In de Vrijheidswijk in Leeuwarden was Geert Wilders in 2023 de grote winnaar, waar dat vroeger altijd de PvdA was. Ook nu blijven veel inwoners de PVV trouw. Dat het niet is gelukt in het kabinet, zo klinkt het, is te wijten aan de andere partijen.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Zijn vriendin vlucht gauw naar binnen met de zojuist aangeschafte kamerplant. ‘Verkiezingen? Hou op. Ik krijg er hoofdpijn van’, verzucht ze. Ook Brugt Peper (70) zelf is in veel teleurgesteld. In de politiek in het algemeen en in zowat alle politici – ‘die beloven maar wat’. En natuurlijk in ‘de COA’. ‘Die geven alle huizen aan de buitenlanders.’
Dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers helemaal niet gaat over de toewijzing van sociale huurwoningen (dit is een taak van de gemeente en de woningbouwcorporatie), is in dit verhaal en in Pepers gedachtevorming een bijzaak.
Hoofdzaak is dat het allemaal niet ligt aan Geert Wilders, de man op wie Peper tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in 2023 vol overtuiging stemde. Dat vertelde hij anderhalf jaar geleden op deze zelfde parkeerplaats voor de Torontoflat in de Leeuwardense Vrijheidswijk, op de dag van de presentatie van het coalitieakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB.
Het was tijd voor een statement, meende Peper zoals velen toen, tijd voor verandering. In het enige stembureau in de gesegregeerde wijk, garage Haaima Hylkema (motto: ‘Voor iedereen’) werd het electoraal iedereen voor zich. De PVV verdubbelde bijna en kreeg ruim 26 procent van de stemmen. GroenLinks-PvdA kwam als tweede partij tot zo’n 20 procent.
De regeringsdeelname van de PVV zou een lakmoesproef worden voor het populisme, voorspelde wijkoudste Joop Hooiring (inmiddels 93). Als iets blijkt in de Vrijheidswijk is het dit: dat populisme is krasvast.
Oude politieke wetten lijken niet te gelden voor de PVV. Teleurgesteld over verbroken beloften en geërgerd door een vermeend gebrek aan daadkracht beantwoordden velen Wilders’ lokroep. Maar nu een kabinet ondanks zijn zegen en deelname van zijn partij van alles behalve verlossing bracht, wordt dat de roerganger niet tot nauwelijks verweten.
‘Geert heeft geen kans gehad om zelf premier te worden’, zegt Brugt Peper getergd. ‘En vervolgens is hij alleen maar tegengewerkt. Of ik dat geloof? Ik geloof dat niet, dat is zo.’
Wie rekent op een afrekening voor de veroorzaakte impasse, zal woensdag bedrogen uitkomen. Regeren is halveren? De VVD wellicht, niet de PVV.
Zo uitgesproken als bewoners zijn over hun politieke overtuiging en het aantal mensen met een migratieachtergrond in de wijk (‘veel te veel’), zo schuw zijn ze als gevraagd wordt naar hun eigen naam.
‘Er is helemaal niks verbeterd’, zegt een man in een blauwe bodywarmer die zijn boomertje uitlaat. Maar dat Wilders is ‘weggelopen’ uit het kabinet, zoals tegenstanders hem verwijten, gaat er bij de zeventiger niet in. Ook hij weet zeker: ‘Ze hebben hem alleen maar dwarsgezeten.’
Dat de PVV-leider verstek liet gaan bij de eerste debatten, neemt hij hem ook al niet kwalijk. ‘Die anderen schreeuwen toch alleen maar door elkaar heen.’
Vooruitgang in de Vrijheidswijk is de grote container die sinds kort eens per maand neerdaalt en waarin onder het oog van gretige oudijzerhandelaren koelkasten en kinderstoelen verdwijnen die wellicht anders op straat zouden eindigen. Zoals die vier grote 10-literemmers latex, zo op het grasveldje gemikt.
In wijkcentrum Mozaïek hangt een poster van het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag. In de nieuwe pop-upbibliotheek hebben ze Rupsje Nooitgenoeg in het Arabisch, maar niemand komt de boeken lenen. ‘Het is voor mij net Goede tijden, slechte tijden’, zegt een geïnterviewde in de Verkiezingskrant in gewone taal die in een van de stellingen ligt. ‘Het is echt een show.’
Een ding is zeker: frames, oneliners en misvattingen beklijven. Neem het verhaal over de voorrang van statushouders op sociale huurwoningen. ‘Al die buitenlanders krijgen meteen een huis, onze kinderen niet’, weerkaatst de politieke propaganda op de parkeerplaats van de Torontoflat.
In werkelijkheid gaat het niet om een verplichting, maar een mogelijkheid die gemeenten hebben omdat ze nu eenmaal van het kabinet een taakstelling krijgen om statushouders (een relatief kleine groep) te huisvesten. Overigens vertelt zowel Peper als de bodywarmerman dat hun kinderen helemaal niet woningzoekend zijn.
Een enkeling is helemaal afgehaakt. Zoals de ex-luchtmachtman, 80 jaar inmiddels, die achter zijn rollator richting de Jumbo schuifelt. Hij stemde vorige keer al niet en blijft ook woensdag thuis. ‘Het heeft toch geen zin, ze roepen maar wat.’ Vroeger, mijmert hij, had je nog mannen als Den Uyl, Lubbers en Kok. ‘Daar had je ontzag voor.’ De vraag of dat meer zegt over de kiezers of de gekozenen van tegenwoordig, blijft onbeantwoord.
De stemming in het land is somber, meldde het Sociaal en Cultureel Planbureau vorige week nog maar eens. Het vertrouwen in de politiek is blijvend laag. Politici presteren te weinig en zijn vooral met zichzelf bezig, vindt men.
Naar burgers wordt niet geluisterd, problemen worden niet aangepakt, compromissen zijn te waterig. ‘Voor aanhangers van de PVV komt daar nog bij dat zij het niet democratisch vinden dat de grootste partij van Nederland door andere partijen wordt uitgesloten van regeringsdeelname’, aldus het instituut.
Over het eigen leven wordt een stuk minder geklaagd: 93 procent van de Nederlanders geeft het een voldoende. Zo ook Brugt Peper. ‘Het gaat z’n gangetje’, hier met zijn vriendin, in zijn flat, in zijn wijk – hoe verdeeld die ook is en hoezeer Wilders ook beweert dat ‘ons land helemaal kapotgemaakt wordt’.
Op wie hij gaat stemmen? Peper grinnikt, alsof hij wil zeggen: domme vraag. Op Wilders, natuurlijk. ‘Ik hoop dat hij nu echt de macht krijgt. Hij heeft genoeg tegengas gehad.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant