Pacific Coast Highway De Highway 1 staat op de bucketlist van toeristen, miljardairs en kunstenaars. De weg langs de Californische kust, bijna honderd jaar geleden aangelegd als werkverschaffing, dient ook geregeld als decor in boeken en films. Maar ontwrichtende natuurrampen in de afgelopen jaren, gevolg van klimaatverandering, hebben de weg deels onbegaanbaar gemaakt. „Deze van oorsprong onmogelijke weg wordt steeds onmogelijker.”
De Pacific Coast Highway bij zonsondergang in april dit jaar.
Met het dak van de gehuurde rode cabrio open en de achterbank vol afgeragde koffers rijdt Eusebio Ligetta hard op de wegversperring af. Oranje pionnen, een lichtbord met ‘weg gesloten’ en verkeerstekens dat ook fietsers en voetgangers niet welkom zijn, blokkeren ergens tussen San Francisco en Los Angeles de prachtige kustweg ‘Highway 1’. Al sinds een aardverschuiving in januari 2023. Nadat hij tot stilstand komt en de borden bestudeert, gaat er wel een belletje rinkelen, zegt de toerist. „Ik heb hier inderdaad over gelezen, maar ik dacht dat we er wel langs konden.”
In plaats daarvan moeten de 33-jarige Italiaan en zijn vriend rechtsomkeert maken en drieënhalf uur omrijden om hun tocht te vervolgen. Hun volgende hotel is niet ver aan de overkant van de tien kilometer die bedolven en onbegaanbaar zijn. Ligetta: „Zo jammer, deze weg stond echt op mijn bucketlist. Nou ja, ik denk dat ik het over vijf of tien jaar nog maar eens ga proberen.” Hij keert noordwaarts, terug over de kronkelige weg, nu met de steile rotsen, kleine strandjes en de Grote Oceaan aan zijn linkerkant en de watervallen en het redwood-woud rechts.
Bijna honderd jaar geleden werd, met dynamiet uit de Eerste Wereldoorlog en een werkverschaffingsbudget uit de crisisjaren, het laatste deel van de Pacific Coast Highway langs de kust van Californië aangelegd. Voor het meest ruige stuk, tussen Carmel en Cambria, moesten bergen en rotsen worden opgeblazen, bruggen worden aangelegd en stormen en modderstromen getrotseerd. Het resultaat werd het decor van boeken, films, series, autoreclames en influencers. De bestemming van hippies, kunstenaars, miljardairs en toeristen van over de hele wereld. Het is een van de populairste bestemmingen in de Verenigde Staten.
Het natuurschoon is vrijwel intact gebleven. Behalve in het dorp Big Sur mag niets gebouwd worden dat vanaf de iconische weg het uitzicht op de zee of de bergen beneemt. „De meeste plekken in de wereld waar de natuurlijke omgeving zo bijzonder is, zijn behoorlijk moeilijk te bereiken. Hier tref je het op de route tussen twee belangrijke steden”, zegt Kirk Gafill (63) op het terras van Nepenthe. „Een prachtig restaurant op de klif (…) om gewoon in de zon te zitten en uit te kijken over de indrukwekkende kust”, schreef Jack Kerouac over dit restaurant, dat Gafills grootouders in 1949 openden.
Wie hier nu een bedrijf begint, moet personeel van betaalbare huisvesting voorzien, zo schaars en onbetaalbaar is dat. Hotelketens en fastfoodrestaurants zijn afwezig. De huizen die net als Nepenthe op zee uitkijken, zijn vaak een tweede, derde of vierde huis van Amerikaanse multimiljonairs en zijn grote delen van het jaar onbewoond.
Aardverschuivingen hebben de weg sinds januari 2023 deels onbegaanbaar gemaakt, hier bij Regents Park.
Bij Big Creek Bridge, in de streek Big Sur, ontstond een aardverschuiving door hevige stormen en regens in februari 2024.
Gafill kan vertellen over alle aardverschuivingen en ingestorte bruggen die Big Sur aan de noordkant, de zuidkant of allebei hebben afgesloten van de buitenwereld. In plaats van eens in de zoveel decennia is er deze eeuw om de zoveel jaar wel een ontwrichtende natuurramp door natuurbranden, erosie en hevige neerslag. En de hinder duurt steeds langer, dankzij Californische veiligheids- en milieuregels. Puin mag niet langer de oceaan worden ingeschoven, want de biodiversiteit onder water is minstens zo bijzonder als daarboven.
Eind september maakte de staat bekend dat het nog zeker tot maart gaat duren voor de hele weg weer begaanbaar is. De aardverschuiving van 2023 was nog niet opgeruimd of er kwam begin 2024 een grotere overheen. Dat komt omdat de meest recente modderstroom heel lang ‘actief’ is gebleven. Zolang de aarde bewoog, was het niet veilig voor de mensen van de opruimingsdienst om er in de buurt te komen en kon er alleen sporadisch gegraven worden met op afstand bestuurbare machines.
De vraag die inwoners en bezoekers zich stellen is: kan deze weg met de aanhoudende effecten van klimaatverandering wel worden opengehouden? Blijft deze eenvoudig toegankelijk voor toeristen, de enige bron van inkomsten? Volgens een in september verschenen rapport heeft de wegafsluiting de lokale economie al 438 miljoen dollar gekost, 13 à 14 miljoen dollar per maand – nadat die al een tik kreeg tijdens de coronapandemie. De opruimingsoperatie kost de staat in ieder geval 82 miljoen.
Sommigen denken dat de miljoenen toeristen onderdeel van het probleem zijn. Zelfs nu staan die regelmatig in twee richtingen in de file en parkeren op kwetsbare plekken in de berm om selfies te maken. „Onze grenzeloze liefde voor Big Sur kan het wel eens fataal worden”, kopte The New York Times een jaar geleden.
„Het zou me niets verbazen als ze op een gegeven moment kappen met al die dure werkzaamheden. Het kan dat wij alleen nog verkeer krijgen vanuit het noorden”, zegt Ezekiel Kim (37), receptionist van een motel en camping die sinds de sluiting 30 procent aan klandizie heeft verloren. „Deze van oorsprong onmogelijke weg wordt steeds onmogelijker.”
Hillary Lipman (73), houder van een door cactussen omringd benzinestation, zegt zonder aanvoer uit het zuiden wel 75 procent aan inkomsten te missen. „Bosbranden, modderstromen, ingestorte bruggen, dat is de prijs die we betalen om in het paradijs te wonen”, zegt hij. „Maar door al die verdomde regels en toezicht in Californië krijgen ze hier nooit iets gedaan. We hebben in deze staat meer milieu-experts dan mensen die een bulldozer kunnen bemannen”, fulmineert de geboren Brit. „Als mens vind ik het heerlijk dat het nu zo rustig is. Maar voor de zaken is het natuurlijk ruk. Deze weg is onze levensader.”
Dat is de reden dat Gafill, die zo’n kwart minder omzet, ervan overtuigd is dat de staat er alles aan zal doen om de highway open te krijgen en te houden – wat voor extreem weer de toekomst ook brengt. „Als het alleen ging om de honderden permanente bewoners hier, zou ik me kunnen voorstellen dat ze stoppen met afgraven, maar deze weg is één van de voornaamste redenen dat mensen Californië bezoeken.” Zodra de weg weer opengaat, verwacht iedereen een inhaalslag aan bezoekers uit Los Angeles – en de rest van de wereld.
Voor Michelle Provost (59) is het vooral voor haar eigen reistijd belangrijk dat de weg weer open gaat. Vanuit haar huis, ten zuiden van de aardverschuiving, kostte het haar voorheen een half uur om op haar werk te komen. Sinds de weg ertussen is afgesloten, is dat een rit van drie uur, over de weg aan de andere kant van de Santa Lucia bergen.
Provost is manager bij Deetjen’s Big Sur Inn. De Scandinavisch ogende herberg, waar de unieke kamers verwarmd worden met houtkacheltjes, en gasten wakker worden tussen de hoge redwood-bomen en watervalletjes, is de laatste accommodatie voor de wegafsluiting. Het aantal reserveringen is met ongeveer een derde afgenomen, schat ze in. Haar vrees voor het natuurgeweld is groter dan alleen het verlies van omzet.
In het nu getroffen gebied woonde niemand, vanwege de steile hellingen en instabiele ondergrond. Daarom vielen bij de laatste aardverschuivingen gelukkig geen slachtoffers. Maar dat kan een volgende keer anders zijn. Tijdens haar ritten langs de kust spelen allerlei angsten door haar hoofd, zegt Provost. „Aan het eind van de zomer en in de herfst ben ik doodsbang voor bosbranden. Zodra het gaat regenen, vrees ik de modderstromen.”
Provost is hier opgegroeid en kent de risico’s op natuurrampen en de isolatie van de gevolgen daarvan. Als kind speelde ze zelfs op de plekken waar het wegdek was weggeslagen. Maar zo zorgeloos is ze niet meer. „Onderweg kijk ik altijd naar de heuvels en ik denk de zwakke plekken te zien waar de volgende aardverschuiving zal ontstaan. Ik ben nu al zenuwachtig voor de komende winter.”
Eind maart is een deel van de Californische Highway 1 ingestort nabij Big Sur na dagenlange regen, hagel en wind.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC