Opinie Thomas Hogeling beschouwt wekelijks de publieke opinie. Wat wordt er gezegd en vooral niet gezegd? Deze keer: de brutaliteit van Bontenbal.
De misschien wel brutaalste stellingname van de hele verkiezingscampagne kwam deze week uit onverwachte hoek. CDA-leider Henri Bontenbal kreeg het voor elkaar om discriminatie van homoseksuelen te verdedigen met een beroep op zowel vrijheid als op diversiteit. Als je het zo leest, komt het vast wat bizar over en dat was het ook. Toch moest je goed opletten om het door te hebben, want Bontenbal verstaat de kunst om onredelijke zaken redelijk te laten klinken.
In een lang gesprek met Mariëlle Tweebeeke bij Nieuwsuur ging het dinsdag onder andere over scholen waar kinderen leren dat homoseksualiteit niet oké is. Zo bestaan er plekken waar ouders en medewerkers een ‘identiteitsverklaring’ moeten ondertekenen, waarin homoseksuele relaties expliciet worden afgekeurd. Dat gebeurt dan op religieuze gronden; het mag niet van de Bijbel of de Koran, dus ook niet op die school. Hou je je niet aan zo’n verklaring en begin je als leerling of medewerker bijvoorbeeld toch een homoseksuele relatie, dan ben je niet langer welkom.
Als het goed is, voel je ook zonder wetboek wel aan dat we dat niet moeten willen. Maar je hoeft niet ver te zoeken in de Nederlandse Grondwet om het echte verbod te vinden: Artikel 1, dat discriminatie verbiedt . Ook zijn scholen al jaren wettelijk verplicht om leerlingen iets te leren over seksuele diversiteit. Maar volgens Bontenbal botst dat allemaal met de vrijheid van onderwijs, die ook in de Grondwet is verankerd. Geen probleem, vindt hij, want „spanning tussen grondrechten mag bestaan in een liberale samenleving”.
Typische Bontenbal-uitspraak: bij een conflict gewoon ergens in het midden gaan staan – of beter gezegd: erboven. Natuurlijk vindt hij dat iedereen gewoon zichzelf moet kunnen zijn op scholen, maar als die scholen daar anders over denken, dan mag dat ook. Nadat in een filmpje een homoseksuele oud-leerling heeft verteld over zijn moeilijke tijd op zo’n school, zegt Bontenbal in de talkshow dat zijn ouders hem ook naar een andere school hadden kunnen sturen.
Hoe triest het ook is, tot zover is het weinig nieuws. Dit was altijd al het standpunt van het CDA. Maar dan gaat Bontenbal verder: „Ik ben ervoor beducht dat we naar een samenleving gaan waarin verschil van denken eigenlijk niet meer geaccepteerd wordt”. Hij vreest voor een vorm van liberalisme met de boodschap „laat iedereen vrij die denkt zoals wij”. Wie moeite heeft met het discrimineren van homoseksuelen op scholen, mag volgens Bontenbal dus wel wat meer open minded zijn; er zijn nou eenmaal „mensen die gewoon jouw meningen niet huldigen en dat is vervelend”, maar dat moeten we leren accepteren.
Bedenk even hoe ontzettend brutaal dat is. Bontenbal pleit niet alleen voor een uitzondering op het discriminatieverbod, hij neemt ook nog iedereen de maat die dat verbod wel wil handhaven. Als een pauw die pocht met zijn nutteloze verentooi, pocht hij met zijn zogenaamde liefde voor vrijheid. De vrijheid voor volwassenen op scholen om homoseksuele kinderen zo diep de kast in te duwen dat sommigen er helemaal nooit meer uit zullen komen.
Zou Bontenbal begrijpen dat zo’n beetje álle wetten vrijheidsbeperkend zijn? Dat dat het hele idee van wetten is? Iedereen is vrij om te doen wat hij wil, maar soms botsen die vrijheden en dan bedenken we een regel. Daar komen dan verboden op wildplassen, fraude of moord uit. Ik moet denken aan huisjesmelker Wybren van Haga die werkelijk elke wet om huurders te beschermen tegen gierige pandjesbazen in strijd vond met zijn ondernemersvrijheid. Ja, vriend: zo werken regels.
Bontenbal verkoopt zijn conservatisme als vrijheid, maar politici die op zeggen te komen voor vrijheid moffelen meestal iets weg. Vaak is dat een botsing van vrijheden en bij een keuze voor de ene vrijheid komt die andere vrijheid in het gedrang. Wie echt benadeeld wordt, vraagt dan ook niet om vrijheid. Die wil gewoon hetzelfde behandeld worden als anderen, dus die wil gelijkheid.
Als Bontenbal vraagt om begrip voor scholen die homoseksualiteit afwijzen, pleit hij dan ook niet voor vrijheid of voor tolerantie voor andersdenkenden. Hij pleit voor privilege. Het privilege voor religieuze scholen om te mogen discrimineren. Maar ja, opkomen voor privileges voor je eigen achterban komt net wat minder fatsoenlijk over.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC