Zap In de documentaire ‘Malcolm X: By Any Means Necessary’ duikt Akwasi in het leven van de burgerrechtenactivist Malcolm X. Op dezelfde tv-avond moest Frans Timmermans naar het zweetkamertje van ‘Nieuwsuur’ komen.
Ilyasah Shabazz toont aan Akwasi waar zij zat toen haar vader werd vermoord in 'Malcolm X: By Any Means Necessary'.
Akwasi weet wat het is om als strijder tegen racisme gedemoniseerd en bedreigd te worden. De hiphop-artiest en directeur van Omroep Zwart spiegelt zich hierin aan Malcolm X (1925-1965). Met diens brisante uitspraken was deze Amerikaanse burgerrechtenactivist in de jaren vijftig en zestig de schrik van wit Amerika. Voor mensen die strijden tegen anti-zwart racisme en moslimhaat is hij juist een inspiratie. Zijn naam en uitspraken duiken geregeld op in hiphop-tracks.
In de documentaire Malcolm X: By Any Means Necessary (NPO2) gaat Akwasi op pelgrimage naar New York. Hij gaat langs bij de huizen van zijn held en bij de moskee die hij stichtte. Op de plaats waar X werd vermoord spreekt hij met diens dochter Ilyasah Shabazz. Ondertussen geeft hij een beknopte levensbeschrijving van X en leest hij voor uit diens autobiografie.
Opvallend is dat Akwasi niet de bekende brisante uitspraken van Malcolm X aanhaalt. De activist noemde de witte onderdrukker “the blue-eyed devil” tegen wie zwarte mensen zich desnoods met geweld moesten verzetten. Awkasi wil juist voorbij dat dominante beeld van de haatvolle stokebrand. Hij wil zich concentreren op de messcherpe analyse die X gaf van het racistische systeem en op diens pleidooi voor zwarte mensen om zich te emanciperen van innerlijke slavernij.
De kracht van de documentaire is dat Akwasi zijn grote liefde voor Malcolm X goed weet over te brengen op de kijkers. Zijn doel is om de naam van X ook in Nederland levend te houden. Dat betekent dat dit een instap-documentaire is. Hopelijk komt er een vervolg waarin diens wereld en gedachtegoed verder wordt uitgediept.
Tijdens de documentaire dacht ik aan de verkiezingscampagne, en hoe de stem van moslims en andere geracialiseerde mensen vrijwel ontbreekt. Gelukkig schuift BIJ1-oprichter Sylvana Simons soms aan bij Pauw & De Wit (NPO1) om politici de oren te wassen. Zo verweet ze dinsdag Caroline van der Plas (BBB), met wie ze vroeger graag een sigaretje rookte, dat die te zeer naar radicaal-rechts was opgeschoven.
„Ik vind het heel fijn dat Wilders niet meedeed aan het debat”, zei Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA bij Eva (NPO1), „want we hebben het al drie dagen lang over de inhoud”. Dat is inderdaad een opmerkelijk kenmerk van deze fase van de verkiezingscampagne op tv: de afwezigheid van de leider van de grootste partij, die doorgaans debatten domineert met zijn aanvallende, populistische stijl, geeft ruimte voor een soms wel erg gedetailleerde discussie over elkaars politieke plannen.
Opvallendste exponent hiervan is Nieuwsuur, dat iedere avond een lijsttrekker grilt op een laag vuurtje. De redactie keert hele verkiezingsprogramma’s binnenstebuiten en slaat de gast met inconsistenties om de oren. Het lijkt wel een mondeling examen. Kandidaten Caroline van der Plas (BBB) en Joost Eerdmans (JA21) zijn inmiddels gezakt. Dinsdag moest Frans Timmermans (PvdA) naar het zweetkamertje komen. De door de wol geverfde politicus overleefde het verhoor van Jeroen Wollaars. Op één punt na: het uitzetten van mensen zonder geldige verblijfspapieren.
Timmermans komt deze campagne steeds met een schijnbaar succesrijke Spaanse methode om ongedocumenteerde mensen te verkopen aan het land van herkomst, met name Marokko. Wollaars prikte erdoorheen door erop te wijzen dat de Spaanse uitzetcijfers „om diplomatieke redenen” geheim zijn; Timmermans beroept zich dus op lucht. Hij hield vol dat hij die succescijfers wel degelijk thuis had liggen, maar hij had ze even niet paraat.
Wollaars had ook kunnen zeggen dat Timmermans zich bezighield met een schijnprobleem. De twintig- tot vijftigduizend ongedocumenteerde mensen bewegen zich goeddeels geruisloos door de samenleving. Het lijkt erop dat de PvdA-leider uit opportunisme ook een beetje wil meedoen met inhakken op asielzoekers. Aan de borreltafel van Vandaag Inside (SBS6) zei Timmermans eerder over zijn Spaanse plan: „Het kost een paar duiten maar dan ben je ze wel kwijt”. Zo praat je niet over mensen. Zeker niet over een van de kwetsbaarste groepen in de samenleving. Zeker niet als je de mond vol hebt over „solidariteit”.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC