Op kleine schaal, voor eigen gebruik en op eigen risico – onder die voorwaarden staat Staatsbosbeheer wildpluk van paddenstoelen toe. Maximaal de hoeveelheid van „een 250 grams champignonbakje”. Op grote schaal of voor commerciële doeleinden plukken wordt gezien als diefstal. „Het is kleine stroperij, maar het is stroperij”, zegt boswachter Barry Hogenstijn (51). Hij draagt onder andere zorg voor het Robbenoordbos, waar niet iedereen zich houdt aan die plukvoorwaarden.
Op zijn Instagram-account @boswachter_barry plaatste hij een foto van zijn auto met op de motorkap, rond het logo van Staatsbosbeheer, een grote hoeveelheid honingzwammen. Twee mannen waren van de paden getreden en in een bosvak aan het plukken geslagen. Toen ze hem zagen sloegen ze op de vlucht, waarbij ze een deel van de buit achterlieten. „Meerdere kilo’s.”
Uniek is deze vorm van paddenstoelenroof niet: begin deze maand was op de Utrechtse Heuvelrug een grote actie tegen paddenstoelenstroperij. Daar werd ruim 36 kilo in beslag genomen, waarvan 14 kilo van één persoon. Maar zolang je weet wat je doet, waarom mag het dan eigenlijk niet?
Boswachter Barry wil het wel vertellen. „Al ben ik geen paddenstoelenspecialist hoor”, had hij vooraf laten weten. Toch staat hij in het Robbenoordbos om de paar meter stil om een andere soort aan te wijzen. „Dit is de groene knolamaniet. Héél giftig.” De volwassen stinkzwam is niet eetbaar en straalt dat ook niet uit. „Ziet eruit als een penis en verspreidt de geur van rottend vlees.”
Wél eetbaar zijn de biefstukzwam en de zwavelzwam. „Die noemen ze ook wel boskip.” En dan zijn er nog cantharellen, eekhoorntjesbrood en groeien er her en der oesterzwammen. Maar vooral de giftige honingzwam wordt nu veel geplukt. Nadat Hogenstijn de mannen op de vlucht had zien slaan, trof hij nóg een drietal honingzwamwildplukkers aan.
„Het bleken arbeidsmigranten uit Roemenië, werkzaam in de kassen. Dat waren die andere twee waarschijnlijk ook.” In Oost-Europa bereiden ze de zwam wel. Eerst koken om het hittegevoelige gif te verdrijven en dan bakken. „Daarom neem ik het ze niet kwalijk, het zit daar in de cultuur om deze soort wild te plukken. Hoe moeten ze weten dat het hier niet kan?”
Hij had het drietal een boete kunnen geven, maar voorlichting vindt hij belangrijker. „Ik heb ze verteld dat Nederland, in tegenstelling tot Roemenië, te klein is om te plukken.” De impact op onze postzegeltjesformaat natuurgebieden is gewoonweg te groot. De dieren wordt voedsel ontnomen: „En ze hebben het in de winter al zo zwaar.”
Als mensen om te plukken de paden verlaten worden dieren ook nog eens ernstig verstoord in hun leefgebied. „We hebben hier tachtig reeën leven. Als die op de vlucht slaan, staan ze tweehonderd meter verderop opeens op de weg”, wijst Hogenstijn.
Ook los van de fauna is het van belang niet te veel te plukken. Het ecosysteem werkt niet als je er een schakel tussenuit haalt. „De paddenstoel is alleen maar de vrucht van de schimmel, die in het hout of onder de grond zit.” Op die manier verspreiden schimmels zich. Dat heeft het bos hard nodig. „Bomen eten geen bladeren hè. Schimmels zorgen ervoor dat dood blad en hout wordt omgezet in vruchtbare bodem.”
Daarom is Staatsbosbeheer van plan nieuwe toegangsborden te plaatsen, waarop dat duidelijk en in verschillende talen aangegeven staat, vertelt Hogenstijn. De boodschap: niet van de paden wijken én niet te veel plukken. Hij hoopt dat ze er snel zijn. „Want zonder zwam geen schimmel en zonder schimmel geen bos.”
Sarah Ouwerkerk vervangt deze week Gemma Venhuizen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC