schrijft voor de Volkskrant over theater en podcasts.
Dat spoilers heus niet altijd pretbedervers zijn bewijst de vijfdelige podcast Op zoek naar Marlotte. Al in de eerste paar minuten horen we dat Marlotte, de persoon om wie dit verhaal draait, nooit heeft bestaan. Die onthulling laat je met zo veel vragen achter dat je wel door móét luisteren. Het resultaat is een spannende podcast over een oplichter en goedgelovigheid.
Podcastmaker Lizzy Diercks neemt de luisteraar, in voice-overs met simpele, korte zinnen en een ietwat kinderachtige toon, mee in haar onderzoek. Ze begint bij Annika, een jonge vrouw die jarenlang online contact had met de 13-jarige Marlotte. Zij was seksueel misbruikt, had ernstige brandwonden opgelopen en lag daarom in het ziekenhuis. Annika staat haar elke dag virtueel bij, tot Marlotte sterft en Annika in diep verdriet achterblijft.
Diercks denkt aanvankelijk een verhaal te pakken te hebben over misstanden bij het ziekenhuis, een onderwerp dat goed bij het onderzoeksjournalistieke programma Zembla past. Maar gaandeweg blijkt dit een verhaal over een bedrieger te gaan en worden andere vragen van belang. Waarom zou iemand zo’n complexe leugen optuigen? En hoe kun je hier intrappen?
Die laatste vraag geldt vooral voor Annika: waarom is ze in de drie jaar dat ze Marlotte kende nooit langsgegaan in het ziekenhuis? De rustige, empathische Annika legt ons haar perspectief overtuigend uit: Marlotte wilde niet dat Annika haar verminkte lijf zag en zij respecteerde dat.
Interessanter is dat Diercks net zulke inschattingsfouten maakt: ze vindt het niet vreemd dat een ziekenhuis via een appservice updates geeft over een patiënt aan mensen die geen ouder of voogd zijn, of dat een tiener drie jaar lang zielsalleen in een ziekenhuis ligt. Had ze hier eerder bij stilgestaan, dan had ze misschien sneller doorgehad dat Marlotte niet bestond. Maar deze goedgelovigheid – zelfs van een journalist – toont hoe makkelijk het is om de tuin geleid te worden in een uitgebreide scam.
Ondertussen word je als luisteraar op vakkundige wijze meegenomen in de podcast, al halen de vele, onnodige app- en mailgeluiden je regelmatig uit het verhaal. Toch wil je weten hoe het bedrog precies in elkaar zat, hoe iemand dat jarenlang volhield, en vooral wil je weten: waarom? Waarom zou iemand zo veel moeite doen om anderen in een leugen te doen geloven?
Op die vraag krijg je redelijk goed antwoord, omdat het Diercks lukt de bedrieger te spreken te krijgen. Waar de podcast minder goed in slaagt, is bredere thema’s aansnijden, terwijl je van Zembla meer diepgang en reflectie verwacht. Want wat zegt dit verhaal over het zorgsysteem, over onze onlinerelaties of over mensen die complexe, onbestaande werkelijkheden optuigen?
Voor antwoorden op die vragen moet je Op zoek naar Marlotte niet luisteren. Wel voor een bingewaardige podcast over een verbazingwekkende scam.
Meer podcasts luisteren?
Op deze pagina vind je al onze podcast-recensies, handig doorzoekbaar op genre en aantal sterren.
Documentaire
★★★★☆
5 afleveringen, door Lizzy Diercks/Zembla.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant