is econoom en publicist.
Op de laatste zaterdag van mei dit jaar, het kabinet-Schoof was nog vol in bedrijf, schreef ik dat ‘het nadenken over het volgende kabinet mag beginnen’. Sindsdien – het kabinet viel omdat de PVV dat leuk vond, en het viel nogmaals, omdat NSC eruit stapte – zijn we op deze plek vrij aan het nadenken over het volgende kabinet, een middenkabinet. Woensdag zijn er verkiezingen, vandaag sluit ik de columnserie af met een samenvatting en een conclusie.
Lees hier alle columns van Frank Kalshoven over het middenkabinet.
Eén: Nederland heeft de komende vier jaar om twee hoofdredenen een competent kabinet nodig. Vanwege het buitenland, met de onberekenbare Verenigde Staten, een agressief Rusland, en zowel grote Europese kansen als uitdagingen. Alleen al daarom: laten we in vredesnaam na 29 oktober een competent kabinet formeren. Maar daarbovenop óók vanwege het binnenland, waar een indrukwekkende rij structurele problemen om (echte) oplossingen vraagt. Het ‘speelkwartier’ van populistenkabinetten is voorbij.
Twee: Nederland is een consensusdemocratie, waarin partijen moeten samenwerken om een kabinet te formeren, dat op zijn beurt moet samenwerken met lagere overheden, uitvoeringsorganisaties en maatschappelijke organisaties om verandering echt tot stand te brengen. Een echt links kabinet? Een echt rechts kabinet? Gedoemd te mislukken in Nederland. Om iets tot stand te brengen heeft Nederland een middenkabinet nodig.
Drie: de vereiste competentie (zie: één) plus de benodigde werkbare consensus (zie: twee) impliceren dat het volgende kabinet gevormd moet worden door ‘middenpartijen’ mét ruime bestuurlijke ervaring. Gegeven de orde van grootte van de omvang van partijen zijn hiervoor na woensdag (minstens) vier partijen nodig. Kon je voorheen nog weleens een CDA-VVD- kabinet formeren met ruime steun in de Tweede Kamer, of een VVD-PvdA-kabinet, nu zijn deze partijen alle drie nodig, plús D66. Samen zijn de vier partijen nu goed voor een krappe 76 zetels in de peilingen.
Vier: deze verkiezingen gaan, volgens mij, niet zozeer over onze individuele politieke voorkeuren, maar veel meer over een (kans op) goed bestuur van Nederland. Daarom is mijn aanbeveling om op een van de vier genoemde partijen te stemmen, óók als de partij van uw eerste voorkeur een andere is. Alleen als u echt niet anders kan (om redenen die mij verder niet aangaan, maar die voor u zeer zwaar wegen) stemt u woensdag op een andere partij dan een van deze vier. Bijkomend voordeel: door de keuze zo te beperken wordt stemmen woensdag makkelijker! Graag gedaan.
Vijf: zo’n middenkabinet kan een succes worden als de betrokken partijen tijdens de formatie positieve compromissen sluiten. Bijvoorbeeld: het kabinet hervormt de landbouw én past goed op de schatkist. En niet: het kabinet moddert door met de landbouw én zeilt scherp aan de wind met de overheidsfinanciën. Dat laatste – het coalitieakkoord als een opsomming van negatieve compromissen en niet-besluiten – kennen we maar al te goed van de afgelopen jaren. En die teksten waren van dezelfde middenpartijen die ik nu zo warm in uw aandacht aanbeveel. Het is daarom niet overdreven om te zeggen dat het komende kabinet de laatste kans is op succes voor het midden. Het middenkabinet kan dus ook een mislukking blijken.
Toch maar op een van de vier gaan stemmen.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Frank Kalshoven is econoom en publicist. Reageren? Email: frank@frankkalshoven.nl.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant