Trumps schoonzoon Jared Kushner is terug als freelance diplomaat in het Midden-Oosten. Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten investeren miljarden in zijn bedrijf, maar van belangenverstrengeling wil hij niets weten.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Na de bestorming van het Capitool in januari 2021 nam Jared Kushner enige afstand van zijn schoonvader Donald Trump, maar inmiddels is hij helemaal terug. Kushner speelde een sleutelrol bij het sluiten van de ‘vredesdeal’ in Gaza.
Maandag was hij met speciaal gezant Steve Witkoff in Israël met een duidelijke boodschap aan premier Benjamin Netanyahu: Trump ziet het bestand in Gaza als de opmaat voor een door hem hoogstpersoonlijk gecreëerde ‘eeuwige vrede’ in het Midden-Oosten. Daarom zal hij niet tolereren dat Israël kleine schendingen van het bestand door Hamas aangrijpt om de oorlog opnieuw te beginnen. Dinsdag werd die boodschap nog eens herhaald door de Amerikaanse vicepresident JD Vance.
Jared Kushner is het oliemannetje van Trump in het Midden-Oosten. Hij onderhoudt uitstekende relaties met Israël, maar ook met veel Arabische landen. De Joodse familie Kushner is al decennia bevriend met premier Netanyahu. Bij een bezoek aan New York logeerde Netanyahu ooit in het huis van de familie Kushner in New Jersey. Hij sliep zelfs in de oude kinderkamer van Jared.
Kushner is ook de baas van Affinity Partners, een investeringsfonds waarin Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië miljarden hebben geïnvesteerd. In september nog nam zijn bedrijf voor 55 miljard dollar de videogame-gigant Electronic Arts over, mede met hulp van de Saoediërs.
Kushner is de zoon van de rijke vastgoedondernemer Charles Kushner. Volgens de Amerikaanse onderzoeksjournalist Daniel Golden doneerde vader Kushner 2,5 miljoen dollar aan Harvard, waarna zijn zoon tot de elite-universiteit werd toegelaten, ondanks zijn matige schoolcijfers. In 2005 werd Charles Kushner veroordeeld wegens belastingfraude en het beïnvloeden van een getuige. Hij stuurde een prostituee af op zijn zwager, die meewerkte aan een gerechtelijk onderzoek tegen Kushner. Vervolgens stuurde hij de sekstape naar diens echtgenote, Kushners zus. Voor Donald Trump was de veroordeling geen probleem. Hij pardonneerde vader Kushner en benoemde hem onlangs tot ambassadeur in Parijs.
Jared Kushner trouwde in 2009 met Ivanka, de oudste dochter van Trump. Hoewel hij aanvankelijk Democraat was, groeide hij uit tot een belangrijke exponent van de informele diplomatie van Trump. De Amerikaanse president vertrouwt liever op familie en vrienden dan op experts en carrièrediplomaten. Kushner speelde een sleutelrol bij het sluiten van de Abraham-akkoorden tussen Israël, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein in 2020, die als het grootste diplomatieke succes uit Trumps eerste ambtstermijn worden beschouwd.
Evenals Steve Witkoff, speciaal gezant voor het Midden-Oosten onder Trump, gelooft Kushner dat de onderhandelingsmethoden uit de New Yorkse vastgoedwereld uitermate geschikt zijn voor de geopolitiek. ‘Veel mensen die zich hiermee bezighouden zijn hoogleraren geschiedenis of diplomaten’, zei Kushner tegen The New York Times. ‘Het is anders als je een deal guy bent. Dat is een andere tak van sport.’
De benadering van Kushner en Witkoff is simpel, schreef The New York Times. Zorg dat je eerst een ‘ja’ krijgt van alle partijen, en werk de details later uit. Het is uiteraard de vraag of een deal over een golfresort te vergelijken is met complexe geopolitieke conflicten met een geschiedenis van honderden jaren.
Inzake Oekraïne liet Witkoff zich inpakken door de Russische president Vladimir Poetin. In Gaza hebben Kushner en Witkoff een bestand weten te sluiten, hetgeen meer is dan Trumps voorganger Joe Biden kan zeggen. Maar zowel Israël als Hamas heeft een lange traditie in het saboteren van vredesprocessen.
‘Om in een volgende fase succesvol te zijn, moet Jared Kushner deze kwestie niet meer benaderen als een vastgoeddeal, maar zich richten op politiek en mensenrechten’, zei de Democratische senator Chris Van Hollen.
Kushner lijkt zich hier bewust van te zijn. Aanvankelijk lanceerde hij vorig jaar het idee voor de ontwikkeling van de kust van Gaza, dat later door Trump werd overgenomen als ‘de Rivièra van het Midden-Oosten’. Etnische zuivering nam hij op de koop toe. De Gazanen moesten wijken voor de geweldige vastgoedmogelijkheden.
Inmiddels slaat Kushner een andere toon aan. Israël moet het leven van de Palestijnen verbeteren als het volledig geïntegreerd wil worden in het Midden-Oosten, zei hij deze week voor de Amerikaanse televisie. Israëliërs en Palestijnen moeten duurzaam naast elkaar kunnen leven. Betekent dat een Palestijnse staat? ‘We laten het aan de Palestijnen over hoe je dat uiteindelijk wilt noemen’, aldus Kushner.
Kushners dubbelrol als zakenman en freelance diplomaat wordt regelmatig bekritiseerd. Als de kust van Gaza ooit wordt ontwikkeld, staat Kushner vooraan om ervan te profiteren. De staatsfondsen van Qatar, de Verenigde Emiraten en Saoedi-Arabië investeren in de bedrijven van Kushner en Witkoff om zich toegang tot Donald Trump te verschaffen.
Belangenverstrengeling, zeggen de critici. Kushner wil er niets van weten: ‘Wat mensen belangenverstrengeling noemen, noemen Steve en ik ervaring en vertrouwde relaties die we over de hele wereld hebben.’ Zonder die relaties was de deal in Gaza nooit tot stand gekomen, zei Kushner deze week voor de televisie.
Bizar genoeg kunnen de zakelijke belangen van Trumps entourage in dit geval een voordeel zijn, zei Matt Duss van de denktank Center for International Policy in The Guardian: ‘Corruptie kan het staakt-het-vuren in stand houden’, aldus Duss. ‘Want ze gaan er allemaal zo veel aan verdienen dat ze er belang bij hebben de oorlog te beëindigen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant