De VVD staat op flink verlies in de peilingen. Ook in het liberale bolwerk Blaricum, waar in 2023 één op de drie inwoners op de VVD stemde, overwegen veel kiezers een overstap. ‘Het is niet meer de VVD die ik ken van vroeger.’
is verslaggever van de Volkskrant.
Ze komt uit een klassieke VVD-familie, vertelt de 85-jarige Blaricumse op weg naar de kaaskraam op het centrale plein van haar dorp. Toch overweegt Doke – liever geen achternaam – voor het eerst in haar leven iets anders te stemmen bij de verkiezingen.
‘Het is niet meer de VVD die ik ken van vroeger’, zegt de zorgvuldig gekapte vrouw, lichtjes leunend op haar rode boodschappentrolley. ‘Misschien wordt het JA21 of Bontenbal, dat is een aardige man.’
Al jaren woont Doke in het welvarende Gooise dorp, samen met haar man, die werkzaam was in het bankwezen. Bij het uitspreken schrikt ze zelf van de twijfel aan de partij die zij en haar familie decennialang welhaast vanzelfsprekend hebben gesteund. ‘Ik weet het allemaal nog niet zeker hè.’
In Blaricum is het leuk wonen. Dat je zo in het bos bent is voor veel inwoners een pre, het centrum omschrijven ze als ‘gezellig dorps’. Daarbij biedt het voorzieningen van een kwaliteit die aansluit bij hun behoeften. Er zijn veel restaurantjes, zoals het in een statig jarendertigpand gevestigde Bistrôt Chapeau. Vlak daarnaast aan het pleintje loopt Blushing al aardig vol, een horecaconcept van de bekende Nederlander Gordon. Verderop kondigt de wijnwinkel een proeverij aan.
Drie jaar geleden was Blaricum de eerste gemeente waar de gemiddelde verkoopprijs van een huis de 1 miljoen euro overschreed. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 haalde de VVD in een Blaricums stembureau relatief de meeste stemmen, bijna twee derde van het totaal. In de hele gemeente koos ruim een derde van de kiezers voor de liberalen.
Maar deze middag blijkt Doke zeker niet de enige teleurgestelde VVD’er in het dorpscentrum. Het rechtse kabinet, waarvan de partij deel uitmaakte met PVV, BBB en NSC, heeft volgens veel fervente VVD-aanhangers nauwelijks iets bereikt. ‘Ik heb er niets van gemerkt dat we een rechts kabinet hebben gehad’, bromt een 32-jarige bouwondernemer. ‘Mensen met een eigen bedrijf worden uitgekleed.’
Volgens de ongunstigste peilingen dreigt de VVD bij de komende stembusgang bijna de helft van de huidige 24 zetels te verliezen. Ook veel Blaricummers lijken al tot een overstap te hebben besloten. Vanwege hun ergernis over het vele politieke geruzie: ‘geen bonje schoppen, maar regeren’, vat een grijzende man samen.
Anderen uiten kritiek op partijleider Dilan Yesilgöz, die ‘te veel op de man’ zou spelen. ‘Zij is niet geloofwaardig meer’, zegt een vrouw van begin veertig in lange blauwe jas. Wel vindt ze het ‘buitengewoon lastig’ om een alternatief te vinden. ‘Ik ben voor een sociaal Nederland, maar de belastingdruk mag wel iets omlaag.’
De hoogte van de belastingen is een onderwerp dat in Blaricum leeft. Over migratie en asielzoekerscentra hoor je minder: de PVV is hier minder populair dan gemiddeld. ‘We zijn hier allemaal rijk en een beetje rechts’, legt een 56-jarige bankmedewerker uit. Ze draagt een witte jas met geborduurde bloemen op de rug. ‘Je wilt voor jezelf zorgen en je wilt een ander helpen waar nodig, maar het moet niet te gek worden. Wij vinden dat mensen zelfredzaam moeten zijn en niet te snel naar de overheid moeten kijken.’
Ze vertelt dat ze al in 2023 de VVD de rug had toegekeerd door voor de BBB te kiezen. Dit keer wordt het het CDA. ‘Bontenbal is netjes in de omgang. En hij wil over rechts gaan. Had zijn voorkeur bij links gelegen, dan was het over geweest.’
Het autoalarm van een enorme zwarte Range Rover begint te loeien, terwijl de parkeerplaatsen rond het pleintje zich blijven vullen met auto’s in de hogere prijscategorie. ‘Een Tesla is hier een lullige boodschappenwagen’, grapt een voorbijganger. Op dat moment parkeert de 49-jarige vastgoedondernemer Michael er zijn glimmende, grijsgroene Porsche.
Ook zijn stem gaat dit keer niet naar de VVD. ‘Yesilgöz is door de mand gevallen. Het vorige kabinet was niet goed.’ Hij neigt nu naar het CDA. ‘Omdat de partij over rechts wil gaan. Maar Bontenbal moet zichzelf nog bewijzen.’
De ondernemer meent dat werken steeds minder loont. ‘We zijn te veel aan het nivelleren. Met de vele regels frustreert de overheid ondernemers die zich willen inzetten om bijvoorbeeld meer woonruimte te creëren.’
Als voorbeeld noemt hij de maximale huurprijzen die nu gelden voor de vrije sector, ingesteld door voormalig CDA-woonminister Hugo de Jonge. ‘Ik heb noodgedwongen een aantal appartementen moeten verkopen’, zegt de ondernemer. ‘Ze waren niet meer rendabel.’ Van de opbrengst ervan kocht hij onder meer zijn nieuwe Porsche. ‘Mijn auto noem ik Hugo’, grijnst hij. ‘Ik heb ’m immers te danken aan Hugo de Jonge.’
Andere voormalige VVD-kiezers neigen wat meer naar rechts. Een 41-jarige ondernemer die voor de bloemenzaak staat, denkt dat JA21 nu beter bij hem past. ‘Je wordt bestraft voor rijkdom’, zegt de man met zorgvuldig naar achter gekamd donker haar. ‘Daardoor vertrekken veel vermogenden naar het buitenland, en verliest Nederland bedrijven en werkgelegenheid.’
Toch kun je in Blaricum nog trouwe VVD-aanhangers treffen. Onder hen Yvonne (74), die al veertig jaar in het dorp woont. De vrouw in een lichtroze skijack met bijpassende handtas zegt dat ze de liberalen nog een kans wil geven. ‘De VVD is er al heel lang voor mensen die het goed hebben en veel belasting betalen, waarvan iedereen in het land geniet’, zegt ze. ‘Ik blijf geloof houden in deze partij.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant