Waar ga jij op 29 oktober stemmen? Maak van stemmen een uitje op een van deze bijzondere locaties zónder systeemplafond. Dit zijn de parels in de tien grootste steden: van een Rotterdamse stoomboot tot een Tilburgs volkscafé.
Stemmen is het hoogtepunt van democratisch burgerschap. Maar in een stinkende gymzaal neemt de allure ervan wel flink af. NRC verzamelde bijzondere stemlocaties in de tien grootste steden om trots je rode potlood te zwaaien, en wat snoepjes in de rest van het land.
Pas op! Iedere kiezer moet stemmen in zijn eigen gemeente. Alleen met een speciaal aangevraagde kiezerspas kan iemand in heel Nederland stemmen. Dit kon schriftelijk tot uiterlijk 24 oktober bij de gemeente waar je geregistreerd bent. Aan de balie van je gemeente kan ook, tot wanneer is afhankelijk per gemeente.
De meeste stembureaus zijn geopend 7.30 uur in de ochtend tot 21.00 uur in de avond, maar sommige bijzondere stembureaus hebben afwijkende openingstijden. Staat jouw woonplaats er niet tussen? Vind alle stembureaus en hun openingstijden op waarismijnstemlokaal.nl
Op verkiezingsdag is het Anne Frank Huis niet open voor regulier publiek en opent het museum uitsluitend haar deuren voor kiezers. Bolletje aangevinkt? Na afloop mag je gratis het museum in.
Je vindt het stembureau in MILK, het café van de Melkweg aan de Marnixstraat. Na het stemmen kun je gratis de aangrenzende expositie Concentrated Motion bezoeken.
Lees hier al onze artikelen over de landelijke verkiezingen op 29 oktober
Begin dit jaar is het DNB-hoofdkantoor aan het Frederiksplein heropend na een renovatie van bijna vijf jaar. De begane grond en de kelder – waar vroeger de kluizen stonden – zijn open voor publiek. Het goud en de bankbiljetten zijn verplaatst, maar bezoekers kunnen wel tentoonstellingen en de geldcollectie van de bank bekijken. Leuk weetje voor als je over de drempel stapt: het kostte twee dagen om de metersdikke kluismuur door te zagen om de nieuwe entree te maken.
Deze houtzaagmolen uit 1641 is de oudste molen van Amsterdam. De afgelopen jaren zijn de molen en de omliggende gebouwen gerestaureerd en wordt er weer gezaagd. Op 29 oktober kun je in een van de bijgebouwen stemmen.
In het iconische hoofdgebouw van de dierentuin kun je in de Sterrenzaal stemmen onder een donkerblauw plafond met glazen sterren en grote ramen die uitkijken op de Chinese tuin. Na afloop kun je buiten een kopje koffie drinken met uitzicht op de vogels, of de bizons en olifanten bezoeken met verkiezingsdagkorting (10 euro voor volwassen en 5 euro voor kinderen).
Voor als je nog nooit een voet hebt gezet in een voetbalstadion of nergens liever komt dan in ‘Het Kasteel’: dit is je kans.
Wie weet stond stemmen op een stoomboot nog op je wensenlijst. In de vorige eeuw voer dit cruiseschip uit 1926 door Europa, nu ligt het aan de Maasboulevard. Het is het enige schip in Nederland dat nog op stoom vaart.
Wat is een betere plek om te stemmen dan in het hart van de democratie? Als je meer wilt weten over de architectuur van het tijdelijke Kamergebouw, zijn er vanaf 12:00 rondleidingen op vaste tijdstippen.
Ook kinderen mogen hier kennis maken met het stemrecht: niet door op een politieke partij te stemmen zoals hun ouders, maar op een dier dat zij het liefst in een toekomstig kabinet zouden zien. In ruil voor het potlood kun je gratis een bezoek brengen aan het museum of een van de films die draaien.
Dit zijn de eerste verkiezingen dat je kan stemmen in het stadion van ADO Den Haag. Na het uitbrengen van je stem is het mogelijk om door de spelerstunnel te lopen en aan de rand van het veld een foto te maken.
In deze gevangenis uit de Tweede Wereldoorlog werden verzetsstrijders vastgehouden. In samenwerking met het Anne Frank Huis krijgen stemmers een speciaal rood potlood met een citaat van Anne Frank. Dit potlood geeft bezoekers gratis toegang tot het museum.
Na het stemmen kun je in deze kringloop grasduinen door de 3.500 vierkante meter met tweedehands spullen.
De monumentale bieb organiseert een speciaal programma voor de verkiezingen, met onder andere een kiescafé. Daar kun je meepraten over de belangrijke thema’s, oefenen met de stemwijzer of uitleg krijgen over het stemproces.
Een plek voor klokliefhebbers: in deze kerk hangt het oudste torenslingeruurwerk ter wereld, die nog altijd de juiste tijd aangeeft.
Koppelsteede in Lunetten Zuid is een kinderboerderij, speeltuin én stembureau ineen. Voor als je liever wilt stemmen tussen wat geitjes, omringd met de geur van hooi.
In het Erfgoedhuis zijn duizenden archeologische voorwerpen en historische foto’s te zien over de geschiedenis van de stad.
In 1961 bouwde zuivelcoöperatie De Kempen (de voorganger van Campina) hier haar melkfabriek. Dagelijks stroomde zo’n 1.500 liter melk door de machines. In 2015 is de productie beëindigd en werd het gebouw gerenoveerd. Tegenwoordig is het een broedplaats voor ondernemers.
Omstreeks 1200 kwam op de oever van het voormalige riviertje de Aa een kapel te staan, wat nu bekend staat als de Akerk. Kijk na het stemmen ook even omhoog: op het plafond vind je bijzondere schilderingen.
Liever naar de rand van de gemeente? In dit dorpshuis in Sint Annen, op 50 minuten fietsen van de stad, kun je stemmen in een oude molenromp met uitzicht op de weilanden.
Deze botanische tuin uit 1642 is een van de oudste van Nederland. De 14 hectare aan tuinen bieden genoeg afleiding tot de eerste exitpoll.
Dit paleis is gebouwd in opdracht van koning Willem II. Op de statige trap in de hal met de glas-in-loodramen hebben veel Tilburgers ooit hun trouwfoto genomen. Na het stemmen poseren veel koppels opnieuw op dezelfde trap — precies zoals ze deden op hun trouwdag.
In deze volkstuin beheren tuinders 94 kavels. In de kantine kun je je stem uitbrengen tussen de planten, bomen en vogels.
Dit volkscafé noemt zichzelf ‘je tweede huiskamer’ in Tilburg. Precies hoe naamgeefster Bet het in 1930 voor ogen had.
De drive-through stemlocatie was tijdens de covidjaren zo’n succes dat hij niet is verdwenen. De auto telt als een stemhokje, wat betekent dat binnenin het stemgeheim heilig is. Zit je met zijn tweeën in de auto? Dan zal toch iemand moeten uitstappen.
Almere kent als jonge stad niet veel erfgoed of monumenten, maar de Goede Rede kerk is met zijn aparte ontwerp toch één van de vijf.
Het archief bevindt zich in de voormalige Chassékazerne en is gratis te bezoeken. Na het stemmen ben je even zoet met hun collectie van 60.000 objecten en acht kilometer aan archiefbestanden.
Stemmen tussen topsporters? Bij de vorige verkiezingen ging de burgemeester van Breda je voor op deze locatie.
Een podium voor jong talent: de feniks staat symbool voor het geloof dat kennis van generatie op generatie wordt overgedragen.
Al driekwart eeuw is dit speciaalbiercafé een begrip in de Waalstad, gerund door drie generaties van de familie Huisman. Na het stemmen kun je doorlopen voor een potje biljarten, darten, of poolen.
Wie weet werkt de geur van benzine bevorderend om de knoop door te hakken. Misschien wel het enige stembureau in een garage.
Op deze Drentse boerderij kun je stemmen tussen de akkervarkens. Bij de vorige verkiezingen rolde varken Fetsie met zijn snuit de rode loper uit voor kiezers.
Dit rijksmonument is een van de drie koepelgevangenissen in Nederland, waar bewakers vanuit het midden alle gevangenen in de gaten konden houden. Sinds 2015 is het een evenementenlocatie.
Stemmen op de plek waar de Go Ahead Eagles normaal hun overwinningen vieren: hun supportershome.
In de Tempelzaal kun je stemmen naast een Egyptische tempel van 2000 jaar oud.
Een van de meest chique locaties: de gravin en eigenaresse van landgoed Amstenrade in het Limburgse Beekdaelen stelt haar kasteel uit de achttiende eeuw open als stemlokaal.
Naast het NM Oranjehotel en Anne Frank Huis openen drie andere herinneringscentra hun deuren als stemlocatie: Kamp Westerbork, Nationaal Monument Kamp Amersfoort en Nationaal Monument Kamp Vught. Stemmers kunnen naderhand gratis het museum bezoeken. Ook worden op alle locaties speciale rode stempotloden uitgedeeld met een citaat van Anne Frank voor het initiatief ‘Versterk met jouw stem de democratie’.
Voor deze gids is contact gezocht met de tien gemeenten van de grootste steden van Nederland en Open State Foundation, de organisatie die de data verzameld voor waarismijnstemlokaal.nl
Een parel gemist? Laat het ons weten op slimleven@nrc.nl
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste nieuws en de beste stukken over de mooiste havenstad die er is
Source: NRC