is voormalig Amerika-correspondent en commentator van de Volkskrant.
De Amerikaanse president Donald Trump blijkt niet zozeer wispelturig als wel onbetrouwbaar. Oekraïne kan zich maar beter op Europa blijven richten.
Opnieuw is de Amerikaanse president Donald Trump 180 graden gedraaid in een van de grote conflicten van deze tijd. Vrijdag schaarde hij zich plotseling weer volledig achter de Russische president Vladimir Poetin en liet hij de Oekraïense president Volodymyr Zelensky weten dat Oekraïne de Donbas, het deels door de Russen veroverde gebied in het oosten van het land, zal moeten opgeven om het oorlogsgeweld in zijn land te stoppen. Trump laat wederom zien dat zijn woorden weinig waard zijn.
Trump, die Zelensky bij zijn bezoek aan het Witte Huis in februari ook al de mantel uitveegde, leek na de Navo-top in juni een meer pro-Oekraïense koers te gaan varen. Trump beloofde Oekraïne Amerikaanse wapens (door Europa betaald) en dreigde Rusland met strengere sancties. Analisten spraken van een belangrijke beleidswijziging.
In plaats van sancties volgde een ontmoeting tussen Trump en Poetin in Alaska, waarna Trump ineens net als Poetin vond dat Oekraïne de hele Donbas aan Rusland moest afstaan. Een wapenstilstand, tot dan voorwaarde voor verdere onderhandelingen, was plotseling van de baan. Poetin kon gewoon zijn gang blijven gaan.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
In september draaide Trump opnieuw. Op Truth Social schreef hij dat Oekraïne ‘met steun van Europa en de Navo in een positie is om heel het land te heroveren in zijn originele vorm!’. En: ‘Poetin en Rusland zijn in GROTE problemen.’ Zelensky putte er nieuwe hoop uit en zag de uitspraken als ‘een belangrijke verandering’.
Trump suggereerde zelfs dat hij Tomahawk-kruisraketten naar Oekraïne zou sturen (door Europa betaald), die Rusland tot voorbij Moskou zouden kunnen raken. Maar toen Zelensky vrijdag naar Washington ging om daarover nadere afspraken te maken, kwam hij weer van een koude kermis thuis.
Poetin was hem voor geweest. De Russische president belde Trump donderdag om hem te feliciteren met de Gaza-deal, en wikkelde hem zo weer volledig om zijn vinger.
En dus veegde Trump vrijdag in het Witte Huis de landkaarten van tafel die Zelensky had meegebracht. Hij schold hem uit en zei dat hij de oorlog aan het verliezen was. ‘Poetin zal je vernietigen’, zei Trump volgens de Financial Times. De Tomahawks waren van ook van de baan. ‘We hebben ze zelf nodig’, zei Trump.
Trump bleek eens te meer volledig onbetrouwbaar. Maar onbetrouwbaarheid is niet hetzelfde als onvoorspelbaarheid. We weten nu wel wat er gaat gebeuren na een telefoontje of ontmoeting met Poetin. De wispelturigheid volgt een duidelijke lijn - in de herhaling toont zich een patroon dat we inmiddels moeten herkennen.
IJdelheid en eigenbelang zijn Trumps constanten. Ook bij de deal in het Midden-Oosten speelden die twee factoren. Trump zag een Nobelprijs en miljardendeals in Qatar en Saoedi-Arabië voor zich. Dat vooruitzicht was kennelijk aantrekkelijker dan bij zijn eerdere plan voor Gaza, dat hij wilde omtoveren tot een soort Rivièra. Vrede lijkt steeds bijzaak.
Trump wordt niet gedreven door een moreel of geopolitiek kompas. Alleen wie zijn instincten weet te bespelen, kan iets van hem gedaan krijgen. Verder valt niet op hem te rekenen. Oekraïne, en ook de rest van Europa, zal het met Europa moeten doen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant