Brandende politieauto’s, vernielingen aan gemeentehuizen, de Hitlergroet – allemaal als uiting van angst voor de ‘ander’. Hoewel van leraren verwacht wordt dat we politiek ‘neutraal’ zijn, is het tijd dat we ons in het klaslokaal uitspreken en ons verzetten tegen de invloeden van fascisme en haat.
Afgelopen weken werd onze regio, de Achterhoek, in navolging van de rellen in Den Haag opgeschrikt door allerlei vormen van al dan niet gewelddadig protest. Gemeentehuizen werden vernield, lokale politici belaagd en lawaaioptochten georganiseerd en dit allemaal vanwege de eventuele huisvesting van asielzoekers.
Sterker nog, de climax van dit soort ‘verzet’ werd nog eens dunnetjes overgedaan in Amsterdam, Houten en Uithoorn.
Voor ons als docenten zit de moeilijkheid erin dat we aan de ene kant de opdracht hebben om burgerschap bij te brengen, wat ook inhoudt dat we het moeten hebben over rechtsstaat en dat discriminatie en racisme niet thuishoren in een vrije samenleving. Aan de andere kant willen we leerlingen kritisch en zelfstandig laten nadenken – en niet dat ze de mening van de docent overnemen.
Gijs Korenblik is docent geschiedenis en maatschappijleer. Oskar Kroes is docent levensbeschouwing. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
We willen ze voorbereiden op onze samenleving met de normen, waarden en moraal die daar bij horen. Maar dat neutraal te kunnen doen, wordt ontzettend bemoeilijkt als politici die veel de publiciteit opzoeken bewust onze normen oprekken.
De misinformatie die sommige van hen verspreiden leidt tot hardnekkige fabels over bijvoorbeeld migratie. En de gevolgen hiervan zien we helaas terug in ons klaslokaal. We merken bijvoorbeeld dat leerlingen met een migratieachtergrond verstarren en zich ongemakkelijk voelen als er gesproken wordt over de asielkwestie. Ook komt in klassengesprekken naar voren dat sommigen van hen zich de afgelopen jaren onveiliger op straat zijn gaan voelen, juist vanwege hun huidskleur of geloof.
Aan de andere kant zijn er juist leerlingen die zo zijn beïnvloed door desinformatie dat ze niet meer openstaan voor feitelijke cijfers. Dat ze überhaupt niet geïnteresseerd zijn in wie er vluchten en waarom, hoe de asielprocedures zijn, dat ‘ze’ echt niet zomaar al ‘onze’ huizen krijgen, dat ze geen gratis geld krijgen of dat er rond eenmaal gevestigde azc’s eigenlijk nauwelijks problemen zijn.
Bovendien zouden sommigen zelfs mee willen doen met de lawaaiprotesten in hun dorp omdat zij bang zijn dat ze na een feestje niet meer veilig naar huis durven te fietsen.
Incidenten worden uit context gehaald en uitvergroot, cijfers suggestief weergeven, alles om angst en ontmenselijking te voeden. Het lijkt een moderne dolkstootlegende (‘wij het volk zijn overgeleverd aan de grillen van linkse asielknuffelaars’) die duizenden Nederlanders in zijn greep houdt, want niet alle demonstranten, marslopers of relschoppers zijn bewust racistisch.
Velen zijn gewoonweg bange mensen die slachtoffer zijn van misinformatie rondom asielzoekers en statushouders. Zo wordt bijvoorbeeld geloofd dat het merendeel van hen betrokken is bij criminele activiteiten – wat onwaar is. In juni van dit jaar bleek bijvoorbeeld uit onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) dat dit percentage maar op 3 procent ligt. Sterker nog, er is zelfs sprake van een afname van betrokkenheid bij misdrijven, terwijl het aantal gehuisveste mensen op de opvanglocaties is toegenomen.
Ook bleek recentelijk nog dat er Tweede Kamerleden zijn die bewust desinformatie verspreiden door middel van AI-gegeneerde beelden. ‘Maak haar blond, onschuldig en knap en laat haar worden nageroepen door getinte jonge mannen’, aldus de instructie bij een gemanipuleerd beeld van straatintimidatie, waar een account van PVV-Kamerlid Maikel Boon achter zit.
Officieel behoren we als docenten leerlingen niet te beïnvloeden, maar misschien moeten we in het kader van burgerschapsvorming toch gaan ingrijpen. Ook aan de vrijheid van meningsuiting zijn grenzen. Er is een zekere morele ondergrens die in politiek Den Haag overschreden is, en wanneer dat in het klaslokaal binnenkomt, zijn wij aan zet.
De Grondwet wordt al jaren met voeten getreden door regeringspartijen, waardoor het meer en meer genormaliseerd is om het gelijkheidsbeginsel te negeren als het om vreemdelingen gaat.
Daarom doen wij een oproep aan politici, ouders, onderwijscollega’s en andere landgenoten: spreek je uit tegen angst, haat en xenofobie, want ‘jouw vrijheid is mijn vrijheid en mijn vrijheid is jouw vrijheid’, aldus docent en Trouw-columnist Karim Amghar onlangs in het tv-programma Buitenhof.
Laten we met elkaar het tij keren door te breken met de gevolgen van aantoonbare leugens en polariserende invloeden die ons land steeds meer in zijn greep aan het krijgen zijn. De Grondwet geldt voor ieder die zich in Nederland bevindt, ongeacht huidskleur, religie of afkomst.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant