Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is niet te spreken over het idee dat de Verenigde Staten de controle hebben over welke stappen zijn land wel of niet zet met betrekking tot Gaza en de Westelijke Jordaanoever. ‘Israël is een soevereine staat. De VS en Israël werken samen’, zei Netanyahu vandaag. De premier benadrukte dat het om een band op basis van gelijkwaardigheid gaat.
Vorige week trokken hooggeplaatste Amerikaanse functionarissen naar Israël. Volgens de officiële lezing moesten zij met de Israëlische autoriteiten in gesprek over de implementatie van Trumps twintigstappenplan voor Gaza, maar anonieme Israëlishe functionarissen stellen dat zij zijn gestuurd om Netanyahu in de gaten te houden. De VS zouden bang zijn dat Israël stappen zet die Trumps vredesplan voor de regio in gevaar brengen.
Die vrees is niet ongegrond. Tijdens het bezoek van vicepresident JD Vance stemde de Israëlische Knesset in met de verdere annexatie van de Westoever. Vance zei ‘diep beledigd’ te zijn en noemde het plan ‘heel erg dom’. President Trump kondigde aan dat Israël alle steun verliest als het de plannen doorzet.
Netanyahu lijkt alsnog te willen blijven benadrukken dat Israël geen vazalstaat van de VS is geworden. Dat deed hij vandaag onder andere door te zeggen dat Israël ‘zelf zal bepalen’ welke landen een bijdrage mogen leveren aan de internationale troepenmacht die moet gaan toezien op de vrede in Gaza, als onderdeel van Trumps vredesplan.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Met ‘Bibi-sitting’ wil Washington voorkomen dat Netanyahu zand in de raderen strooit
Israël heeft deze week meerdere luchtaanvallen uitgevoerd op Libanon. Zaterdag kwamen bij twee aanvallen in het zuiden van het land twee personen om het leven, zo meldde het Libanese leger. Israël zegt een Hezbollah-commandant te hebben gedood.
Donderdag kwamen vier mensen om het leven bij Israëlische luchtaanvallen in het oosten en zuiden van Libanon, vrijdag vielen er twee doden bij aanvallen op de Zuid-Libanese stad Nabatiye.
Sinds november vorig jaar geldt een staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah. Toch voert Israël herhaaldelijk luchtaanvallen uit. Volgens VN-mensenrechtenchef Volker Türk zijn daarbij sinds de start van het bestand meer dan honderd burgers omgekomen.
ANP
Het Israëlische leger zegt een luchtaanval te hebben uitgevoerd op een vermeende strijder van de Islamitische Jihad in Centraal-Gaza, ondanks een door de Verenigde Staten bemiddeld staakt-het-vuren.
Volgens het leger was de 'terrorist' van plan op korte termijn een aanslag op Israëlische militairen uit te voeren. In dezelfde verklaring staat dat de aanval plaatsvond in het gebied Nuseirat. Er is geen informatie gedeeld over de gevolgen van de militaire operatie.
Een voertuig zou het doelwit zijn geweest van een drone-aanval. Lokale hulpverleners melden dat bij de aanval zeker vier mensen gewond zijn geraakt. Voor zover bekend zijn er geen doden. Ook elders in Gaza zijn volgens Palestijnse bronnen mensen gewond geraakt door Israëlisch geweld, maar het leger heeft die incidenten niet bevestigd.
ANP
De Verenigde Staten vliegen met surveillancedrones boven de Gazastrook om toe te zien op het bestand tussen Israël en Hamas. Dat zeggen bronnen bij het Amerikaanse en Israëlische leger tegen The New York Times. Volgens de krant willen de Amerikanen zich er zo van verzekeren dat beide partijen zich aan het staakt-het-vuren houden.
Het geweld in de Gazastrook laaide eind vorige week plotseling op, toen Israël tientallen bombardementen uitvoerde in Gaza en de levering van hulpgoederen tijdelijk stopzette. Mede door die geweldsuitbarsting is de Amerikaanse regering bezorgd dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het staakt-het-vuren opnieuw zal schenden, zeiden bronnen binnen de regering-Trump maandag tegen The New York Times. Het bericht dat de Amerikanen nu zelf drones boven Gaza laten vliegen is een nieuw teken dat de VS hun bondgenoot Israël niet onvoorwaardelijk vertrouwen en zelf inlichtingen willen verzamelen.
Israël heeft de VS toestemming gegeven voor de dronesurveillance, zeggen de Israëlische bronnen tegen The Times. De drones zijn afkomstig van een Amerikaans coördinatiecentrum in het zuiden van Israël, dat eerder deze week openging.
Sindsdien zijn onder anderen de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance en buitenlandminister Marco Rubio op bezoek geweest in het centrum, waar zo’n tweehonderd Amerikaanse militairen zijn gestationeerd. Zij houden, in samenwerking met vertegenwoordigers van het Israëlische leger en delegaties uit verschillende Europese landen, toezicht op het staakt-het-vuren en werken aan een plan voor de wederopbouw van Gaza.
Daan de Vries
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan heeft vrijdag zijn plaatsvervanger aangewezen als nieuwe Turkse ambassadeur in Syrië. Nuh Yilmaz is een ervaren diplomaat en politiek zwaargewicht. De keuze laat zien hoe belangrijk Ankara de banden met het buurland vindt.
Daarmee komt een einde aan 13 jaar zonder Turkse ambassadeur. Turkije en Syrië verbraken de diplomatieke betrekkingen in 2012 na hoog opgelopen spanningen vanwege het uitbreken van de Syrische burgeroorlog. Turkije werd een van de belangrijkste buitenlandse supporters van strijdgroepen die tegen de regering van dictator Bashar al-Assad vochten.
Snel nadat de islamistische rebellenbeweging Hayat Tahrir al-Sham afgelopen december Assad ten val had gebracht, heropende Turkije haar ambassade in Damascus. De benoeming van een ambassadeur moest echter wachten vanwege zorgen over de extremistische achtergrond van HTS. Achter de coulissen ontwikkelde Ankara al wel nauwe banden met het HTS-leiderschap en later met de Syrische interim-regering.
Nuh Yilmaz heeft een PhD in sociologie en heeft op verschillende universiteiten gedoceerd. In het verleden werkte hij in Washington voor diverse internationale media en voor een Turkse denktank. Ook was hij lange tijd werkzaam bij de Turkse nationale inlichtingendienst, voordat hij de overstap maakte naar Buitenlandse Zaken.
Carlijn van Esch
De belangrijkste Palestijnse bewegingen zijn het eens met de oprichting van een onafhankelijk comité van Palestijnse technocraten als tijdelijk bestuur van de Gazastrook. Dat hebben ze vrijdag bekendgemaakt in een gezamenlijk persbericht. Het gaat onder meer om Hamas, Palestijnse Islamitische Jihad, Fatah en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina.
De organisaties waren deze week op uitnodiging van Egypte samengekomen in Caïro om te praten over de toekomst van de Gazastrook. Als de uitwisseling van lichamen van Israëlische gijzelaars en lichamen van Palestijnse gevangenen is voltooid, moet de volgende fase van het staakt-het-vuren ingaan. Met hun steun voor een ‘tijdelijk Palestijns comité in samenwerking met Arabische broeders en internationale instituties’ gaan de Palestijnse groepen akkoord met voorstellen in het Gazaplan van de Amerikaanse president Donald Trump.
Met het oog op de onderhandelingen over de volgende stappen benadrukken de organisaties het belang van ‘nationale eenheid’ om Israël een ‘daadkrachtig antwoord’ te kunnen geven. In de verklaring op de website van Hamas staat dat de ontmoeting een eerste stap is naar een ‘nationale dialoog om het nationale project te beschermen en de nationale eenheid te herstellen’.
De groeperingen schrijven dat de Palestijnse zaak een ‘nationale politieke visie’ vereist. Daarom willen ze de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) nieuw leven inblazen als ‘enige legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse volk’. Deze koepelorganisatie, waar Hamas geen lid van is, was lange tijd de belangrijkste Palestijnse organisatie.
Met de Oslo-akkoorden werd de PLO door Israël en de Verenigde Staten in de jaren negentig geaccepteerd als ‘wettige vertegenwoordiger van het Palestijnse volk’. Sindsdien is de Palestijnse Autoriteit, het bestuur van de Westelijke Jordaanoever, meer op de voorgrond komen te staan. Ook in de plannen voor het toekomstige bestuur van Gaza focust de internationale gemeenschap zich meestal op de Palestijnse Autoriteit, maar dat lijkt voor de Israëlische premier Netanyahu onacceptabel.
De organisaties benadrukken hun toewijding aan de afspraken van de wapenstilstand, maar roepen op tot het ‘opheffen van de hulpblokkade’ en het ‘openen van alle grensovergangen in Gaza’. Ook spraken ze hun dank uit aan president Trump omdat hij zich deze week krachtig heeft uitgesproken tegen een symbolische stemming in het Israëlische parlement over annexatie van de Westelijke Jordaanoever.
Carlijn van Esch
De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio heeft gezegd dat er in de Gazastrook geen rol is weggelegd voor de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA). Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (ICJ) oordeelde deze week dat Israël als bezetter verplicht is om voedselhulp te bieden aan de Palestijnen. Zolang het dat zelf niet doet, zou het moeten samenwerken met UNRWA.
Israël heeft UNRWA per wet verboden op Israëlisch grondgebied te werken. Bovendien is de samenwerking tussen de Israëlische overheid en UNRWA beëindigd, wat het werk van de organisatie sterk heeft bemoeilijkt.
Volgens Rubio is UNRWA ‘ondergeschikt’ aan Hamas. Die beschuldiging uit Israël al langer, onder meer omdat enkele werknemers betrokken waren bij de terreuraanval van 7 oktober 2023. Het ICJ oordeelde echter dat ditt onvoldoende is ‘om de bewering te ondersteunen dat UNRWA als geheel niet neutraal is’. Uit een onafhankelijk onderzoek in opdracht van de VN bleek eerder al dat Israël geen bewijs kon aanleveren voor de beschuldigingen dat UNRWA niet neutraal is.
Thom Canters
Lees hier ook: Het Internationaal Gerechtshof onderstreept: Israël is verplicht om VN-noodhulp aan Palestijnen toe te staan
Het Israëlische parlement wil een wet aannemen om de Westelijke Jordaanoever te annexeren, maar dat staat de Amerikaanse president Trump niet toe. Probeert Israël dat toch, dan verliest het volgens Trump ‘alle steun’ van de VS. Dat zei Trump in een interview met het Amerikaanse tijdschrift Time.
Volgens het wetsvoorstel van de uiterst rechtse partij Noam zou Israël soevereiniteit krijgen over het hele grondgebied dat het al sinds 1967 bezet. In totaal stemden 25 leden van de Knesset voor, en 24 tegen, maar om in werking te treden moet er nog drie keer over worden gestemd en moet het nog langs de parlementaire commissie van Buitenlandse Zaken.
Ten tijde van de stemming was de Amerikaanse vicepresident JD Vance nog op bezoek in Israël. Voor zijn vertrek op donderdag zei hij nog dat hij diep beledigd was door de uitkomst, en noemde hij die ‘heel erg dom’. ‘Het gaat niet gebeuren’, zei Trump vervolgens in het interview. ‘Israël zou alle steun van de Verenigde Staten kwijtraken als dat toch gebeurt.’
Sacha Kester
Lees hier het hele nieuwsbericht van buitenlandredacteur Sacha Kester.
Het Israëlische leger heeft zich op zeker twee plaatsen in de Gazastrook minder ver teruggetrokken dan het eerder had aangekondigd. Dat concludeert de BBC op basis van een analyse van satellietbeelden. Als onderdeel van het bestand met Hamas moet Israël zich terugtrekken uit delen van de Gazastrook.
Na de ondertekening van het bestand publiceerde Israël kaarten van Gaza, waarop met gele lijnen was gemarkeerd tot waar Israëlische militairen zich zouden terugtrekken. Het Israëlische leger is bezig die grenzen fysiek te markeren met grote gele blokken, maar volgens de BBC liggen die blokken soms honderden meters verder dan eerder op de kaarten werd aangegeven.
Vermoedelijk probeert Israël zo een ‘bufferzone’ te creëren tussen de bezette en niet-bezette delen van Gaza, zeggen verschillende analisten tegen de BBC. Andreas Krieg, verbonden aan King’s College in Londen, spreekt van ‘een soort niemandsland’. ‘En Israël neemt zo’n stuk land doorgaans uit het territorium van de ander,’ aldus Krieg.
Israël waarschuwt Palestijnse burgers om de met gele blokken gemarkeerde lijnen niet te overschrijden. Doen zij dat wel, dan zullen Israëlische militairen volgens defensieminister Israel Katz ‘het vuur op hen openen’. Vorige week werden volgens de Gazaanse autoriteiten elf burgers gedood toen Israël een auto beschoot die de ‘gele lijn’ zou hebben overschreden.
Op sommige plaatsen is die grens echter helemaal niet gemarkeerd, zegt een Palestijnse man tegen de BBC. ‘We zien elke dag Israëlische voertuigen en militairen vlakbij, maar we hebben geen idee of we ons in de ‘veilige zone’ of de ‘actieve gevarenzone’ bevinden,’ aldus Abdel Qader Ayman Bakr, die in de buurt van de gele lijn woont in Gazastad.
Daan de Vries
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft woensdag gezegd dat de stappen van het Israëlische parlement richting annexatie van de Westelijke Jordaanoever een bedreiging vormen voor president Donald Trumps plan om het conflict in Gaza te beëindigen.
Het Israëlische parlement (Knesset) stemde woensdag tijdens een eerste van vier stemrondes in met een wet om het Israëlische recht toe te passen op de illegaal bezette Westelijke Jordaanoever. Knesset-lid Avi Moaz, van de extreemrechtse partij Noam, diende het voorstel in. Haalt het plan een meerderheid in de overige stemmingen, dan zou dat neerkomen op een annexatie van de Westoever.
'Ik denk dat de president duidelijk heeft gemaakt dat we dit op dit moment niet kunnen steunen', zei Rubio tegen verslaggevers voordat hij vertrok naar Israël voor een bezoek. Hij voegde eraan toe dat annexatie het vredesakkoord zou 'bedreigen' en 'contraproductief' zou zijn.
Eerder stelde ook een aantal Arabische en Islamitische staten dat de annexatie van de Westoever een rode lijn zou zijn.
David Wouters
Israël is verplicht om hulp van de Verenigde Naties toe te staan in de Palestijnse gebieden. Dat benadrukte het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag vandaag tijdens een openbare zitting. Het oordeel van het ICJ is een niet-bindend advies en kan dus geen juridisch gevolg krijgen.
Een jaar geleden nam Israël twee wetten aan waarmee het de VN-hulporganisatie UNRWA verbood in de Palestijnse gebieden, omdat de organisatie geïnfiltreerd zou zijn door Hamas. De UNRWA werd in 1949 opgericht om hulp te bieden aan Palestijnen die ontheemd waren geraakt na de stichting van Israël een jaar eerder. Sindsdien was de organisatie verantwoordelijk voor bijvoorbeeld onderwijs en gezondheidszorg in de bezette gebieden.
Het verbieden van de UNRWA was voor de Algemene Vergadering van de VN aanleiding om het ICJ te vragen zich over de kwestie te buigen. Het Internationaal Gerechtshof oordeelt nu dat Israël als VN-lid verplicht is om zorg te dragen voor de Palestijnse bevolking in de bezette gebieden, in Gaza en de Westelijke Jordaanoever dus.
Volgens de voorzitter van het Gerechtshof, de Japanse rechter Iwasawa Yuji, is Israël verplicht om hulp van derden toe te laten, zo lang het zelf geen hulp biedt. Israël reageerde kort na de uitspraak afwijzend. In een bericht op X schrijft het ministerie van Buitenlandse Zaken dat het Internationaal Gerechtshof probeert ‘politieke sancties’ af te dwingen met de uitspraak.
Dana Holscher
Het Israëlische leger heeft de stoffelijke overschotten geïdentificeerd van twee gijzelaars die Hamas dinsdag heeft overgedragen. Het gaat volgens het leger om een 85-jarige man die uit kibboets Nir Oz werd ontvoerd en een 38-jarige man die werd gedood tijdens een gevecht om Nir Oz te verdedigen, waarna zijn levenloze lichaam zou zijn meegenomen.
De overdracht van de lichamen vond plaats in het kader van het op initiatief van de Amerikaanse president Donald Trump overeengekomen staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas. De Palestijnse beweging moet volgens dat bestand nog dertien lichamen overdragen. Eerder liet Hamas al de nog levende gijzelaars vrij in ruil voor 1700 Palestijnse gevangenen die Israël zonder aanklacht of proces vasthield.
Israëlische troepen in de Gazastrook hebben zich deels teruggetrokken en bevinden zich nog altijd in het Palestijnse gebied.
Hamas heeft de lichamen van twee omgekomen gijzelaars overgedragen aan het Rode Kruis. Dat meldt het Israëlische leger. Onduidelijk is nog om wie het gaat. De lichamen worden aan een konvooi van het Israëlische leger geleverd in Gaza en vervolgens naar Israël gebracht. Daar worden de stoffelijke overschotten geïdentificeerd. Hamas had eerder vandaag al gezegd de twee lichamen over te dragen.
De militante beweging heeft nu in totaal 15 lichamen van omgekomen gijzelaars overgedragen aan Israël. Dat betekent dat er nog 13 omgekomen gijzelaars in Gaza zijn. Hoe snel die lichamen worden overgedragen, is nog niet duidelijk. Hamas zegt niet van alle gijzelaars te weten waar ze begraven liggen. De Amerikaanse vicepresident JD Vance, die vandaag in Israël is, zei dat het nog een tijd zou kunnen duren voordat alle omgekomen gijzelaars terug in Israël zijn.
Yassin Boutayeb
Het Verenigd Koninkrijk heeft een ‘kleine groep’ militairen naar Israël gestuurd. Zij zullen zich bij een civiel-militair coördinatiecentrum voegen waar ook Amerikaanse militairen zijn gestationeerd. Dat heeft het Britse ministerie van Defensie bevestigd. Onduidelijk is nog om hoeveel manschappen het gaat. De militairen moeten gaan bijdragen aan een door de Verenigde Staten geleide taskforce die moet toezien op de volledige implementatie van de wapenstilstand tussen Israël en Hamas.
Onduidelijk is nog hoe dat team van militairen eruit moet komen te zien. Trump heeft wel al laten weten dat de VS tweehonderd troepen sturen. Die zullen, zo is vandaag nog eens benadrukt door vicepresident JD Vance, niet in Gaza komen, maar vanuit Israël opereren. Onder meer Egypte, Qatar en Turkije zullen naar verwachting militairen sturen.
Een woordvoerder van het ministerie van Defensie zegt dat ‘het VK blijft samenwerken met zijn internationale partners om toe te zien op de implementatie van het bestand in Gaza. Defensieminister John Healey zei maandag dat het VK ‘gespecialiseerde ervaring heeft’ die kan bijdragen aan een duurzame vrede in de regio. Volgens Healey hebben de VS gevraagd om militairen te sturen.
Het besluit komt een week nadat de Britse buitenlandminister Yvette Cooper nog had gezegd dat het VK ‘niet van plan is’ om militairen te sturen. De minister zei dat het VK op andere manieren zou bijdragen aan een duurzame vrede in Gaza, onder meer door betrokken te zijn bij het vinden van partijen die in de regio willen investeren.
Yassin Boutayeb
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zijn nationale veiligheidsadviseur, Tzachi Hanegbi, ontslagen. Netanyahu heeft geen reden gegeven voor zijn ontslag. Wel meldt The Jerusalem Post dat de Israëlische premier en Hanegbi het met elkaar oneens waren over de Israëlische aanval op Qatar en het grondoffensief in Gaza-Stad. De huidige vicevoorzitter van de Nationale Veiligheidsraad, Gil Reich, moet tijdelijk de honneurs gaan waarnemen.
Hanegbi stond aan het hoofd van de raad op het moment dat Hamas op 7 oktober 2023 een bloedige aanval uitvoerde op Israël. Hanegbi zei een aantal dagen daarvoor dat er geen reden was om een aanval van Hamas te verwachten. Daarover zegt hij nu dat er ‘een grondig onderzoek’ moet komen naar de inschattingsfouten die destijds zijn gemaakt.
Hanegbi zegt in een verklaring dat hij ‘de premier heeft bedankt voor het voorrecht om mee te hebben mogen werken aan het vormgeven van het buitenland- en veiligheidsbeleid van Israël’. Ook bedankt hij Netanyahu voor ‘de professionele gesprekken, ook op momenten dat we het oneens waren’.
Yassin Boutayeb
De Amerikaanse vicepresident JD Vance weigert een ultimatum te stellen aan Hamas voor de overdracht van alle overgebleven omgekomen gijzelaars in Gaza. Ook wil de vicepresident geen deadline stellen voor de ontwapening van de militante beweging. Vance sprak tijdens een persconferentie in Israël, waar hij is om te praten over de verdere implementatie van Trumps twintigstappenplan voor Gaza. Trumps speciale gezant Steve Witkoff en adviseur Jared Kushner vergezellen Vance.
Met zijn uitspraken gaat Vance in tegen de Israëlische regering. Netanyahu en een aantal van zijn ministers stellen dat Hamas bewust gijzelaars achterhoudt en zo niet voldoet aan de voorwaarden van het bestand. Zij dreigen met een hervatting van de oorlog als Hamas niet snel alle 15 overgebleven lichamen van gijzelaars overdraagt.
De militante beweging ontkent die beschuldiging en stelt dat een aantal lichamen op onbekende plekken ligt begraven. Bovendien zou het moeilijker zijn om ze te vinden door al het puin in Gaza. Vance deelde die lezing vandaag. ‘Het zal een beetje geduld vragen, maar dat betekent niet dat we niet ons best doen om de lichamen terug te vinden.’ Ook de ontwapening van Hamas heeft volgens Vance tijd nodig.
Yassin Boutayeb
Hamas zal vanavond nog eens twee lichamen van omgekomen Israëlische gijzelaars overdragen aan Israël. Dat heeft de militante beweging vandaag bekendgemaakt. Hamas zegt dat het de twee lichamen vanochtend heeft gevonden in Gaza.
De overdracht komt nadat Israël eerder vandaag de lichamen van 15 Palestijnen naar Gaza had gebracht. Volgens de afspraken van de wapenstilstand moet Israël voor elke overgedragen omgekomen gijzelaar 15 lichamen van omgekomen Palestijnen teruggeven. Afgelopen nacht droeg Hamas voor de laatste keer het lichaam van een gijzelaar over.
Het overdragen van de stoffelijke overschotten van omgekomen gijzelaars is onderdeel van de eerste fase van het staakt-het-vuren dat Israël en Hamas overeen zijn gekomen. Hamas heeft nu 12 lichamen teruggegeven, los van de twee die het vandaag overdraagt. Momenteel zouden zich nog 15 lichamen van omgekomen gijzelaars in Gaza bevinden. Volgens Israël houdt Hamas bewust gijzelaars achter, maar de militante beweging ontkent dit.
Yassin Boutayeb
Israël heeft de lichamen van vijftien omgekomen Palestijnen overgedragen aan het Rode Kruis, als onderdeel van het bestand met Hamas. Volgens het bestand moet Israël vijftien lichamen van Palestijnen overdragen voor elke omgekomen Israëlische gijzelaar die Hamas overdraagt aan Israël. Gisteren ontving Israël het dertiende stoffelijke overschot van een Israëlische gijzelaar sinds het begin van het bestand.
In ruil daarvoor heeft Israël de afgelopen weken 165 lichamen teruggebracht naar de Gazastrook, inclusief de vijftien stoffelijke overschotten die vandaag zijn overgedragen. Het Rode Kruis faciliteert de overdracht van de lichamen van omgekomen Palestijnen en Israëliërs tussen de twee partijen. In de Gazastrook bevinden zich nog de lichamen van vijftien gijzelaars.
Daan de Vries
Donald Trump heeft maandag gedreigd Hamas 'uit te roeien' als de extremistische Palestijnse organisatie het akkoord over een staakt-het-vuren in de Gazastrook schendt. Israël en Hamas beschuldigden elkaar er zondag van het bestand te hebben geschonden.
'We hebben een akkoord gesloten met Hamas waarin staat dat ze zich moeten gedragen en als dat niet het geval is, zullen we hen indien nodig uitroeien', zei Trump tijdens het bezoek van de Australische premier Anthony Albanese aan het Witte Huis.
Vicepresident JD Vance is onderweg naar Israël om het fragiele akkoord in stand te houden. Trumps gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner hadden maandag een ontmoeting met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Een dag voordien laaide het geweld in de Gazastrook opnieuw op, waardoor de vrees groeide dat het staakt-het-vuren geen stand zou houden.
Volgens president Trump zijn rebellen verantwoordelijk voor de recente aanvallen in de Gazastrook. 'Ik geloof niet dat het de leiding van Hamas was. Er was onderling enige opstandigheid en ze hebben een aantal mensen vermoord, heel veel mensen zelfs', zei hij.
Belga
Israël heeft vanavond opnieuw het lichaam van een gijzelaar ontvangen. Hamas maakte eerder vandaag bekend gisteren een lichaam te hebben gevonden, dat vandaag is overgedragen aan het Rode Kruis. De identiteit van de omgekomen gijzelaar is nog niet bekend. Het lichaam gaat na een plechtigheid naar een forensisch instituut voor identificatie, berichten Israëlische media.
Hamas heeft inmiddels de lichamen van 13 van de in totaal 28 omgekomen gijzelaars overgedragen aan Israël, sinds het begin van het staakt-het-vuren van tien dagen geleden. Israël heeft Hamas ervan beschuldigd niet genoeg te doen om de nog resterende stoffelijke resten over te dragen. Volgens Hamas zijn er meer tijd en middelen nodig om de lichamen te lokaliseren, bijvoorbeeld omdat ze onder verwoeste gebouwen liggen.
Thom Canters
De vorige maand voorgestelde Europese sancties tegen Israël worden voorlopig niet ingesteld, maar zullen wel op tafel blijven liggen. Dat heeft de EU-buitenlandchef Kaja Kallas gezegd na een vergadering met de ministers van Buitenlandse Zaken van alle lidstaten. De situatie in de Gazastrook is volgens Kallas ‘te fragiel’ om de ‘dreiging van sancties’ nu weg te nemen. Over de strafmaatregelen bestaat grote verdeeldheid binnen de EU.
De Europese Commissie stelde in september onder grote druk vanuit Europese sociaaldemocraten, liberalen en Groenen voor om onder meer de Europese handelsvoordelen voor Israël op te schorten. Bovendien zouden extremistische Israëlische ministers op de sanctielijst geplaatst moeten worden.
Voor sancties is echter unanimiteit onder de lidstaten vereist. Pro-Israëlische landen als Duitsland en Hongarije wilden tot nu toe niets weten van strafmaatregelen. Zeker met het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump en het akkoord over een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas zien verschillende lidstaten er de noodzaak bovendien niet meer van in, melden EU-diplomaten aan nieuwssite Politico.
Toch wil Kallas de sancties nog gebruiken als pressiemiddel. Ze heeft Israël opgeroepen om meer hulp toe te laten aan de Gazastrook. ‘Zolang we geen echte en blijvende verandering ter plaatse zien, inclusief meer hulp die Gaza bereikt, blijft de dreiging van sancties bestaan’, aldus Kallas.
Thom Canters
De Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner zijn vandaag in Israël aangekomen voor een nieuwe ronde gesprekken over het vredesplan voor Gaza. Vicepresident JD Vance sluit naar verwachting morgen aan. Simultaan praten onderhandelaars van Hamas, Egypte en Qatar verder in Caïro.
Ondanks het oplaaien van het geweld in Gaza dit weekend hameren de Verenigde Staten op het handhaven van het staakt-het-vuren door Hamas en Israël. Dat bestand vormt het eerste deel van een groter vredesplan, waarvoor president Donald Trump begin deze maand de handen op elkaar kreeg. De voorwaarden van de volgende fase van het plan, dat uiteindelijk moet leiden tot een duurzame vrede, zijn nog niet uitgekristalliseerd.
Duidelijk is dat Israël zich op den duur volledig moet terugtrekken uit Gaza, en dat Hamas zich moet ontmantelen en de wapens moet neerleggen. Over de precieze invulling moeten de partijen nog onderhandelen.
Het vorige bestand, dat begin dit jaar inging, sneuvelde in de eerste fase. Israël zag in schendingen van het bestand door Hamas genoeg reden om de oorlog op volledige schaal te hervatten, en deed er zelfs een schepje bovenop door de grenzen van Gaza te sluiten voor hulpgoederen.
Dana Holscher
Israël heeft de grensovergang Kerem Shalom in het zuiden van de Gazastrook heropend. Dat melden Israëlische militaire bronnen aan nieuwssite The Times of Israel. Met het openen van de grensovergang kunnen er weer hulpgoederen naar Gaza, nadat Israël zondag besloot alle hulp stop te zetten. Die beslissing was een reactie op een volgens Israël ‘flagrante schending’ van het bestand door Hamas.
Die schending gaat om een incident in het zuiden van Gaza, waar leden van Hamas twee Israëlische soldaten zouden hebben gedood. Hamas ontkent alle betrokkenheid, maar het was voor Israël aanleiding om alle hulpgoederen voor Gaza te blokkeren en meerdere luchtaanvallen uit te voeren. De grensovergang bij Rafah, aan de Egyptische grens, blijft vooralsnog gesloten.
Hoewel er sinds tien dagen een staakt-het-vuren van kracht is in Gaza, heeft Israël nog steeds de macht om de stroom met hulpgoederen naar het gebied in te perken. Met een hongerlijdende bevolking kan dat een krachtig middel zijn. Hoewel er sinds enkele dagen wel voedingswaren en medische hulpmiddelen Gaza binnen komen, zijn hulporganisaties nog altijd zeer bezorgd over de humanitaire situatie in het gebied. Zo liet Israël de afgelopen tijd dagelijks slechts de helft van de afgesproken zeshonderd trucks met rijst, bloem en medicijnen toe.
De Nederlandse demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel zei het eerder vanmorgen desondanks ‘begrijpelijk’ te vinden dat Israël de hulpgoederen tijdelijk tegenhield, omdat het staakt-het-vuren de afgelopen dagen werd geschonden en de situatie daardoor ter plekke niet veilig was. Volgens Van Weel heeft het geweld van Hamas de afgelopen dagen laten zien dat het nodig is dat de militante beweging zowel politiek als militair wordt ontmanteld. Daarmee echoot hij het standpunt van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
Dana Holscher
De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot pleit voor het openen van alle grensovergangen in Gaza. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu sloot afgelopen weekend de zuidelijke grensovergang bij Rafah, vanwege het vermeende schenden van het staakt-het-vuren door Hamas. Daardoor konden er geen hulpgoederen het gebied in. Volgens nieuwssite Axios is Israël van plan de overgang later vandaag weer te openen.
Gisteravond zei het Israëlische leger het staakt-het-vuren in Gaza te hervatten, nadat het de wapenstilstand afgelopen weekend met meerdere luchtaanvallen in Gaza had geschonden. Daarbij kwamen 44 Palestijnen om. Volgens Israël was dat een vergelding op Hamas, die twee Israëlische soldaten zou hebben doodgeschoten. Hamas ontkent betrokkenheid.
Met het wankelen van het staakt-het-vuren in Gaza waren de ogen gericht op Donald Trump, die Netanyahu een paar weken geleden onder grote druk zette om het bestand aan te gaan. De Amerikaanse president zei eerder vandaag dat Hamas zich ‘nogal onstuimig’ gedraagt sinds het ingaan van de wapenstilstand. Toch lijkt de Amerikaanse president de militante beweging vooralsnog de hand boven het hoofd te houden: ‘We denken dat de leiding van Hamas misschien niet betrokken was, het kunnen ook rebellen van binnenuit zijn geweest.’
Ook de Amerikaanse vicepresident JD Vance blijft vooralsnog hoopvol dat het staak-het-vuren standhoudt. Desondanks zal het bestand ‘pieken en dalen’ kennen, zei Vance tegen verslaggevers. Dat Hamas een ‘onsamenhangende’ beweging is, ‘met veertig verschillende cellen’, maakt het volgens Vance moeilijk om toezicht te houden. Maar volgens de vicepresident, die deze week naar verluidt naar Israël reist, zijn veel van die cellen bereid het staakt-het-vuren te handhaven.
Dana Holscher
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog in de Gazastrook van afgelopen week:
• Hamas heeft 12 lichamen van omgekomen gijzelaars aan Israël overhandigd. De militante beweging zegt echter grote moeite te hebben om de overgebleven lichamen te lokaliseren, daar zou speciale apparatuur voor nodig zijn. Turkije heeft reddingswerkers naar Gaza gestuurd om te helpen bij de zoektocht. naar de lichamen van omgekomen Israëlische gijzelaars. Alle nog levende Israëlische gijzelaars kwamen vorige week vrij en zijn herenigd met hun familie in Israël.
• In Gaza was het afgelopen week op meerdere plekken onrustig. Hamas heeft maandag zeven Palestijnen geëxecuteerd, omdat ze voor Israël zouden hebben gewerkt. Afgelopen weekend doodde Israël tientallen Gazanen met luchtaanvallen, naar eigen zeggen nadat Hamas twee Israëlische soldaten had doodgeschoten. Hamas ontkent betrokkenheid. Gisteravond zei het Israëlische leger het staakt-het-vuren in Gaza te hervatten.
• Israël heeft 150 lichamen van Palestijnen overgedragen aan het Palestijnse ministerie van Gezondheid in de Gazastrook. Volgens Palestijnse artsen vertonen ‘sommige lichamen tekenen van mishandeling’, zoals kneuzingen en sporen die erop wijzen dat handboeien en blinddoeken zijn gebruikt. De overdracht maakt deel uit van de eerste fase van het vredesakkoord dat op 10 oktober werd gesloten tussen Israël en Hamas.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Source: Volkskrant