Nu klimaatambities worden teruggeschroefd, is een ambitieus klimaatbeleid voor politici lastig te verkopen. Toch zijn er steeds meer goede argumenten voor.
D66-leider Rob Jetten, die ooit de bijnaam ‘Klimaatdrammer’ omarmde, gooit het bij deze verkiezingscampagne over een andere boeg. ‘We praten niet zozeer meer over de nadelen van zeespiegelstijging, maar eerder over voordelen van het isoleren van je huis voor een lagere energierekening.’
Hij heeft zich, zo zei hij in een interview in de Volkskrant begin deze week, laten inspireren door de Polen. ‘Ze doen minstens zoveel als in Nederland, maar het woord klimaat komt niet voorbij. Ze zeggen daar dat het gaat om energie-onafhankelijkheid van Rusland en lagere kosten.’
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Het woord klimaat is nog net geen taboe in de verkiezingscampagne, maar het lijkt alsof politici het onderwerp liefst mijden – behalve GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans, die heeft besloten om er in de slotfase van de campagne juist de nadruk op te leggen.
Wie over klimaatbeleid begint, krijgt al snel het verwijt elitair te zijn en onvoldoende oog te hebben voor de dagelijkse noden van de lage inkomensgroepen. Een elektrische auto en zonnepanelen zijn immers niet voor iedereen weggelegd.
Daarin schuilt een gevaar, want om de opwarming van de aarde te stoppen of op zijn minst te vertragen, is actie dringend noodzakelijk. Zeker nu de Amerikaanse president het op dit vlak volledig laat afweten.
De druk uit Europa, dat in 2019 een ambitieuze Green Deal sloot, neemt af. Het doel van klimaatneutraliteit in 2050 staat nog recht overeind, maar de ambities voor 2040 worden afgezwakt. Ook het streven om na 2035 geen benzineauto’s meer te produceren ligt onder vuur.
Veel lidstaten willen ook af van de verplichting om brandstoffen voor vervoer en verwarming vanaf 2027 zwaarder te belasten. De ambitieuze ontbossingswet wordt keer op keer uitgesteld. De ‘antiwegkijkwet’, die het bedrijven onmogelijk maakt mensenrechten of milieunormen te schenden, was al ontdaan van haar scherpe randjes en dreigt nu helemaal te sneuvelen omdat Qatar en de Verenigde Staten dreigen met een boycot.
De klimaatverandering is nog steeds het grootste probleem waar de mensheid voor staat, maar politici die dat willen uitdragen hebben het zwaar. De vraag is nu wat de beste strategie is: apocalyptische vergezichten schetsen om de bevolking wakker te schudden, of de Jetten-route volgen en vooral wijzen op het eigen belang.
De apocalyptische vergezichten kunnen burgers activeren, maar ook leiden tot fatalisme. Nu de opwarming van de aarde voelbaar is geworden in de vorm van hete, droge zomers en andere weersextremen, kunnen burgers het gevoel krijgen dat het toch al te laat is, waardoor hedonisme zegeviert.
Wellicht is het beter erop te wijzen dat alle niet-uitgestoten CO2 winst is, omdat het de opwarming per definitie vertraagt. Het kan ook geen kwaad om te benadrukken dat de mens in alle gevallen de morele plicht heeft de aarde niet viezer en warmer achter te laten.
Voor burgers die niet gevoelig zijn voor een moreel appèl, kan de nadruk worden gelegd op het eigenbelang. Europa moet zo snel mogelijk energie-onafhankelijk worden, zeker nu het heeft besloten ook geen lng meer te importeren uit Rusland. Duurzame energiebronnen zijn heel hard nodig.
Ook voor de Europese industrie is het van levensbelang. Ze kan alleen sterk blijven als ze haar technologische voorspong houdt en leidend is in de energietransitie. Nu dreigt China er met de buit vandoor te gaan. Klimaatbeleid hoeft dus geen principekwestie te zijn, maar kan ook verkocht worden als een kwestie van hygiëne, gezond verstand en eigen belang.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant