Sladjana Labović Uitgever Sladjana Labović reist voor Zwartjes & Labović naar de Frankfurter Buchmesse, de belangrijkste boekenbeurs van Europa. Wat maakt ze mee? Wat hoopt ze er te bereiken, welke deals te sluiten? „Goddank ben ik nogal mainstream.”
Uitgever Sladjana Labović op haar eerste dag op de Buchmesse.
Er zijn mensen voor wie de Frankfurter Buchmesse een groot feest is. Ik ben daar niet één van. Dat heeft er vooral mee te maken dat ik aan het eind van de dag liever op een hotelkamer zit dan op een borrel of feest sta. Als je lol met mij wilt hebben, moet je vroeg opstaan en me treffen bij het ontbijtbuffet. Ik zou ook willen dat het anders was, maar dat is het niet.
Ik kijk met jaloezie (vanuit mijn bed op de socials) hoe collega’s na een hele dag op de beurs vol energie het licht uitdoen op ‘de Hof’, de plek waar iedereen verzamelt na alle etentjes en waar banden verstevigd worden. Tel erbij op dat ik ook nauwelijks iets drink en je snapt dat het een wonder is dat ik überhaupt voor sociale evenementen gevraagd word. Gelukkig zijn er etentjes, waarbij je elkaar vaak wel kunt verstaan en kennis kan uitwisselen.
Vanavond schuif ik aan bij een diner van Motovun, een vereniging van ongeveer 80 mensen uit 20 landen die met name aan en met geïllustreerde boeken werken. De naam is ontleend aan een plaatsje in Kroatië waar de vereniging is ontstaan vanuit de wens om de relatie tussen vakgenoten uit het oosten en westen van Europa te verbeteren. Joegoslavië was in die tijd, 1977, het perfecte midden tussen het Westen en het Oostblok.
Vorige week stond ik tijdens een vakantie met mijn moeder nog bij het graf van Tito in Belgrado. Ze kocht er een magneet voor me met de Joegoslavische vlag. Ik gaf die aan mijn beste vriend die de vlag niet herkende, hij was dan ook vijf toen Joegoslavië uit elkaar viel. Zo snel kan het gaan. Misschien moet ik De brug over de Drina van Ivo Andrić weer eens op de markt brengen.
Ik krijg een pdf binnen van een biografie waar klaarblijkelijk alleen ik in geïnteresseerd ben, want de Nederlandse rechten zijn nog vrij terwijl het boek al uit is. Een slecht teken. Je hebt uitgevers die rationeel uitgeven en uitgevers die emotioneel uitgeven. Ik behoor tot de laatste soort. Als je naar mijn uitgeefgeschiedenis kijkt, kan je uittekenen welke fascinaties ik heb (de maan), wat ik eet (Alison Roman), wie mijn goeroe is (Alexis Fernandez), waar ik om moet lachen (Jip van den Toorn) en wat me raakt (Sophie Visser). Goddank ben ik nogal mainstream en is er dus vaak een grote groep te vinden voor de boeken die wij uitgeven.
„Hoewel ik het ook prettig vind de avond vrij te hebben, heb ik toch een etentje in de agenda staan.”
Hotel Frankfurter Hof, waar veel mensen uit de boekenwereld samenkomen tijdens de beurs.
Uitgeven is geen exacte wetenschap en dus vaar ik op mijn gevoel, maar omdat ik snel verliefd word heb ik geleerd niet meteen te handelen, er een nachtje over te slapen. Tegenwoordig kan ik ook mijn partner Melanie Zwartjes consulteren. Zij voelt helaas niets voor de biografie en heeft daar goede argumenten voor. Omdat ik ook wel weet dat ze gelijk heeft, doe ik geen bod. Na de dag op de beurs vergezel ik Caroline Mouwens, de commercieel directeur van VBK, naar een borrel van Spotify. Er zijn cocktails, er is een rooftop. Als ik door mijn wimpers kijk lijkt de skyline van Frankfurt op die van Manhattan.
Hoewel ik het ook prettig vind de avond vrij te hebben, heb ik toch een etentje in de agenda staan. Ik ben namelijk jarig vandaag en dan leek een supermarktsalade op een hotelkamer me net iets te deprimerend. Ik sluit aan bij een diner van Zephyr, mijn voormalige scouts bij een eerdere uitgeverij. Met de oprichters Katie McCalmont en Naja Baldwin heb ik een beursvriendschap ontwikkeld. Door hen heb ik bij Podium, waar ik hiervoor uitgever was, De slapende kinderen van Anthony Passeron uitgegeven. Een van de mooiste romans over de aidsepidemie. Omdat ik ook boeken uitgeef in talen die ik niet machtig ben is een netwerk aan mensen (scouts, agenten, vertalers) die dat wel kunnen en jouw smaak kennen cruciaal.
Op het etentje ontmoet ik Camilla. Zij heeft net uitgeverij Akoya opgericht en is ook nog maar 1,5 jaar bezig. Dat schept een band. Wanneer de feesten worden doorgenomen en de taxi’s verdeeld, vertrouwt ze me toe geen ‘night owl’ te zijn. Ik haal opgelucht adem en stel voor om een Uber naar het hotel te delen.
„Je hebt uitgevers die rationeel uitgeven en uitgevers die emotioneel uitgeven. „
„Als ik door mijn wimpers kijk lijkt de skyline van Frankfurt op die van Manhattan.”
Ik heb een ontbijtafspraak met Alice Latham van het Britse Atlantic Books. Zij is een van de eerste mensen die ik heb leren kennen op een boekenbeurs, toen ze me een boek over eenhoorns probeerde te verkopen. Dat was toen een ding. Ze sloot eerder grote deals voor de kookboeken van Ottolenghi en de bestseller De jongen, de mol, de vos en het paard van Charlie Mackesy. Het boek over eenhoorns kocht ik niet. Wel treffen we elkaar sindsdien op elke beurs om de ontwikkelingen op de markt te bespreken: dan is fictie dood, dan weer non-fictie, dan is iedereen vegan en dan weer niet, wat doen we met AI?
Hapjes bij de Buchmesse
Het is op de beurs veel over AI gegaan. Het gaat sowieso veel over AI. Het doet me denken aan de gesprekken die er waren toen internet opkwam. En net als het internet zal AI ook een gamechanger zijn. Toch ben ik er niet bang voor. Ik denk dat we altijd behoefte zullen hebben aan de menselijke factor, aan imperfectie, aan verbeelding die je alleen kan hebben als je weleens verliefd, jaloers, gebroken bent geweest.
We spreken af elkaar weer op te zoeken op de London Book Fair. In de trein terug neem ik het manuscript van Wilfried de Jong door en stuur mijn laatste opmerkingen en complimenten terug naar hem en de redacteur. Er zijn weinig mensen stilistisch zo sterk als hij. Ik open Spotify en zie dat er een audiobook is van de biografie die ik niet ga vertalen, ingesproken door de auteur zelf. Wat een pret! Terwijl we Keulen uitrijden doe ik mijn oortjes in, druk op play en doe mijn ogen dicht. Ik kan nog ruim twee uur in het leven van een ander duiken voor het mijne weer begint.
Op de Frankfurter Buchmesse.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC