Bedreigingen aan het adres van politici zijn ook deze verkiezingscampagne aan de orde van de dag. Maandag zat een 18-jarige leerling-stratenmaker voor de politierechter tijdens een snelrechtzitting. ‘Wat vind je zelf van die berichten?’
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie en de multiculturele samenleving.
Toen Denk-leider Stephan van Baarle afgelopen woensdag een doodsbedreiging ontving via een privébericht op Instagram, zat de afzender ‘te blowen en chillen’ met twee vrienden. ‘Maar ik heb dat bericht niet verstuurd’, zegt de 18-jarige Wesley van K. maandag tegen de politierechter.
‘Luister pik’, zo luidt het bericht dat die ochtend nog voor zevenen in Van Baarles inbox verscheen, ‘Als ik jouw tegen kom vieze kanker moslim ik sla je knock-out sleep je een busje in ik hang je op zoals jullie geiten slachten snij ik eerst je kanker kop eraf enderna je hart of ik laat je leiden.’
Een dag nadat Van Baarle melding had gedaan bij het Team Bedreigde Politici (TBP) stond bij Van K. al een team van zes agenten voor de deur. ‘Wel wat overdreven’, vindt Van K., een slungelige jongen met donkerblonde krullen die maandag onderuitgezakt en met wiebelende benen naast zijn advocaat zit.
De agenten troffen in Van K.’s Instagram-account een tweede dreigbericht aan, gericht aan GroenLinks-PvdA lijsttrekker Frans Timmermans. ‘Als ik jouw ooit tegen kom maak ik je dood dus kijk goed over je schouder beveiliging gaat je niet helpen linkse kanker poot’, stond er. ‘Heil hitler kanker hoertje.’
Bij het Team Bedreigde Politici, onderdeel van politie Den Haag, kwamen vorig jaar 363 meldingen binnen van bedreigde politici en bewindspersonen. Dat was een stuk minder dan een jaar eerder, toen waren er 753 meldingen. Volgens het Openbaar Ministerie komt dat mogelijk doordat een groot deel van 2024 in het teken stond van het formeren van een nieuw kabinet. 2023 was juist een campagnejaar, dan zijn politici zichtbaarder en overal aanwezig.
Het grootste deel van de bedreigingen gebeurt op sociale media, maar er zijn ook incidenten in de publieke ruimte. In 2020 werd Pieter Omtzigt, die toen nog voor het CDA in de Tweede Kamer zat, bedreigd tijdens een demonstratie tegen coronamaatregelen. ‘Ik zal je doodslaan, mongool’, riep een man die tot twee maanden cel is veroordeeld.
In 2023 werd Thierry Baudet, destijds lijsttrekker van Forum voor Democratie, met een bierflesje op zijn hoofd geslagen door een minderjarige jongen uit Groningen. In datzelfde jaar is een man veroordeeld tot vijf maanden cel omdat hij toenmalig D66-leider Sigrid Kaag met een brandende fakkel had bedreigd.
Cijfers van het aantal meldingen van dit jaar zijn nog niet beschikbaar maar ook deze campagne staat bol van incidenten. Vorige week heeft het Team Bedreigde Politici een 25-jarige man uit Alphen aan den Rijn aangehouden. Hij had in een TikTok-livestream aangekondigd met een bijl naar de Tweede Kamer te gaan, en dat daarbij koppen zouden rollen en hij ‘misschien met Geertje’ zou beginnen.
Twee weken geleden werd Timmermans uitgescholden toen hij in een Amsterdams café een interview gaf aan RTL Nieuws. ‘Vieze kankerhond’, schreeuwde de man die bij het weglopen een Hitlergroet bracht. Eerder op de dag scandeerden deelnemers van een anti-asielzoekersdemonstratie in Amsterdam: ‘Hé, Fransie Timmermans, vieze vuile kankerjood, hé Fransie Timmermans, val maar lekker dood!’
Wilders, al jaren de meest bedreigde politicus van het land, zou eerder deze maand doelwit zijn geweest van een Belgische terreurcel. En afgelopen weekeinde is in Doetinchem een campagneteam van GroenLinks-PvdA met vuurwerk bekogeld tijdens het flyeren.
Van K. komt uit Leiden en doet een opleiding tot stratenmaker. Hij had herfstvakantie en was nog wakker die woensdagochtend, vertelt hij de rechter. Zoals wel vaker zat hij met vrienden te blowen, toen een van die vrienden zijn telefoon gebruikte om andere muziek op te zetten. ‘Die vriend heeft dat bericht verstuurd’, aldus Van K. ‘Maar ik ga niet verraden wie het is.’
‘Iedereen met gezond verstand weet dat dat niet door de beugel kan’, zegt hij over het bericht aan Van Baarle. Of hij het bericht aan Timmermans wel zelf heeft verstuurd, wil Van K. niet zeggen. De inhoud van dat bericht vond hij ‘vrij heftig, vooral de woorden heil Hitler’. De rechter wijst hem erop dat er ook een doodsbedreiging in staat. ‘Hoe vaak worden politici wel niet met de dood bedreigd?’, antwoordt Van K. ‘Volgens mij heel vaak.’
Politici zijn terughoudend om zich publiekelijk uit te laten over bedreigingen, ook op aanraden van politie en veiligheidsdiensten. De gedachte is dat aandacht voor incidenten anderen op ideeën kan brengen. Volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) speelt de opkomst van complotdenkers een belangrijke rol bij het grote aantal bedreigingen aan het adres van politici. ‘Net als verharde maatschappelijke debatten’, zo staat in het laatste rapport.
Naar de beweegredenen van Van K. blijft het gissen, maar de rechter acht maandag wel bewezen dat hij schuldig is en veroordeelt hem tot een maand cel, waarvan 25 dagen voorwaardelijk en een taakstraf van dertig uur.
‘Twee heel heftige doodsbedreigingen tegen lijsttrekkers van politieke partijen’, zegt de rechter. ‘In een democratie willen we dat niet, het gaat ver over de grenzen heen.’ Het feit dat het in campagnetijd is gebeurd, maakt het des te ernstiger, vindt de rechter. Eerder dit jaar werd Van K. al veroordeeld tot honderd uur taakstraf wegens mishandeling en geweldpleging, ook dat weegt mee.
Omdat hij al vijf dagen in voorarrest zit, mag Van K. na de zitting naar huis. ‘Dat betekent dus dat je woensdag kunt gaan stemmen’, concludeert de rechter. ‘Dat is de manier om te laten zien dat je het met de ene politicus eens bent en met de andere niet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant