Boek uit de kast Uit straatboekenkastjes in heel Nederland haalt Arjen Fortuin steeds een boek, bespreekt het, en geeft het door. Vandaag Nouri. De belofte van Henk Spaan.
Een van de ontroerendste zaken die ik ooit op televisie zag, was een documentaire over een kunstenaar die besloot om een steen die in de laatste ijstijd in Borger terecht was gekomen, terug naar huis in Zweden te brengen. Met als hoogtepunt een stenenfluisteraar die de kei kwam vragen wat deze ervan vond. Antwoord: „Ik heb hier geen taak meer. Ik lig hier maar.” Zo verdween de steen van de rotonde in Borger, waar nog tientallen vergelijkbare keien liggen te wachten wat de toekomst brengt.
Dat de toekomst altijd ongewis is, vormt ook het hart van het boek dat iets verderop in een imposante rij sportboeken in een kastje staat: Nouri. De belofte. Het boek dat journalist Henk Spaan schreef over Abdelhak Nouri, de Ajaxspeler die in 2017 op het veld een hartstilstand kreeg en daarbij ernstige hersenschade opliep. Spaan (1948) kende Nouri al vanaf diens negende en reisde eindeloos jeugdwedstrijden van Ajax af om het kleine wonder te aanschouwen. Hij werd voetbalverliefd: om Nouri’s techniek en spelinzicht, maar ook om diens persoonlijkheid. ‘Appie’ was niet alleen vriendelijk, hij hield ook als een kleine herder het welzijn van zijn medevoetballertjes in de gaten.
Nu is dat laatste vaker over Nouri geschreven en gezegd en ook het boek van Spaan staat vol met innemende anekdotes over de jongen wiens belofte nooit werd ingelost. Typische verhalen over hoe de kleine Abdelhak weigerde voor het slapen gaan zijn voetbalschoenen uit te doen (dat deden zijn ouders als hij sliep). Trouwens, Nouri was toch al niet goed met veters; die werden vaak nog wat extra vastgemaakt door volwassenen. En een keer door teamgenoot Donny van de Beek, toen Appie in een jeugdwedstrijd tegen de jonge bruten van Atlético Madrid twee gebroken middenhandsbeentjes had opgelopen.
Nouri. De belofte gaat ook over rouw. Want 49 jaar voordat Nouri alle mogelijke minuten voetballend in Amsterdam Nieuw-West doorbracht, deed de jonge Henk Spaan dat. Zonder het talent, maar in dezelfde straten. In die straten gaat hij nu op zoek naar herinneringen aan Nouri en naar zijn eigen verleden. Tussendoor vaart Spaan uit tegen iedereen die Nouri ooit heeft dwarsgezeten, vooral oud-jeugdtrainers die de voorkeur gaven aan fysiek sterkere spelers.
Spaans zoektocht heeft soms iets onbeholpens – verdriet en onbeholpenheid gaan nu eenmaal vaak hand in hand. Neem het moment waarop Spaan zich voorneemt bus 21 naar zijn oude buurt te nemen, waarbij hij de halte eerst aan de verkeerde kant van het Centraal Station zoekt en zich dan verwondert over de route die de bus neemt. Eenmaal ter plaatse verbaast hij zich over de volledig (zelfs het ‘netje’) uit hufterproof beton gegoten tafeltennistafels die hij op een pleintje aantreft. Het zal niemand verbazen dat Appie ook goed kon pingpongen – en dat hij ondanks die ontwapenende glimlach elk spelletje koste wat kost wilde winnen.
Spaans queeste heeft ook een maatschappelijke component: hij wil laten zien wat hij in Nouri en de andere jongens in Nieuw-West herkent – als contrast voor de alomtegenwoordige verhalen over Nederlanders van zijn generatie die beweren hun oude buurt „niet meer te herkennen”. Spaan herkende het wel: het talent, de ambitie en de hoop. Tegen het einde van het boek schrijft hij dat het jammer is dat het steen op de pleintjes in Geuzenveld-Slotermeer geen geheugen heeft: „Dan zouden de voetafdrukken in het asfalt heel wat te vertellen hebben.”
Wilt u het besproken exemplaar van Nouri. De belofte hebben? Mail naar boekuitdekast@nrc.nl; het boek wordt onder inzenders verloot, de winnaar krijgt bericht.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC