is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
De goudprijs is in dollars dit jaar met 53 procent gestegen. In euro’s was de stijging 45 procent. Iedereen praat over de explosieve stijging van de waarde van het goud. Maar misschien kan beter worden gesproken over de enorme daling van de waarde van geld.
In het begin van de vorige eeuw kende Nederland nog de gouden standaard. Bankbiljetten werden volledig gedekt door goud. Iedere Nederlander kon naar een kantoor van De Nederlandsche Bank toestappen om biljetten om te wisselen. Muntgeld was ook nog ‘intrinsiek volwaardig’, zoals dat werd genoemd. De metalen in een gulden of kwartje waren ook een gulden of een kwartje waard.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Na de Eerste Wereldoorlog werd de gouden standaard vervangen door een goudkernstandaard, waarbij bankpapier nog maar tot 40 procent gedekt was door goud en muntgeld alleen nog de waarde had die op de munt stond aangegeven: tekenwaarde.
En na de Tweede Wereldoorlog was er alleen nog een goudwisselstandaard, waarbij de gulden was gekoppeld aan de Amerikaanse dollar, die weer was gekoppeld aan goud. In dit systeem van Bretton Woods kon ieder land zijn dollars omwisselen tegen goud. Hierbij was 35 dollar één troy ounce (31,1 gram) waard.
In 1971 schafte toenmalig president Richard Nixon dit af, omdat de VS steeds vaker tekorten kregen op de handelsbalans en andere landen de Amerikaanse goudvoorraad plunderden. Nu kost één ounce goud op de markt al 4.200 dollar – meer dan honderd keer zoveel. En dat kan nog wel meer worden, want geld wordt steeds minder vertrouwd. Niet alleen dat van bananenrepublieken, maar ook geld van westerse landen, zoals de euro en de dollar.
De reden is dat landen steeds meer schulden op elkaar stapelen. En in een tijdperk van populisme is het ondoenlijk orde op zaken te stellen, zoals in Frankrijk blijkt. Er worden, zonder dekking, miljarden extra toegezegd voor het leger, politie, zorg, wonen, infrastructuur en klimaat. Belastingverhoging is impopulair bij het electoraat en de rijken pakken met een miljonairstaks is onmogelijk, omdat die zich uit de voeten maken.
In het verleden trapte de Duitse Bundesbank in Europa op de rem met renteverhogingen. De harde mark was een heilig goed, gezien de traumatische ervaringen van de Weimarrepubliek met de hyperinflatie (kruiwagens met bankbiljetten waren nodig om een brood te kopen), die ook tot de opkomst van het nazisme had geleid. De harde euro is er niet gekomen. Het in marmer gebeitelde stabiliteitspact – een begrotingstekort van minder dan 3 procent en een staatsschuld van minder van 60 procent van het bbp – is met het excuus van de Russische dreiging ook formeel buiten werking gezet, nadat dat informeel al was gebeurd.
De schulden zijn niet meer af te lossen met economische groei. Daarvoor zal inflatie nodig zijn. Hyperinflatie, waardoor de schulden samen met de tegoeden van spaarders en gepensioneerden wegsmelten. Er moet eerst weer een brood worden betaald met een kruiwagen vol bankbiljetten, voordat ook goud betaalbaar wordt.
Hopelijk is het alleen een doemscenario.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant