deze Caraïbische route in nog geen tiende deel van de Amerikaanse vraag.
Veruit de meeste drugs die de VS bereiken, komen over de Stille Oceaan via havens aan de kusten van Ecuador en Colombia. Of over land via buurland Mexico. De tienduizenden overdosisdoden – die Trump opvoert als casus belli voor zijn marine-acties – vallen elk jaar vooral door fentanyl. Een synthetisch opiaat dat Mexicaanse kartels produceren, met grondstoffen uit China.
Desalniettemin neemt het Pentagon nu Venezuela in het vizier. De aanzwellende marinevloot in de Caraïbische Zee schakelde een half dozijn bootjes uit, met bijna vijftig opvarenden aan boord. De halve eeuw oude, weinig succesvolle War on Drugs is uitgebreid met juridisch omstreden tactieken uit de War on Terror. De gedode opvarenden heten daarin ‘narcoterroristen’, maar zonder bewijs of rechtsgang zijn dit standrechtelijke executies.
Dat is al dubieus en spoedig lijken ook aanvallen op land aanstaande. Op Puerto Rico staan straaljagers paraat en een vliegdekschip stoomt op naar de Caraïben. In de wateren voor de Pacifische kust van buurland Colombia zijn eveneens scheepjes opgeblazen. Ook de Colombiaanse president Gustavo Petro – net als Maduro links, maar wél democratisch gekozen – wordt door Trump toenemend aangevallen als drugshandelaar.
Onder het mom van een antinarcotica-operatie mengen de VS zich zo in de regio die ze van oudsher als hun ‘achtertuin’ zien. Links geregeerde landen worden mikpunt, terwijl een rechtse Washington-gezinde autocraat als Nayib Bukele in El Salvador omarmd wordt. Dit terwijl Bukele, ook volgens Amerikaanse diensten, samenspande met de in de VS zeer actieve straatbende MS-13. Hij stelde echter zijn omstreden megagevangenis open voor door de VS uitgezette Venezolanen.
Het verraadt dat Trumps spierballenvertoon uiteindelijk een binnenlands publiek dient: latinomigranten scharen onder zijn ‘vijand van binnenuit’. Trump heroverde de macht door vooral Venezolaanse nieuwkomers collectief neer te zetten als drugscriminelen en bendeleden. Nu hij in het Witte Huis zit, wil hij hen niet alleen massaal uitzetten, maar ook de confrontatie zoeken met hetzelfde regime waarvoor ze wegvluchtten.
In Trumps kabinet beogen meerdere bewindslieden regimewisseling in Caracas. Veel Venezolanen zouden Maduro graag zien vertrekken, maar niet via een gewapende weg: hun land kan in chaos en geweld vervallen.
De miljoenenexodus van de laatste tien jaar werd vooral in Zuid-Amerika zelf opgevangen; dankzij Trumps potdichte zuidgrens zou een nieuwe vluchtelingencrisis volledig op de regio afgewenteld worden. Die regio bestaat óók uit twee landen en één gemeente binnen het Nederlandse koninkrijk: Aruba, Bonaire en Curaçao. De eilanden zijn economisch en cultureel vervlochten met Venezuela en vangen al vele duizenden vluchtelingen op. Het demissionaire kabinet-Schoof reageerde vooralsnog amper op het Amerikaanse gedreig tegen wat ook ons buurland is. Hoewel de regering-Trump zich weinig laat vertellen, mag Den Haag zich er fermer tegen uitspreken.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC