nieuwsbriefVoorkennis
Voorkennis Ingewikkelde pakketten van leningen die doorverkocht worden aan beleggers wereldwijd. Waar doet je dat aan denken?
Wie de kredietcrisis heeft meegemaakt en ergens ‘verpakte leningen’ ziet staan, hoort waarschijnlijk alarmbellen afgaan. Een van de oorzaken van de grote financiële crisis in 2008 was immers dat financiële instellingen van over de hele wereld te massaal geld hadden gestopt in pakketten van verpakte Amerikaanse subprime-hypotheekleningen. CDO’s noemde we die toen, kort voor ‘collateralized debt obligations’ of door onderpand gedekte schulden.
Hoe zat het ook alweer?
De alarmbellen klonken deze week op onze redactie, toen we verschillende internationale media zagen berichten over zenuwachtigheid ‘op de markt voor CLO’s’. ‘Collateralized loan obligations‘. Dat is maar een woord verschil met een CDO, loan in plaats van debt. En dat woord betekent bovendien hetzelfde. Een lening is immers een schuld. Zowel CDO als CLO zijn dus gewoon pakketjes met schulden waarin gehandeld kan worden.
De nervositeit werd veroorzaakt door twee faillissementsprocedures in de Verenigde Staten vorige maand, van autoleningenverstrekker Tricolor en auto-onderdelendistributeur First Brands. De schulden van die twee bedrijven bleken onderdeel te zijn geweest van CLO’s, waardoor de ondergang van de twee bedrijven een flink financieel spoor nalaat. De boedels moeten nog worden uitgezocht, maar onder meer zakenbanken UBS en Jefferies schreven, als samenstellers van CLO’s, al flink af op First Brands.
Velen van jullie zullen nu denken: waarom mag dat verpakken van leningen eigenlijk als dat ‘zo gevaarlijk’ is? Nou, omdat risico’s spreiden – en dat is dit – voor een belegger geen gek idee is. En omdat het bij elkaar vegen van allemaal leningen en het doorverkopen van zo’n pakket ook een bredere economisch functie heeft.
Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat allemaal grote investeerders – denk aan pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders – een rol spelen in kredietverlening aan bedrijven. Een pensioenfonds zal niet zo snel een lening verstrekken aan één bedrijf. Te gevaarlijk, te veel werk. Door te beleggen in een pakket aan leningen samengesteld door een derde partij, wordt pensioengeld toch ingezet voor kredietverstrekking. Dat levert economische groei op – en een goed rendement voor het pensioenfonds en diens deelnemers.
Het verpakken en doorverkopen van leningen zorgt er ook voor dat banken kapitaal vrij spelen om weer nieuwe leningen te verstrekken. Europese banken, waarvan de balansen vol staan met hypotheekleningen, zouden dit dolgraag meer willen doen. Onder meer ING’s ceo Steven van Rijswijk brak hier dit voorjaar nog een lans voor.
Zorgen zijn er begrijpelijkerwijs ook. Juist ook de markt voor het verpakken en doorverkopen van leningen heeft ervoor gezorgd dat een enorme schuldenberg is ontstaan in de wereld. Maar misschien wel meer in de hoeveelheid krediet, zit de zorg in de kwaliteit van de schulden. De veiligheid van een pakket aan leningen staat of valt met hoe het is samengesteld. Een goede CLO bevat bedrijfsleningen uit verschillende regio’s en sectoren. Nu er zo veel meer CLO’s op de markt zijn gekomen, zijn dáár twijfels over.
Bovendien, vindt er wel voldoende boekenonderzoek plaats bij de kredietnemers door de uiteindelijke kredietverstrekkers? Dat zijn alsnog meestal banken, maar in toenemende mate ook partijen die niet onder het strenge bankentoezicht vallen – ik schreef recent in deze nieuwsbrief al over deze non-banking financial institutions. En tot slot zijn er twijfels er over de beleggers in CLO’s, zoals pensioenfondsen, verzekeraars maar ook weer banken. Weten zij wel voldoende waarin ze hun geld stoppen? En zijn ze wel transparant genoeg over hun blootstelling aan CLO’s?
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC