Met de finale in zicht doen lijsttrekkers alles om de gunst van de kiezer te winnen. Bij het verkiezingsdebat van EenVandaag resulteerde dat in tenenkrommende oneliners waar menig partijleider niet meer aan herinnerd wil worden.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
De altijd zo optimistische D66-leider Rob Jetten laat een klein kwartiertje na het begin van het verkiezingsdebat van EenVandaag presentator Suzanne Bosman even schrikken met een misplaatste grap over kroonprinses Amalia.
In een poging om jongeren te enthousiasmeren om zich aan te melden bij het leger, iets waar D66 groot voorstander van is, flapt Jetten eruit: ‘De beste promotie om nu te gaan werken bij defensie is volgens mij dat je met de kroonprinses ergens in een militaire training terecht kan komen. Ik gok dat een aantal kerels hier in de zaal daar wel zin in heeft!’
‘Oehoe’, gaat het door de zaal vol met Rotterdamse studenten. Alsof iemand hard onderuit gaat op het ijs. ‘Nou meneer Jetten, wat is dat nou weer voor seksistische opmerking?’, zegt de verbijsterde presentator Bosman om het sentiment in de zaal samen te vatten. Op de achtergrond is tegelijkertijd te horen hoe CDA-leider Bontenbal roept: ‘Heeft de prinses daar wel zin in dan?’
Jetten lijkt ook te schrikken van zijn eigen woorden en geeft meteen toe: ‘Nee, dat denk ik niet, maar….’, stottert hij. Waarna presentator Bosman hem onderbreekt met de woorden: ‘Dit gaat helemaal verkeerd meneer Jetten, herpak u even...’
Het moge duidelijk zijn dat de D66-leider de komende 48 uur - als mensen hun stem moeten bepalen - niet graag aan deze anekdote herinnerd zal willen worden.
Maar gelukkig voor D66 is Jetten niet de enige die blundert in het een-na-laatste verkiezingsdebat voor de stembusgang. Integendeel. Geert Wilders (PVV) en Frans Timmermans (GL-PvdA) kunnen er ook wat van.
Neem Wilders’ opmerking tien minuten later tijdens een debatje over het verlagen van de btw op boodschappen, zodat ‘miljoenen Nederlanders’ voortaan beter kunnen rondkomen. Wilders: ‘Dat btw-tarief op nul te zetten kost een paar miljard, ongeveer net zoveel als de ontwikkelingshulp nu kost. Dus dat kan je dekken door ontwikkelingshulp te stoppen. Dan hebben ze misschien iets meer honger in Afrika, maar hier niet.’
De PVV-leider oogst er ongelovig gelach mee in de zaal . En ook hier weer kan de presentator haar oren niet geloven. ‘Dan hebben ze misschien iets meer honger in Afrika….’, herhaalt ze.
Als Wilders doorkrijgt dat zijn opmerking niet goed valt bij het publiek, probeert hij zich te herstellen: ‘De prioriteiten liggen bij ons, dus...’, probeert hij. Presentator Bosman onderbreekt hem; ‘Ja, ja, het is duidelijk waar uw prioriteiten liggen...’, waarna ze de beurt geeft aan VVD-leider Dilan Yesilgöz.
Maar die wil haar vingers niet branden aan dit licht ontvlambare onderwerp. En dus begint de VVD-voorvrouw over het feit dat het op dit moment ‘echt een groot issue is’ om rond te komen. ‘Die mooie belofte dat als je hard werkt je een goed leven kunt opbouwen, dat staat onder druk.’
Frans Timmermans zal op dat moment blij geweest zijn dat de aandacht even werd afgeleid van zijn eigen uitglijder anderhalve minuut daarvoor. ‘Ik kom niet aan de bak!’, roept de GroenLinks-PvdA-leider een tikkeltje wanhopig als hij het woord maar niet krijgt bij het gesprek over het inkomen van mensen. Wilders kopt de bal graag in: ‘En dat gaan we zo houden!’ De zaal barst in lachen uit.
Daar had het bij kunnen blijven, ware het niet dat Timmermans ineens een weddenschap met Wilders wil afsluiten in ruil voor een fles ‘Elske’. Wat dat is, weet niemand in de zaal en als Timmermans het probeert uit te leggen, komt hij niet goed uit de verf. Wilders lacht hem weg.
Maar alle ongein daargelaten, wordt er natuurlijk ook gesproken over serieuze zaken. Zo is er ruim aandacht voor de politieke rel die eerder op de dag is uitgebroken over de onthulling van de Volkskrant dat twee PVV-Kamerleden maandenlang nepbeelden over Timmermans hebben verspreid op Facebook, ook nadat dit had geresulteerd in allemaal doodsbedreigingen aan het adres van Timmermans. Wilders had hiervoor eerder op maandag - zeer uitzonderlijk - ‘excuses aan collega Timmermans’ aangeboden.
Daarmee is de strijdbijl tussen het duo allerminst begraven, blijkt tijdens het verkiezingsdebat. Nog voordat Timmermans kan vragen welke strafmaatregelen Wilders in gedachten heeft voor zijn mensen die een ‘soort haatfabriekje’ hebben gerund, kaatst de PVV-leider de bal terug. Wilders verwijt Timmermans een ‘dubbele moraal’ omdat de linkse partijleider een week eerder zelf niet heeft ingegrepen toen twee PvdA-prominenten hun zegen hadden gegeven aan posters waarop Wilders wordt beschuldigd van ‘kiezen voor genocide’. Dat kan volgens de PVV-leider ook doodsbedreigingen aan zijn adres tot gevolg hebben.
Timmermans krijgt groot applaus uit de zaal vol jonge studenten als hij dit een ‘vrij povere afleidingsmanoeuvre’ noemt van de vriendschap die Wilders onderhoudt met de Israëlische premier Netanyahu. ‘U verdedigt hem. Hij heeft Gaza verwoest. Daarmee praat u wél genocide goed.’
Door al dat bekvechten van rivalen lijkt het soms bijna alsof de andere deelnemers aan het debat - Henri Bontenbal (CDA), Joost Eerdmans (JA 21) en VVD’er Yesilgöz - minder aan het woord zijn. Zij hameren alledrie op het belang van rust in de politiek en op de komst van een stabiel kabinet. ‘Ik neem dat graag op me’, zegt Bontenbal. Ook hij krijgt een groot applaus.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant