Niet alleen Frankrijk worstelt met een te hoog oplopende staatsschuld, meer dan de helft van alle EU-lidstaten overschrijdt de afgesproken bovengrens voor hun schuldratio. Er zijn echter verrassend consistente uitzonderingen.
Krijgt Europa zijn oplopende staatsschuld nog onder controle? Vorig jaar overschreden 12 van de 27 EU-landen de grens van 60 procent voor hun schuld/bbp-ratio. Vrijwel al deze landen met een hoge schuldenlast bevinden zich in de eurozone, volgens gegevens van het Europees statistiekbureau Eurostat. De enige uitzondering is Hongarije, een EU-lidstaat die geen deel uitmaakt van de monetaire unie en momenteel een schuldquote van 73,5 procent heeft.
De leidraad voor de toegestane hoogte van de staatsschuld is de verhouding tussen de verplichtingen van de staatsbegroting en het bruto binnenlands product (bbp), d.w.z. de som van de schuld en de jaarlijkse economische productie.
Volgens de huidige Maastricht-criteria mag de jaarlijkse nieuwe financiering in de nationale begrotingen normaliter de grens van 3 procent niet overschrijden. De totale overheidsschuld mag dus niet meer bedragen dan 60 procent van het bruto binnenlands product.
De regels voor de aanpak van staatsschulden zijn feitelijk bindend. Als zogenaamde convergentiecriteria zijn ze bedoeld om de financiële stabiliteit van staten te waarborgen en de omstandigheden binnen de gemeenschappelijke economische ruimte te harmoniseren. Individuele staten schenden deze eisen echter al jaren.
Zo heeft eurozonelid Griekenland nog steeds de hoogste schuldquote. Bijna 15 jaar na het uitbreken van de Europese staatsschuldencrisis bedraagt de schuldquote daar nog steeds 154,2 procent, aldus Eurostat, hoewel de trend wel daalt. Italië heeft met 134,9 procent de op één na hoogste schuldquote van alle EU-landen. In Frankrijk steeg de schuldquote vorig jaar tot 113,2 procent. Volgens gegevens van Eurostat bedroeg de Duitse schuldquote in 2024 62,2 procent.
Omdat de economische output per EU-lidstaat sterk verschilt, is het de moeite waard om naar de absolute bedragen te kijken. In Duitsland bijvoorbeeld, de sterkste economische macht binnen de EU, komt 62,2 procent van de economische output overeen met een schuldenlast van 2.693,8 miljard euro.
In Frankrijk – de op één na grootste economie van de EU – kreunt de begroting van Parijs onder een schuldenberg van in totaal € 3.305,3 miljard. De uitstaande schulden van Italië bedragen € 2.966,9 miljard.
Ter vergelijking: het veel kleinere Griekenland heeft momenteel slechts zo'n € 365 miljard aan schulden, en Portugal slechts € 270,9 miljard. Estland heeft in absolute termen het kleinste schuldenprobleem van Europa: volgens Eurostat bedraagt het slechts € 9,4 miljard.
Met uitzondering van Luxemburg, Griekenland, Cyprus, Denemarken, Ierland en Portugal hebben alle 27 EU-landen vorig jaar meer geld uitgegeven dan ze verdienden, zo blijkt uit cijfers die EU-statistici eerder deze week publiceerden over de staat van de Europese overheidsfinanciën.
Wat betreft jaarlijkse inkomsten en uitgaven meldt Eurostat dat twaalf EU-lidstaten een begrotingstekort hebben van drie procent of meer van hun respectieve economische output. Volgens de gegevens had Roemenië in 2024 het hoogste tekort, namelijk 9,3 procent. Het tekort van Duitsland bedroeg recentelijk 2,7 procent.
Overtreders van de regels riskeren strafrechtelijke vervolgingDe Europese schuldregels, ook wel het Stabiliteits- en Groeipact genoemd, gelden voor alle EU-lidstaten. De regels bepalen onder andere dat de schuld van een lidstaat niet hoger mag zijn dan 60 procent van de economische output. Tegelijkertijd moet het begrotingstekort onder de drie procent van het bruto binnenlands product (bbp) blijven.
EU-lidstaten die de zelfopgelegde limieten voortdurend overschrijden, riskeren waarschuwingsbrieven uit Brussel en de start van formele strafrechtelijke procedures. Dergelijke buitensporigtekortprocedures lopen momenteel tegen landen met een hoge schuldenlast zoals Frankrijk en Italië, evenals tegen diverse andere EU-landen.
Euro area government #debt at 88.2% of GDP in Q2 2025 (compared with 87.7% in Q1 2025) https://t.co/Hsa01qLqbO pic.twitter.com/iBm32J3vp3
Euro area government #deficit at 3.1% of GDP in 2024 https://t.co/IRKm4YMxED pic.twitter.com/rCVSY1Vx7k
The EU’s gross domestic product (GDP) per inhabitant was 38 100 in purchasing power standards (PPS) in 2023. ?
Among EU regions, highest in:??Dublin (139 500 PPS)
Lowest in:??Mayotte (10 500 PPS)
Learn more?https://t.co/Ni2NYkGLLN#EurostatRYB pic.twitter.com/UT4GlOhBLy
Source: Fok frontpage