Handelsconflict De Amerikaanse president reageert zeer geïrriteerd op een Canadees tv-spotje dat zijn invoerheffingen een breuk noemt met decennia aan reaganeske voorliefde voor vrijhandel. Trump kondigde hoge invoerheffingen voor Canadese import aan.
President Donald Trump met op de achtergrond een portret van voormalig president Ronald Reagan.
„Als iemand zegt: ‘laten we heffingen opleggen aan buitenlandse importen’, dan lijkt het alsof ze een patriottische daad verrichten door Amerikaanse producten en banen te beschermen”, klinkt de stem van president Ronald Reagan, bij beelden van Amerikaanse landschappen en werkers. „En soms werkt dat inderdaad even. Maar dat is maar even.”
Zo begint een gepolijste reclamespot van de Canadese provincie Ontario die de Amerikaanse president Donald Trump in het verkeerde keelgat is geschoten. Uit woede over de advertentie, met fragmenten van een radiotoespraak waarin de gevierde Republikeinse president in 1987 een betoog hield voor eerlijke vrijhandel en tegen importheffingen, heeft Trump dit weekeinde aangekondigd tarieven op Canadese goederen met 10 procentpunt te verhogen.
In een post op zijn sociale medium Truth Social noemde Trump de spot zaterdag „bedrog”. Uit ergernis beëindigde hij donderdagavond de slepende handelsbesprekingen met Canada. Daarop zegde de premier van Ontario, Doug Ford toe vanaf maandag te stoppen met het uitzenden van de spot. Die zou dit weekeinde nog wel op de Amerikaanse televisie getoond worden tijdens de eerste twee wedstrijden van de World Series, de finale van het Noord-Amerikaanse honkbalkampioenschap, waarin de Toronto Blue Jays uitkomen tegen de Los Angeles Dodgers. Trump vond dat „een vijandige daad”.
Door de controverse rond het Reagan-spotje laait de burenruzie weer scherp op. Canada, een van de belangrijkste handelspartners van de VS, tekende in 1988 een vrijhandelsverdrag met de VS onder toenmalig president Reagan. Zes jaar later werd dat verdrag uitgebreid met Mexico tot het Noord-Amerikaans Vrijhandelsakkoord (Nafta). Nu heeft het noordelijke buurland als enig G7-land nog geen nieuwe handelsdeal gesloten met de regering-Trump, ondanks de ogenschijnlijk goede banden tussen Trump en de Canadese premier Mark Carney.
Het was niet direct duidelijk welke Canadese goederen geraakt worden door de strafverhoging van 10 procent: het Witte Huis heeft vooralsnog geen officieel decreet uitgevaardigd. Eerder dit jaar kondigde Trump algemene tarieven af van 35 procent, waarop voor de meeste Canadese goederen een uitzondering gelden binnen het USMCA-akkoord. Dat is de tijdens Trumps eerste termijn getekende opvolger van Nafta. Ook heeft hij heffingen tot 50 procent ingesteld op specifieke Canadese goederen als staal en aluminium. Deze heffingen schaden de Canadese economie, die in hoge mate afhankelijk is van vrijhandel met de VS: ongeveer driekwart van de Canadese uitvoer gaat naar de zuiderburen.
Veel Canadezen voelen zich verraden door de importheffingen van Trump. De Canadese economie is sinds het tijdperk van Reagan steeds nauwer verweven met de Amerikaanse – een feit dat de spot van Ontario, waar een groot deel van de Noord-Amerikaanse auto-industrie is gevestigd, onderstreept. De advertentie benadrukt de economische vriendschap, die juist onder Reagan een cruciale impuls kreeg.
„Het was altijd onze bedoeling om een gesprek op gang te brengen over het soort economie dat Amerikanen willen opbouwen en de gevolgen van importheffingen voor werknemers en bedrijven”, zei Ford vrijdag. De conservatieve provinciepremier werpt zich sinds het begin van Trumps handelsoorlog op als een krachtige verdediger van Canadese belangen.
De Blue Water Bridge is een grensovergang tussen de Canadese provincie Ontario en de Amerikaanse staat Michigan.
Voor Trump en zijn bondgenoten in het Witte Huis raakte het gebruik van de fragmenten een zeer gevoelige snaar. Reagan (president van 1981 tot 1989) is onder Republikeinen een grote held en Trump rekent hem tot zijn politieke voorbeelden. Maar de spot vestigt vlijmscherp de aandacht op een fundamentele breuk van de Republikeinse Partij met het gedachtegoed van Reagan. De partij die altijd economische groei door vrijhandel bepleitte, is onder aanvoering van Trump een bastion van protectionisme geworden. Trumps importheffingen zijn de hoogste sinds de Grote Depressie.
Trump lijkt niet te willen dat zijn kiezers op deze ideologische breuk worden gewezen. Volgens hem maakten de Canadezen een „verdraaide spot” en „hield Ronald Reagan van heffingen”. Trump beriep zich daarbij op een verklaring van de Ronald Reagan Presidential Foundation, die stelde dat de oud-president in de advertentie „selectief” wordt geciteerd.
„Op de lange termijn schaden handelsbarrières elke Amerikaanse werker en consument”, is één van de gebruikte uitspraken van Reagan. Hoewel de spot zich beperkt tot enkele zinnen uit de rede, in een andere volgorde dan de president ze uitsprak, zijn de fragmenten authentiek en verdraaien ze de geest van het betoog van de oud-president niet. Wel wordt de directe aanleiding van de toespraak achterwege gelaten: Reagan pleitte daarin voor gerichte heffingen tegen producten uit Japan.
Volgens Steve Hanke, voormalig economisch adviseur van Reagan, is er niets onjuist aan de advertentie, zei hij tegen de Canadese zender CTV. Het is volgens hem alleen niet wat Trump wil horen. „President Trump weet niet echt waar hij het over heeft”, aldus Hanke. „Het toont echt een kenmerk van Trump: hij is gevoelig. Reagan was cool.”
Trump beschuldigt Canada van inmenging bij een zaak voor het federale Hooggerechtshof, dat zich zal buigen over de legaliteit van Trumps internationale heffingen. Wegens onzekerheid daarover wachten veel landen met handelsconcessies aan de VS. Mogelijk wil Trump door Canada aan te pakken andere landen tonen dat het hem menens is..
Aan de Canadese premier Carney is nu de taak om de president weer aan zijn zijde te krijgen, in de hoop op een doorbraak. Carney zei vrijdag te erkennen dat het handelsbeleid van de VS is veranderd. „Wij staan klaar om voort te bouwen op de vooruitgang die is geboekt, wanneer de Amerikanen er klaar voor zijn.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC