Rijke Nederlanders, bestuurders en volksvertegenwoordigers van partijen doneerden het afgelopen jaar zeker 9,1 miljoen euro aan politieke partijen.
Dat blijkt uit een overzicht van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het overgrote deel daarvan ging naar linkse en progressieve partijen. D66, GroenLinks-PvdA en de SP ontvingen samen bijna 6 miljoen euro, deels afkomstig uit de verplichte afdracht voor volksvertegenwoordigers en bestuurders.
Een overzicht van de opvallendste donaties.
Voor progressieve partijen is het elke verkiezing weer spannend wat de politieke voorkeur is van techmiljardair Steven Schuurman. Voor de verkiezingen van 2021 doneerde hij tot verrassing van velen 1 miljoen euro aan D66 en 350.000 euro aan de Partij voor de Dieren. ‘Hun klimaatplannen spraken me het meeste aan, puur op de inhoud’, zei hij daarover in Trouw. Voor de Nederlandse politiek zijn het ongekende bedragen, vooral voor de kleine Partij voor de Dieren.
In 2023 veranderen de regels en mogen donateurs niet meer dan 100.000 euro overmaken. Schuurman schenkt aan D66 100.000 euro, en aan GroenLinks en de PvdA, die dat jaar voor het eerst met een gezamenlijke lijst meedoen, gezamenlijk 40.000.
Deze verkiezingen krijgen de drie partijen hetzelfde bedrag, maar is er een nieuwe liefde bij gekomen: ook Volt kan nu rekenen op een ton van Schuurman. De klimaatplannen van de partij van Esther Ouwehand konden Schuurman blijkbaar opnieuw niet overtuigen.
Aan de rechterkant van het politieke spectrum vestigen partijen hun hoop op vastgoedmiljonair Chris Thünnessen. Thünnessen is volgens tijdschrift Quote minder gefortuneerd dan Schuurman, maar net zo politiek betrokken. In het verleden doneerde hij al aan Pim Fortuyn, Rita Verdonk, 50Plus en Ja21. ‘Ik heb Pim Fortuyn in totaal 4,5 miljoen gulden gegeven. Hij was een flamboyante man met frisse ideeën’ vertelde hij in 2021 aan Quote. ‘Pim wilde trouwens dat ik minister van Economische Zaken werd. Begrijp ik wel. Ik zou dat goed kunnen, maar ik wil al die spelletjes niet spelen.’
In 2023 sloeg hij een ronde over, maar deze verkiezingen trekt hij opnieuw de portemonnee: Ja21 en de VVD ontvingen ieder 100.000 euro.
De PVV moet het traditiegetrouw doen met de kleinste campagnekas. Omdat de partij geen leden heeft, loopt zij miljoenen aan overheidssubsidie mis. Het budget dat de Tweede Kamerfractie ontvangt, mag niet gebruikt worden voor politieke campagnes.
Dus blijft er voor de PVV maar één mogelijkheid over: donaties. Maar ook die lijkt de PVV niet te ontvangen. Eén persoon maakte een bedrag van 1.000 euro over: M. Vinogradovs. Maar omdat de PVV de adresgegevens van deze Vinogradovs schijnbaar niet heeft kunnen achterhalen – een wettelijke eis bij bedragen boven de 250 euro – vordert het ministerie van Binnenlandse Zaken 750 euro terug. Tot dusver heeft de PVV dan ook, als enige partij in de Tweede Kamer, geen enkele euro aan online of televisiereclames uitgegeven.
Pieter Omtzigt maakte in april van dit jaar zijn afscheid van de politiek bekend, maar doneerde in september nog wel aan de door hem opgerichte partij NSC: 1.204 euro. Net als veertien andere bewindspersonen en volksvertegenwoordigers van NSC. Ook Aant Jelle Soepboer, die de partij inmiddels heeft verlaten voor de Friese FNP, maakte 2.164 euro over.
Wat opvalt, is dat de top van NSC ontbreekt op de lijst van NSC’ers die doneerden aan hun eigen partij. Eddy van Hijum, Nicolien van Vroonhoven, Judith Uitermark en Caspar Veldkamp schonken niets, of minder dan 1.000 euro.
Er zijn wel meer (oud-)politici die vrijwillig doneren aan de partij. Oud-premier Mark Rutte, lijsttrekker Dilan Yesilgöz en demissionair minister Sophie Hermans bijvoorbeeld, gaven 1.000 euro aan de VVD. Die giften werden gedaan aan de aan de partij gelieerde Ivo Opstelten Foundation, aan wie de naamdrager overigens ook 1.000 euro gaf. BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas doneerde 3.200 euro aan haar eigen partij.
Partijen moeten het binnen drie dagen melden als ze 10.000 euro of meer krijgen overgemaakt. Het ministerie van Binnenlandse Zaken publiceert periodiek een overzicht van deze giften. Donaties onder de 10.000 euro mogen later gemeld worden, en verschijnen soms pas een jaar later op het overzicht van het ministerie.
Mogelijk schonk autohandelaar Hielke Puister begin september daarom geen 10.000 maar 9.999 euro aan JA21. De Fries is eigenaar van een bedrijf dat Land Rovers en Jaguars verkoopt. Vanwege de verkiezingen besloot het ministerie alle bedragen boven de 1.000 euro nu al openbaar te maken.
Luister hieronder naar onze dagelijkse podcast Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant