Asiel Het kabinet beoogt twee vrouwen uit te zetten naar Afghanistan, omdat ze zich zouden kunnen schikken naar de strenge leefregels die de Taliban vrouwen opleggen. Vanwege diezelfde regels heeft Nederland bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag een zaak aangespannen tegen Afghanistan.
Een Afghaanse vrouw bakt platbrood in een straatwinkel in Kabul.
Het demissionaire kabinet gaat twee vrouwen uitzetten naar Afghanistan, ondanks het discriminerende beleid van de Taliban ten aanzien van vrouwen. Dat bevestigen de advocaten van de vrouwen tegenover NRC, na eerdere berichtgeving van Trouw.
Het gaat om een vrouw van 59 en een van 79. Ze zouden zich volgens de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) kunnen schikken naar de leefregels die de Taliban vrouwen en meisjes in het land opleggen. Vanwege diezelfde regels heeft Nederland, samen met enkele andere landen, een zaak tegen Afghanistan lopen bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag.
Die strenge leefregels houden onder meer in dat vrouwen niet zonder (mannelijke) begeleider naar buiten mogen, altijd bedekt over straat moeten, niet mogen praten op straat en in de meeste sectoren niet meer mogen werken. In de ranglijst van het Amerikaanse Georgetown Instituut, dat de maatschappelijke positie van vrouwen onderzoekt, staat Afghanistan van alle landen op de laatste plaats.
In de zaak van de 79-jarige vrouw stelt de IND dat ze terug moet naar Afghanistan, omdat ze niet is „verwesterd”. Zodoende zou ze zich kunnen aanpassen aan de leefregels van de Taliban. De rechtbank in Den Haag veegde dat oordeel in augustus van tafel, maar de IND bleef bij het standpunt. De vrouw gaat opnieuw in beroep; de zaak dient half november.
De 59-jarige vrouw krijgt van de IND geen verblijfsvergunning omdat ze in Afghanistan vooral in het huishouden actief was en meestal niet alleen over straat ging, schrijft Trouw. Dat de vrouw in Nederland wél durft te werken en alleen over straat gaat, was voor de IND onvoldoende reden om haar niet terug te sturen. Inmiddels ligt de zaak bij de Raad van State.
Nederland beoordeelt de asielverzoeken van Afghaanse vrouwen nog op basis van een ambtsbericht uit juni 2023. Daaruit volgt dat een Afghaanse aannemelijk moet maken „dat zij zich niet kan conformeren aan de door de Taliban opgelegde normen en leefregels”, blijkt uit een Kamerbrief uit 2024. Ook moet de vrouw aantonen dat ze „door het niet naleven [daar]van […] het risico loopt op (ernstige daden van) vervolging”.
De advocaten van de vrouwen wijzen erop dat het Europese Hof van Justitie sindsdien een oordeel uitvaardigde, waarin staat dat de maatregelen van de Taliban zo zwaar zijn, dat ze kunnen worden beschouwd als vervolging van vrouwen. Dat geeft EU-landen een reden om in principe iedere Afghaanse vrouw asiel te verlenen.
Dat weigert de IND, zegt de advocaat van de 79-jarige vrouw. „Ze vrezen voor een aanzuigende werking.” Volgens hem is die angst ongegrond: „Als je kijkt naar het aantal Afghaanse vrouwen dat naar Nederland komt, is dat een handjevol gevallen per jaar.”
Een IND-woordvoerder zegt geen uitspraken te kunnen doen over individuele zaken. Maar als de Taliban-regels op zich een reden vormen om asiel te verlenen, zegt hij, „kun je wel de hele vrouwelijke bevolking van Afghanistan toelaten. En dan niet alleen Afghanistan, maar ook uit Saoedi-Arabië, enzovoorts. De criteria zijn dat je ernstig gevaar moet lopen. Daar is een beoordeling in gemaakt, die is voor deze vrouwen negatief uitgevallen”.
Demissionair minister van Asiel en Migratie David van Weel (VVD) speelt een opmerkelijke dubbelrol in deze zaak, schrijft Trouw. Hij is verantwoordelijk voor de IND, maar is óók minister van Buitenlandse Zaken. In die rol is hij verantwoordelijk voor de zaak die onder andere Nederland tegen Afghanistan aanhangig maakte bij het Internationaal Gerechtshof wegens het niet nakomen van het VN-Vrouwenverdrag.
De advocaat van de 59-jarige vrouw noemt het tegenover Trouw ”niet uit te leggen” dat de minister aan de ene kant de Taliban aanklaagt wegens vrouwendiscriminatie, maar aan de andere kant diens cliënt wil terugsturen ondanks de vrouwendiscriminatie.
Een woordvoerder van de minister zegt niet in te gaan op individuele gevallen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC