Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Bij Russische drone- en raketaanvallen op Oekraïne zijn vannacht drie doden gevallen. Dat melden de Oekraïense autoriteiten. Twee slachtoffers werden gedood bij een aanval op de Centraal-Oekraïense provincie Dnipropetrovsk. Het derde slachtoffer kwam om het leven in hoofdstad Kyiv. Zeker zeventien mensen raakten bij de aanvallen op Kyiv en Dnipropetrovsk gewond.
De precieze omvang van de schade is nog onduidelijk. In Kyiv is op verschillende plekken brand uitgebroken, daarnaast veroorzaakte de aanval volgens het lokale bestuur schade aan een kinderdagverblijf. In Dnipropetrovsk trof Rusland gebouwen in drie dorpen in het district Synelnykove, ten zuidoosten van provinciehoofdstad Dnipro. Een appartementencomplex, diverse woningen en een winkel raakten beschadigd.
De Oekraïense autoriteiten hebben vooralsnog geen melding gemaakt van stroomuitval. De afgelopen weken veroorzaakten Russische aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet meermaals grootschalige stroomstoringen in Oekraïense steden.
Daan de Vries
Kirill Dmitriev, de speciale gezant van de Russische president Vladimir Poetin voor investeringen en economische samenwerking, heeft vrijdag gezegd dat hij gelooft dat de VS, Oekraïne en Rusland dicht bij een diplomatieke oplossing zijn om de meer dan drie jaar durende oorlog te beëindigen.
'Ik geloof dat Rusland, de VS en Oekraïne eigenlijk heel dicht bij een diplomatieke oplossing zijn. Het is een grote stap van president Zelensky om nu al te erkennen dat het om de frontlinies gaat', zei Dmitriev in het CNN-programma The Lead with Jake Tapper.
'Weet je, zijn eerdere standpunt was dat Rusland zich volledig moest terugtrekken, dus ik denk dat we redelijk dicht bij een diplomatieke oplossing zijn die kan worden uitgewerkt', aldus Poetins gezant verder.
Dmitriev zei ook dat een ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en Poetin zal plaatsvinden, maar 'waarschijnlijk op een later tijdstip'.
Reuters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is vrijdag naar Londen afgereisd voor een bijeenkomst van de ‘coalition of the willing’. De Britse premier Keir Starmer wilde met de andere pro-Oekraïense regeringsleiders bespreken hoe ze de druk op de Russische president Vladimir Poetin verder kunnen opvoeren. Voor de ontmoeting waren onder meer Navo-chef Mark Rutte en de Deense premier Mette Frederiksen naar Downing Street gekomen.
‘We moeten onze militaire steun aan Oekraïne blijven opvoeren: luchtverdedigingscapaciteit, langeafstandswapens, drones en antidronesystemen’, zei de Franse president Emmanuel Macron, die via een videoverbinding aanwezig was. Zelensky benadrukte tegenover zijn bondgenoten dat Oekraïne langeafstandswapens nodig heeft om de Russische energiesector nog harder te raken en Rusland zo aan de onderhandelingstafel te dwingen. Op dit moment weet Oekraïne met drones olieraffinaderijen diep in Rusland te treffen, maar Tomahawk-langeafstandsraketten hebben een nog veel groter bereik.
Nieuwe militaire en financiële steun aan Oekraïne liggen op dit moment juist stil. De Amerikaanse president Donald Trump leek vorige week serieus te overwegen om Tomahawk-raketten te leveren (tegen betaling), maar krabbelde toch nog terug. Donderdag blokkeerde België een besluit van EU-regeringsleiders om bevroren miljarden van de Russische Centrale Bank te gebruiken voor een rentevrije lening aan Oekraïne.
Die lening is broodnodig voor de inkoop van wapens en het draaiend houden van de Oekraïense economie, zeker nu Rusland nu de winter voor de deur staat de bombardementen op de Oekraïense energie-infrastructuur heeft opgeschroefd. In Kyiv en de noordelijke stad Chernihiv vielen deze week de stroom en de watervoorziening uit door Russische aanvallen. Starmer zei vrijdag dat de Europese leiders ‘de klus met betrekking tot de Russische staatsbezittingen’ zo snel mogelijk moeten afronden.
Volgens Rutte overweegt Trump nog steeds de levering van Tomahawk-raketten aan Oekraïne. Zelensky bedankte de Amerikaanse president voor zijn besluit deze week om voor het eerst economische sancties tegen Rusland in te stellen, namelijk tegen twee Russische oliebedrijven. Volgens Rutte tonen de sancties dat de coalitie van bereidwilligen en de VS eensgezind zijn in hun pogingen om de oorlog tot een einde te brengen. De Europese regeringsleiders gingen donderdag akkoord met hun negentiende pakket aan Russische sancties.
Carlijn van Esch
De brandstofprijzen in Tadzjikistan zijn gestegen als gevolg van de Oekraïense aanvallen op de Russische energiesector. Dat melden anonieme bronnen binnen de regering van het Centraal-Aziatische land aan persbureau Reuters. Tadzjikistan is in grote mate afhankelijk van Rusland voor zijn brandstoffen.
Oekraïne heeft de afgelopen weken met groot succes aanvallen uitgevoerd op de Russische olie- en gasindustrie. Doel is het saboteren van de Russische oorlogseconomie, die voor een groot deel draait op de inkomsten uit fossiele brandstoffen. Verschillende getroffen raffinaderijen hebben de productie noodgedwongen (tijdelijk) stil moeten leggen.
De aanvallen hebben daarmee ook gevolgen voor de landen die op grote schaal Russische brandstoffen importeren. Russische producenten komen volgens de bronnen van Reuters contractueel overeengekomen leveringen aan Tadzjikistan niet na. Het persbureau stelt dat de benzineprijzen in de hoofdstad Dushanbe deze maand met 3 tot 6 procent zijn gestegen. Buiten de hoofdstad zijn de stijgingen nog forser, meldt een bron.
Rusland heeft een verbod op de export van benzine ingevoerd, evenals beperkingen op de levering van diesel. Reden daarvoor is dat er een groot tekort is op de binnenlandse markt. Tadzjikistan kon onder bilaterale afspraken nog wel brandstoffen ontvangen.
Eerder deze week bleek dat de productie van een groot gasveld in Kazachstan flink was teruggelopen als gevolg van een Oekraïense aanval op een Russische gasfabriek. De getroffen gasfabriek in Orenburg moest het afnemen van gas van het naburige Kazachstan staken.
Thom Canters
Hongarije kijkt naar hoe het de nieuwe Amerikaanse sancties tegen de Russische olie-industrie kan ‘omzeilen’. Dat heeft premier Viktor Orbán vrijdag gezegd op de Hongaarse radiozender Kossuth. Hongarije geldt binnen de EU als een van de grootste afnemers van Russische fossiele brandstoffen.
De sancties die president Donald Trump deze week aankondigde tegen twee grote Russische oliebedrijven, hebben Orbán daarom in een lastige spagaat gebracht. De Hongaarse leider geldt als bondgenoot van Trump. Die wil dat alle Europese landen stoppen met het importeren van Russische olie. Maar voor zijn olievoorziening was Hongarije vorig jaar voor 86 procent afhankelijk van Rusland.
Hongarije, net als het eveneens van Russische olie afhankelijke Slowakije, ligt niet aan zee en kan voorlopig dus alleen via pijpleidingen uit Rusland grote hoeveelheden olie importeren. Hoe het land de Amerikaanse sancties wil omzeilen is nog onduidelijk.
Volgens de strafmaatregelen lopen buitenlandse financiële instellingen die zakendoen met gesanctioneerde bedrijven het risico zelf ook op de Amerikaanse zwarte lijst te belanden. Dat betekent dat hun bezittingen in de VS bevroren kunnen worden of de toegang tot rekeningen bij instellingen in de VS aan banden kan worden gelegd.
Thom Canters
Lees hier ook: Alleen dankzij olie en gas kan Poetin de oorlog betalen, maar de Russische export ligt van alle kanten onder vuur
De betrekkingen tussen Noord-Korea en Rusland bevinden zich op een 'historisch hoogtepunt', zei de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un donderdag. Hij sprak tijdens een ceremonie voor de bouw van een nieuw museum in Pyongyang, ter nagedachtenis aan de Noord-Koreaanse soldaten die zijn omgekomen tijdens de oorlog van Rusland tegen Oekraïne.
De Russische ambassadeur in Noord-Korea en andere Russische diplomaten waren aanwezig bij de inwijding van het project. Kim zei tijdens de ceremonie dat het museum 'een heilige plaats is, gewijd aan de onsterfelijkheid van ware patriotten'.
Noord-Korea is een belangrijke bondgenoot van Moskou in de oorlog tegen Oekraïne. Het land heeft duizenden soldaten en wapens gestuurd om Russische troepen te helpen. Volgens schattingen van Zuid-Korea zijn minstens 600 Noord-Koreaanse soldaten omgekomen en nog eens duizenden gewond geraakt.
ANP
De Verenigde Staten hebben het overleg tussen de Amerikaanse president Trump en zijn Russische ambtgenoot Poetin afgezegd, omdat Rusland ‘niet genoeg interesse heeft getoond’ in een vredesakkoord met Oekraïne. Dat zegt Trumps woordvoerder Karoline Leavitt tegen CNN. Leavitt benadrukt dat een toekomstig gesprek tussen de twee presidenten ‘niet helemaal is uitgesloten’, mits er voldoende uitzicht is op een ‘positieve uitkomst’.
Trump maakte dinsdag bekend dat hij een gesprek met Poetin, dat zou plaatsvinden in Hongarije, heeft geannuleerd. Daarnaast kondigde hij gisteren voor het eerst sinds zijn aantreden een uitbreiding aan van de Amerikaanse sancties tegen Rusland.
De sancties zijn onder meer gericht op de Russische oliebedrijven Rosneft en Lukoil, die van groot belang zijn voor de Russische economie. ‘De president heeft altijd gezegd dat hij sancties zou instellen wanneer hij dat nodig vindt – en die dag is gisteren aangebroken’, zei woordvoerder Leavitt over dat besluit.
Daan de Vries
Lees ook: VS voeren druk op Moskou op: nieuwe sancties tegen grootste Russische oliebedrijven
De regeringsleiders van de Europese Unie zijn dicht bij een besluit om Oekraïne de komende twee jaar financieel te steunen met een renteloze lening van 140 miljard euro. Het onderpand daarvoor zijn de in Europa bevroren tegoeden van de Russische centrale bank. Oekraïne hoeft de lening pas af te betalen als Rusland herstelbetalingen voor de aangerichte oorlogsschade doet. Pas op dat moment zou Rusland zijn geld terugkrijgen.
Donderdagavond op de EU-top in Brussel werd een akkoord nog tegengehouden door België, waar het grootste deel van de Russische tegoeden zich bevindt. De Belgische premier Bart De Wever vreest op te draaien voor de schade, als het geld onverhoopt toch aan Rusland moet worden terugbetaald.
Zijn EU-collega’s toonden begrip voor de Belgische zorgen maar zien geen andere mogelijkheid dan het inzetten van de bevroren tegoeden voor een lening aan Oekraïne. Kyiv heeft dringend geld nodig. ‘Ze zijn dicht bij een grote beslissing’, zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky donderdagmiddag in Brussel. ‘Ik hoop, God bless, dat de EU-leiders het politieke besluit zullen nemen om Oekraïne de lening te verstrekken.’
Het Oekraïense leger heeft vannacht opnieuw een droneaanval uitgevoerd op een Russische olieraffinaderij. Door de aanval is brand uitgebroken bij de raffinaderij in Rjazan, op ruim 400 kilometer van de Russisch-Oekraïense grens.
Inwoners van Rjazan hoorden vannacht explosies rond de raffinaderij en deelden op Telegram beelden van de brand. Enkele uren later bevestigde de gouverneur van de provincie Rjazan dat ‘brokstukken van een neergehaalde Oekraïense drone’ brand hadden veroorzaakt bij een ‘bedrijf’ in de provincie. De lokale autoriteiten hebben echter niet bevestigd dat het gaat om de olieraffinaderij.
De raffinaderij in Rjazan, eigendom van het Russische staatsoliebedrijf Rosneft, is een van de grootste van Rusland. Oekraïne heeft de installatie het afgelopen half jaar meermaals aangevallen, als onderdeel van de Oekraïense pogingen om de Russische olie-industrie te schaden. Begin vorige maand werd een onderdeel van de raffinaderij in Rjazan ook al getroffen door een Oekraïense droneaanval. Door de aanvallen is de Russische olieproductie sinds deze zomer met bijna 20 procent gedaald, meldde persbureau Reuters vorige week.
Daan de Vries
Twee Oekraïense journalisten van de Oekraïense nieuwszender Freedom TV zijn donderdag gedood door een Russische drone in Kramatorsk in Donetsk in Oost-Oekraïne. Dat bevestigde het hoofd van de militaire bestuursorganisatie van de provincie Donetsk Vadym Filashkin in een bericht op Telegram. Journalist Olena Hubanova en haar cameraman Yevhen Karmazin kwamen om terwijl ze in een auto bij een tankstation zaten. De gouverneur van de regio publiceerde beelden van de verkoolde resten van de auto.
Sinds het begin van de oorlog zijn er in totaal 13 journalisten gedood, dat stelt een in februari gepubliceerd rapport van Reporters Without Borders. Ook zouden in totaal bijna 150 journalisten slachtoffer zijn geworden van Russische aanvallen terwijl ze aan het werk waren.
David Wouters
India, de grootste afnemer van Russische olie, zal naar verwachting de rechtstreekse import van Russische olie stopzetten. Dat stellen topbestuurders van raffinaderijen, nadat de Verenigde Staten nieuwe sancties ingesteld hadden tegen Rosneft en Lukoil, twee van de grootste oliemaatschappijen van Rusland.
De Amerikaanse president Donald Trump legde woensdag voor het eerst in zijn tweede ambtstermijn sancties op aan Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne. De maatregelen tegen de oliegiganten omvatten blokkades op financiële transacties, handelsbeperkingen en exportverboden. Met deze stap wil Washington de Russische olie-inkomsten terugdringen die de oorlogskas van Moskou vullen.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën geeft Indiase staatsraffinaderijen tot 21 november de tijd om hun transacties met Russische olieproducten af te bouwen. Volgens Trump zou de Indiase premier Narendra Modi tijdens een telefoongesprek hebben verzekerd ‘niet veel olie meer’ van Rusland te zullen kopen. Ook Modi wil een einde aan de oorlog tussen de twee landen, aldus Trump.
India importeerde tussen januari en september gemiddeld 1,7 miljoen Russische olievaten per dag. Bronnen benadrukken echter tegenover Reuters dat India zelden rechtstreeks olie koopt van Rosneft of Lukoil. In de praktijk verloopt een groot deel van de handel via tussenpersonen, waardoor de leveringen vermoedelijk nog niet volledig stil zullen vallen.
David Wouters
Bij verschillende aanvallen op de Zuidoost-Oekraïense stad Zaporizja zijn 16 mensen gewond geraakt, meldt gouverneur Ivan Fedorov. Ook in het district Zaporizja viel een gewonde. Het is niet bekend hoe ernstig de slachtoffers gewond zijn.
Volgens Fedorov voerde Rusland zeker 740 aanvallen uit op 19 plekken in de regio Zaporizja. Zo werden er 10 luchtaanvallen uitgevoerd, vonden er drie aanvallen met raketwerpers plaats en werden er bijna 500 drones op het gebied afgestuurd.
Er kwamen 313 meldingen binnen van schade aan woningen, auto's en infrastructuur, meldt de gouverneur op Telegram.
Het Russische ministerie van Defensie meldde op Telegram dat er 139 drones zijn onderschept in de nacht van woensdag op donderdag. Het grootste deel daarvan werd bij de Russische stad Belgorod vernietigd, nabij de grens met Oekraïne.
Bij explosies in een wapenfabriek nabij de Russische stad Tsjeljabinsk in de Oeral zijn zeven mensen om het leven gekomen. Vijf anderen raakten gewond.
De explosies vonden plaats in een fabriek in de stad Kopejsk, net ten oosten van Tsjeljabinsk. De gouverneur van de regio Aleksej Teksler meldt op Telegram dat de hulpdiensten ter plaatse zijn en dat deze bezig zijn met het verzamelen van informatie over vermiste personen.
Teksler laat weten dat 'op dit moment de mogelijkheid van een aanval met een drone niet wordt bevestigd'. Rusland en Oekraïne bestoken elkaar geregeld met drones.
De Verenigde Staten hebben sancties aangekondigd tegen Ruslands grootste olieproducenten. Het ministerie van Financiën heeft het staatsoliebedrijf Rosneft PJSC en Lukoil PJSC op de zwarte lijst gezet vanwege 'Ruslands gebrek aan serieuze inzet om de oorlog in Oekraïne te beëindigen'.
De sancties zijn de meest verstrekkende poging van de regering-Trump om president Vladimir Poetin onder druk te zetten vrede te sluiten. Volgens het ministerie zullen de sancties Ruslands vermogen om inkomsten te genereren voor de oorlog aantasten.
'Het is tijd om het doden te stoppen en onmiddellijk een staakt-het-vuren af te kondigen', zei minister van Financiën Scott Bessent in de verklaring. 'Het ministerie is bereid om indien nodig verdere stappen te ondernemen ter ondersteuning van president Trumps inspanningen om nog een oorlog te stoppen.'
Trump heeft zijn op handen zijnde ontmoeting met Poetin definitief geannuleerd, zei hij tijdens tevens tijdens een persmoment met Navo-baas Mark Rutte. 'Het voelde niet goed', aldus de president.
Hij zei dat het "niet voelde alsof we op de plek aan het komen waren waar we moeten zijn" en dat hij de afspraak daarom heeft geannuleerd. 'We zullen later nog afspreken', benadrukte hij. Het idee was dat Trump en Poetin elkaar binnenkort zouden ontmoeten in de Hongaarse hoofdstad Boedapest.
Volgens de president heeft hij steeds 'goede gesprekken' met Poetin, maar 'die leiden nergens toe'. Trump hoopt dat de sancties 'niet lang nodig zijn'.
De lidstaten van de Europese Unie hebben vandaag een nieuw pakket aan sancties tegen Rusland goedgekeurd. Dat maakt Denemarken bekend, het land dat momenteel voorzitter is van de Raad van de Europese Unie. Het is het negentiende sanctiepakket tegen Rusland sinds het begin van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022.
Hoewel nog niet officieel bekendgemaakt, omvatten de sancties hoogstwaarschijnlijk een strenger beleid rondom de Russische schaduwvloot. Ook zouden de reizen van Russische diplomaten worden ingeperkt en stoppen de Europese lidstaten op den duur met de import van Russisch vloeibaar gas.
Morgen is in Brussel een EU-top, waar onder meer het negentiende sanctiepakket op de agenda staat. Over dat pakket wordt al maanden vergaderd, maar tot vandaag lag Slowakije dwars. Als er niemand bezwaar maakt, gaat het sanctiepakket morgenochtend vroeg in. Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is uitgenodigd voor de top om te bespreken welke rol de Europese lidstaten kunnen spelen in het ondersteunen van Oekraïne.
Ook zullen de EU-leiders spreken over het gebruiken van bevroren Russische tegoeden voor een lening aan Oekraïne. Het gaat om ruim 140 miljard euro, dat nu vaststaat bij het Belgische financiële bedrijf Euroclear. Over de randvoorwaarden van die lening zijn de partijen het nog niet eens.
Dana Holscher
De Verenigde Staten gaan extra sancties instellen tegen Rusland. Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent woensdag aangekondigd. Hij zei niet om welke sancties het gaat.
De uitbreiding van de Amerikaanse sancties is opvallend, omdat president Donald Trump tot nu toe weigerde Rusland te bestraffen voor de oorlog tegen Oekraïne. Trump dreigde meerdere malen met sancties tegen de Russische olie-industrie, maar maakte die dreigementen nooit waar. Ook weigerde hij om de Amerikaanse wapensteun aan Oekraïne te verlengen. In plaats daarvan verkoopt Trump wapens aan Kyiv via de Navo.
De aankondiging volgt op de opschorting van een geplande ontmoeting tussen Trump en de Russische president Vladimir Poetin. De twee spraken af elkaar op korte termijn in Boedapest te treffen, maar Trump kwam daar dinsdag van terug. Hij noemde een top met Poetin ‘tijdsverspilling’ nadat het Kremlin duidelijk had gemaakt geen wapenstilstand in Oekraïne te willen langs de huidige frontlinie.
De Amerikaanse sancties worden woensdag of donderdag bekendgemaakt volgens Bessent.
Tom Vennink
De huidige frontlinie in Oekraïne kan het uitgangspunt zijn voor verdere onderhandelingen met Rusland. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vandaag gezegd tijdens een bezoek aan Noorwegen.
Hij steunt daarmee het voorstel van de Amerikaanse president Trump, die vorige week vroeg ‘te blijven staan waar we staan en het gesprek aan te gaan.’ Zelensky noemde het voorstel een ‘goed compromis’, maar trok de bereidheid van zijn Russische ambtgenoot in twijfel. ‘Ik weet niet zeker of Poetin het zal steunen. Dat heb ik ook tegen de president gezegd.’
Op dinsdag kondigde Zelensky samen met leiders van onder meer Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie in een gezamenlijke verklaring aan een staakt-het-vuren te steunen op basis van de huidige frontlinie. De ondertekenaars willen niet dat het land gedwongen wordt om nog meer grondgebied op te geven aan Rusland.
De aankondiging komt nadat Zelensky afgelopen vrijdag Washington bezocht, waar Trump volgens The Financial Times zou zijn uitgevallen tegenover de Oekraïense president, en hem onder druk zou hebben gezet om de hele Donbas af te staan aan Rusland. Dat is voor Kyiv onbespreekbaar. Later stelde Trump dat bij.
Aanstaande vrijdag ontmoeten Trump en Zelensky elkaar opnieuw in Londen, tijdens een internationale top met Europese en andere westerse bondgenoten.
David Wouters
Het Oekraïense leger bevestigt dat het op dinsdag een chemische fabriek heeft aangevallen in de Zuid-Russische regio Brjansk. De fabriek, die buskruit, raketbrandstof en explosieven produceert, werd daarbij getroffen door Frans-Britse langeafstandsraketten. Volgens de generale staf van de Oekraïense strijdkrachten werd een ‘enorme gecombineerde raket- en luchtaanval uitgevoerd’, die daarmee het Russische luchtverdedigingssysteem zou hebben ‘gepenetreerd’. De zogenoemde Storm Shadow-raket kan doelen bereiken over een afstand van maximaal 250 kilometer.
Oekraïne treft Russische fabrieken en raffinaderijen steeds dieper in het land. Daarmee wil het land ‘het militaire potentieel’ van Rusland ondermijnen. De fabriek zou ‘essentieel zijn voor de oorlogsinspanningen van Moskou’, bevestigde het Oekraïense leger op dinsdag in een bericht op Telegram.
De aanval werd op dinsdagmiddag bevestigd door de gouverneur van de regio Brjansk, Alexander Bogomaz, die stelde dat er niemand gewond raakte en er geen schade zou zijn. Het Russische ministerie van Defensie bevestigde de aanval eveneens.
David Wouters
De Amerikaanse president Donald Trump heeft geen behoefte aan een 'zinloze bijeenkomst' met de Russische president Vladimir Poetin. Dat zei hij tijdens een Divali-viering in het Witte Huis tegen de pers.
Trump kondigde vorige week aan dat hij Poetin zou treffen in Boedapest om te praten over mogelijkheden om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Hij zei toen op sociale media na een telefoongesprek met Poetin dat grote vooruitgang was geboekt.
Een bron binnen het Witte Huis zei dinsdag echter tegen internationale media dat op korte termijn geen bijeenkomst is gepland. Het was toen onduidelijk of nog wel wordt gekeken naar een ontmoeting op een langere termijn.
Trump kreeg daarop in het Witte Huis de vraag hoe het zit met de plannen voor een ontmoeting. Hij liet in zijn reactie in het midden of het gesprek nog zal plaatsvinden. 'We hebben nog geen beslissing genomen.'
De top tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische evenknie Vladimir Poetin lijkt van de baan. Een functionaris van het Witte Huis heeft aan persbureau Reuters laten weten dat de twee op korte termijn niet met elkaar zullen afspreken. Het bericht komt een paar dagen nadat Trump naar buiten had gebracht Poetin in Hongarije te willen ontmoeten. Waarom die plannen niet doorgaan, is niet duidelijk.
Trump deed zijn uitspraken over een ontmoeting met Poetin vlak voordat hij vrijdag met Zelensky had afgesproken in Washington. Volgens ingewijden was dat treffen geen succes. Zo zou Trump onder meer weer geschreeuwd hebben tegen Zelensky. De Amerikaanse president zou, nadat hij de dag ervoor met Poetin had gebeld, willen dat Zelensky akkoord gaat met verregaande Russische voorwaarden voor een wapenstilstand. Die omvatten onder meer het afstaan van de Donbas.
Volgens Trump zou ook een aantal prominente Amerikaanse functionarissen om tafel gaan met Russische collega’s. Onder meer de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zou daarbij aanwezig zijn. Nadat Rubio en zijn Russische ambtgenoot Sergei Lavrov vandaag met elkaar hebben gebeld, zal een dergelijke bijeenkomst ook niet snel plaatsvinden.
Yassin Boutayeb
Rusland heeft vier Oekraïners gedood met een droneaanval op de noordelijke regio Tsjernihiv. Dat melden lokale autoriteiten. Onduidelijk is nog of het om burgers gaat of militairen. Zeker vier anderen zouden gewond zijn geraakt, onder wie een kind van tien.
Rusland neemt de regio al langer hevig onder vuur. Als gevolg daarvan zitten inwoners van meerdere steden en dorpen sinds vandaag zonder elektriciteit. Volgens de autoriteiten kunnen scholen en ziekenhuizen nog wel worden voorzien van energie dankzij noodgeneratoren.
Yassin Boutayeb
Honderdduizenden inwoners van de Noord-Oekraïense provincie Tsjernihiv zitten zonder stroom door Russische aanvallen op het elektriciteitsnet. In een groot deel van provinciehoofdstad Tsjernihiv is door de stroomuitval ook de drinkwatervoorziening afgesloten. Het lokale bestuur roept inwoners op om drinkwater in te slaan.
Rusland nam de afgelopen dagen verschillende elektriciteitscentrales in Tsjernihiv onder vuur. Het hele noorden van de provincie, inclusief de hoofdstad, zit daardoor sinds vannacht zonder elektriciteit. Het Oekraïense ministerie van Energie meldt dat de reparatiewerkzaamheden worden vertraagd door het risico op nieuwe Russische droneaanvallen. Rusland zou drones boven de beschadigde centrales laten vliegen om ‘de humanitaire crisis doelbewust te verlengen’.
Verschillende Oekraïense steden zijn de afgelopen weken getroffen door grootschalige stroomuitval als gevolg van Russische luchtaanvallen. Net als eerdere oorlogsjaren heeft Rusland zijn aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet deze herfst flink opgevoerd, in een poging Oekraïners tijdens de wintermaanden in de kou en het donker te laten zitten.
Lees ook: Met vierde oorlogswinter voor de deur bombardeert Rusland het Oekraïense energienet
Europese politici hebben hun steun uitgesproken voor een staakt-het-vuren in Oekraïne op basis van de huidige frontlinie. Dat schrijven de leiders van onder meer Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie in een verklaring. De ondertekenaars willen dat Oekraïne niet gedwongen wordt om meer grondgebied op te geven aan Rusland.
De Amerikaanse president Donald Trump riep dit weekend op tot een bestand langs de huidige frontlijn, maar zou Oekraïne enkele dagen eerder onder druk hebben gezet om de hele Donbas af te staan.
‘Wij steunen het standpunt van president Trump dat de huidige frontlinie het startpunt moet zijn voor onderhandelingen,’ schrijven de Europese politici in de verklaring. Vrijdag komen de Europese en andere westerse bondgenoten van Oekraïne in Londen bijeen. Aanleiding voor die top is het gesprek tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis, afgelopen vrijdag.
Volgens onder meer The Financial Times zette Trump zijn Oekraïense ambtgenoot daarbij zwaar onder druk om meer grondgebied af te staan aan Rusland. Een dag eerder had Trump gebeld met de Russische president Vladimir Poetin. Ook kondigde Trump aan dat hij Poetin later deze maand persoonlijk wil spreken in Hongarije.
Voorafgaand aan dat gesprek zouden de Russische en Amerikaanse buitenlandministers elkaar deze week spreken, aldus Trump. Vanochtend meldde CNN echter dat die ontmoeting voorlopig is uitgesteld. Het Kremlin ontkent dat er überhaupt concrete plannen waren voor een gesprek tussen ministers Sergej Lavrov en Marco Rubio. ‘Het is onmogelijk om iets uit te stellen dat nooit in de agenda heeft gestaan’, aldus de Russische viceminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov.
Daan de Vries
Het Kazachse olie- en gasveld Karatsjaganak heeft zijn productie met ongeveer 25 procent teruggeschroefd na een ‘incident’ bij een gasinstallatie in het Russische Orenburg. Dat zeggen ingewijden tegen persbureau Reuters. De fabriek in Orenburg, waar onder meer gas uit Kazachstan wordt verwerkt, was afgelopen weekend het doelwit van een Oekraïense droneaanval.
Karatsjaganak ligt in het noordwesten van Kazachstan, op enkele tientallen kilometers van de Russische grens. Het olie- en gasveld is in handen van Kazachse en Russische staatsbedrijven en westerse oliebedrijven als Chevron en Shell. Volgens het Kazachse ministerie van Energie wordt de productie hersteld zodra de installatie in Orenburg weer op volle kracht draait.
Oekraïne heeft zijn aanvallen op de Russische olie- en gasindustrie sinds augustus flink opgevoerd. Oekraïense drones dringen geregeld door tot raffinaderijen diep in Russisch grondgebied. De gasfabriek in Orenburg ligt op ruim duizend kilometer van de Russisch-Oekraïense grens. Met de aanvallen probeert Oekraïne de Russische economie, die in hoge mate afhankelijk is van de export van olie en gas, te verstoren.
Daan de Vries
De westerse bondgenoten van Oekraïne komen vrijdag bijeen voor een nieuw overleg, heeft de Franse president Emmanuel Macron bekendgemaakt. De bijeenkomst van de zogeheten ‘coalition of the willing’, ditmaal in Londen, volgt op de jongste draai van de Amerikaanse president Donald Trump in de richting van Rusland.
Het bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan Trump, vorige week vrijdag, zou volgens berichten in internationale media zijn uitgelopen op een schreeuwpartij. Trump zou Zelensky onder druk hebben gezet om akkoord te gaan met Russische eisen om Oekraïens grondgebied op te geven.
In aanloop naar de ontmoeting tussen Trump en Zelensky had de Russische president Vladimir Poetin de telefoon gepakt om de Amerikaanse president te bellen. Direct daarop kondigde Trump een nieuwe ontmoeting tussen de twee aan. Die moet ergens deze maand plaatsvinden in het Rusland-gezinde Hongarije. De vorige top tussen Trump en Poetin, afgelopen augustus in Alaska, draaide op niets uit.
Zelensky zal vrijdag ook aanschuiven bij het overleg met zijn bondgenoten, meldt een ingewijde aan persbureau Reuters. De ‘coalition of the willing’ bestaat uit ruim dertig voornamelijk Europese landen die bereid zijn Oekraïne veiligheidsgaranties te geven bij een mogelijk akkoord tussen Kyiv en Moskou over het beëindigen van de oorlog.
Thom Canters
De productie van een groot gasveld in Kazachstan is met 25 tot 30 procent teruggelopen als gevolg van een Oekraïense aanval op een Russische gasfabriek dit weekeinde. Dat meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. De getroffen gasfabriek in Orenboerg moest het afnemen van gas van het naburige Kazachstan staken.
Oekraïne heeft de afgelopen weken de aanvallen op de Russische olie- en gasindustrie opgeschroefd. Daarmee wil het de Russische oorlogseconomie ontregelen. Naar eigen zeggen heeft Oekraïne inmiddels ruim twintig Russische olieraffinaderijen getroffen. De export van olie is vorige maand met ongeveer 17 procent teruggelopen, meldde Reuters afgelopen week.
Volgens de twee bronnen van Reuters is de productie van het gasveld Karachaganak maandag gedaald naar tussen de 25- en 28 duizend ton, ten opzichte van het gebruikelijke niveau van rond de 35 duizend ton. Mogelijk hervat de fabriek in Orenboerg, een van de grootste ter wereld, maandag de afname van gas uit Kazachstan, maar onduidelijk is wanneer die het gebruikelijke niveau weer zou kunnen bereiken.
Thom Canters
Een meerderheid van Europese Unie-lidstaten wil voor 2028 alle import van Russisch gas en olie stopzetten. Het gaat om de import van zowel aardgas via pijpleidingen als liquefied natural gas (lng). Slechts twee lidstaten – Hongarije en Slowakije – stemden tegen het plan, dat de Europese Commissie afgelopen mei al voorstelde.
Hoewel de import van Russische energiebronnen sinds de grootschalige inval van Oekraïne al beperkt was, stond die niet op nul. Vorig jaar exporteerde Rusland voor 23 miljard euro aan gas, olie en nucleair materiaal naar EU-landen. Die inkomsten kan Rusland gebruiken om de oorlog in Oekraïne te financieren.
Om hevige prijsstijgingen in Europa te voorkomen, moet de invoer van Russisch gas in twee delen tot een halt komen. In 2026 moeten de kortetermijncontracten worden stopgezet, en uiterlijk eind 2027 moeten ook de langetermijndeals met Rusland volgen. De Europese Commissie zegt dat er inmiddels genoeg aanbieders zijn van lng en aardgas om het wegvallen van de Russische import te compenseren. Ook moet er meer energie gewonnen worden uit hernieuwbare bronnen, zoals zon, wind en water.
Slowakije en Hongarije zijn notoire dwarsliggers als het gaat om Europese sancties tegen Rusland en zijn voor 80 procent van hun olie van Rusland afhankelijk. Volgens de Commissie kunnen ook Slowakije en Hongarije echter ergens anders terecht voor hun energie.
Dana Holscher
Als hij een uitnodiging krijgt, dan is de Oekraïense president Volodymyr Zelensky bereid aan te sluiten bij de top van de Verenigde Staten en Rusland. Hij staat open voor zowel directe ontmoetingen als ‘pendeldiplomatie’. Daarmee doelt hij op ontmoetingen met tussenpersonen, zei Zelensky vanochtend tijdens een persconferentie.
Donald Trump en Vladimir Poetin ontmoeten elkaar naar alle waarschijnlijkheid binnenkort in Hongarije. Volgens de Hongaarse, pro-Russische president Viktor Orbán moet de top over vrede gaan.
Zelensky kreeg volgens de Financial Times afgelopen vrijdag in het Witte Huis een bittere pil voorgeschoteld: Trump zou hem onder druk hebben gezet om grondgebied in te leveren aan Rusland in ruil voor vrede. Volgens nieuwssite Politico zou Trump in eerste instantie hebben gezegd dat Zelensky de gehele Donbas moet afstaan, maar dat later hebben bijgesteld naar het gebied achter de huidige frontlinie dat door Rusland wordt bezet.
Vanuit Europa wordt vooralsnog kritisch gereageerd op de gang van zaken. De Poolse premier Donald Tusk zegt op X dat ‘niemand druk zou moeten uitoefenen op Zelensky als het gaat om territoriale concessies. We zouden allemaal druk moeten uitoefenen om de Russische agressie te stoppen. Volgens Tusk is het inwilligen van de eisen van Poetin geen weg naar ‘rechtvaardige en duurzame vrede’.
Kaja Kallas, buitenlandchef van de Europese Unie, zegt dat ‘agressor’ Rusland niet zomaar mag krijgen wat het land wil, omdat dat een verkeerd signaal zou afgeven. Ook is Kallas kritisch op de aanstaande ontmoeting tussen Poetin en Trump, omdat tegen de Russische president een internationaal arrestatiebevel loopt. Hongarije is ook verplicht zich te houden aan dat bevel van het Internationaal Strafhof, hoewel het land zich daar volgend jaar uit terugtrekt. Kallas noemt het ‘niet fijn’ dat Poetin desondanks waarschijnlijk ongestraft naar een EU-land kan reizen.
Dana Holscher
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Amerikaanse president Trump heeft voor het weekend stevige druk uitgeoefend op de Oekraïense president Zelensky om akkoord te gaan met de eisen die Rusland stelt aan een einde van de oorlog. Volgens de Financial Times draaide de ontmoeting vrijdag uit op ‘een schreeuwpartij’. De Oekraïense president Zelensky en zijn team waren naar het Witte Huis gegaan in de hoop te vertrekken met Tomahawk-raketten, maar kwamen bedrogen uit.
• Oekraïne gaat opnieuw geplande stroomuitval invoeren in bijna het gehele land. Door de stroomtoevoer op gezette tijden uit te schakelen, kan het gehavende systeem de piekbelastingen beter aan. De maatregel volgt op een nieuwe golf van Russische luchtaanvallen op het Oekraïense energienetwerk, waardoor Oekraïense regio’s de afgelopen weken al meerdere keren in het donker zaten. Het is inmiddels een bekende Russische strategie om Oekraïense energievoorzieningen aan te vallen naarmate de winter nadert.
• Meer Navo-bondgenoten gaan bijdragen aan de aanschaf van Amerikaanse wapens voor Oekraïne. Volgens Navo-chef Mark Rutte wordt er bovendien hard gewerkt aan anti-droneverdediging. Uit onderzoek van het Kiel Instituut bleek dat de militaire steun van westerse landen aan Oekraïne deze zomer sterk is gedaald. De steun lag in juli en augustus 43 procent lager dan in eerdere maanden dit jaar.
• De Russische president Poetin en de Amerikaanse president Trump ontmoeten elkaar ‘binnen enkele weken’ in Hongarije. Volgens Moskou heeft Poetin zijn trouwe bondgenoot Orbán bijgepraat over het gesprek met Trump.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant