Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De top tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische evenknie Vladimir Poetin lijkt van de baan. Een functionaris van het Witte Huis heeft aan persbureau Reuters laten weten dat de twee op korte termijn niet met elkaar zullen afspreken. Het bericht komt een paar dagen nadat Trump naar buiten had gebracht Poetin in Hongarije te willen ontmoeten. Waarom die plannen niet doorgaan, is niet duidelijk.
Trump deed zijn uitspraken over een ontmoeting met Poetin vlak voordat hij vrijdag met Zelensky had afgesproken in Washington. Volgens ingewijden was dat treffen geen succes. Zo zou Trump onder meer weer geschreeuwd hebben tegen Zelensky. De Amerikaanse president zou, nadat hij de dag ervoor met Poetin had gebeld, willen dat Zelensky akkoord gaat met verregaande Russische voorwaarden voor een wapenstilstand. Die omvatten onder meer het afstaan van de Donbas.
Volgens Trump zou ook een aantal prominente Amerikaanse functionarissen om tafel gaan met Russische collega’s. Onder meer de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zou daarbij aanwezig zijn. Nadat Rubio en zijn Russische ambtgenoot Sergei Lavrov vandaag met elkaar hebben gebeld, zal een dergelijke bijeenkomst ook niet snel plaatsvinden.
Yassin Boutayeb
Rusland heeft vier Oekraïners gedood met een droneaanval op de noordelijke regio Tsjernihiv. Dat melden lokale autoriteiten. Onduidelijk is nog of het om burgers gaat of militairen. Zeker vier anderen zouden gewond zijn geraakt, onder wie een kind van tien.
Rusland neemt de regio al langer hevig onder vuur. Als gevolg daarvan zitten inwoners van meerdere steden en dorpen sinds vandaag zonder elektriciteit. Volgens de autoriteiten kunnen scholen en ziekenhuizen nog wel worden voorzien van energie dankzij noodgeneratoren.
Yassin Boutayeb
Honderdduizenden inwoners van de Noord-Oekraïense provincie Tsjernihiv zitten zonder stroom door Russische aanvallen op het elektriciteitsnet. In een groot deel van provinciehoofdstad Tsjernihiv is door de stroomuitval ook de drinkwatervoorziening afgesloten. Het lokale bestuur roept inwoners op om drinkwater in te slaan.
Rusland nam de afgelopen dagen verschillende elektriciteitscentrales in Tsjernihiv onder vuur. Het hele noorden van de provincie, inclusief de hoofdstad, zit daardoor sinds vannacht zonder elektriciteit. Het Oekraïense ministerie van Energie meldt dat de reparatiewerkzaamheden worden vertraagd door het risico op nieuwe Russische droneaanvallen. Rusland zou drones boven de beschadigde centrales laten vliegen om ‘de humanitaire crisis doelbewust te verlengen’.
Verschillende Oekraïense steden zijn de afgelopen weken getroffen door grootschalige stroomuitval als gevolg van Russische luchtaanvallen. Net als eerdere oorlogsjaren heeft Rusland zijn aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet deze herfst flink opgevoerd, in een poging Oekraïners tijdens de wintermaanden in de kou en het donker te laten zitten.
Lees ook: Met vierde oorlogswinter voor de deur bombardeert Rusland het Oekraïense energienet
Europese politici hebben hun steun uitgesproken voor een staakt-het-vuren in Oekraïne op basis van de huidige frontlinie. Dat schrijven de leiders van onder meer Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie in een verklaring. De ondertekenaars willen dat Oekraïne niet gedwongen wordt om meer grondgebied op te geven aan Rusland.
De Amerikaanse president Donald Trump riep dit weekend op tot een bestand langs de huidige frontlijn, maar zou Oekraïne enkele dagen eerder onder druk hebben gezet om de hele Donbas af te staan.
‘Wij steunen het standpunt van president Trump dat de huidige frontlinie het startpunt moet zijn voor onderhandelingen,’ schrijven de Europese politici in de verklaring. Vrijdag komen de Europese en andere westerse bondgenoten van Oekraïne in Londen bijeen. Aanleiding voor die top is het gesprek tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis, afgelopen vrijdag.
Volgens onder meer The Financial Times zette Trump zijn Oekraïense ambtgenoot daarbij zwaar onder druk om meer grondgebied af te staan aan Rusland. Een dag eerder had Trump gebeld met de Russische president Vladimir Poetin. Ook kondigde Trump aan dat hij Poetin later deze maand persoonlijk wil spreken in Hongarije.
Voorafgaand aan dat gesprek zouden de Russische en Amerikaanse buitenlandministers elkaar deze week spreken, aldus Trump. Vanochtend meldde CNN echter dat die ontmoeting voorlopig is uitgesteld. Het Kremlin ontkent dat er überhaupt concrete plannen waren voor een gesprek tussen ministers Sergej Lavrov en Marco Rubio. ‘Het is onmogelijk om iets uit te stellen dat nooit in de agenda heeft gestaan’, aldus de Russische viceminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov.
Daan de Vries
Het Kazachse olie- en gasveld Karatsjaganak heeft zijn productie met ongeveer 25 procent teruggeschroefd na een ‘incident’ bij een gasinstallatie in het Russische Orenburg. Dat zeggen ingewijden tegen persbureau Reuters. De fabriek in Orenburg, waar onder meer gas uit Kazachstan wordt verwerkt, was afgelopen weekend het doelwit van een Oekraïense droneaanval.
Karatsjaganak ligt in het noordwesten van Kazachstan, op enkele tientallen kilometers van de Russische grens. Het olie- en gasveld is in handen van Kazachse en Russische staatsbedrijven en westerse oliebedrijven als Chevron en Shell. Volgens het Kazachse ministerie van Energie wordt de productie hersteld zodra de installatie in Orenburg weer op volle kracht draait.
Oekraïne heeft zijn aanvallen op de Russische olie- en gasindustrie sinds augustus flink opgevoerd. Oekraïense drones dringen geregeld door tot raffinaderijen diep in Russisch grondgebied. De gasfabriek in Orenburg ligt op ruim duizend kilometer van de Russisch-Oekraïense grens. Met de aanvallen probeert Oekraïne de Russische economie, die in hoge mate afhankelijk is van de export van olie en gas, te verstoren.
Daan de Vries
De westerse bondgenoten van Oekraïne komen vrijdag bijeen voor een nieuw overleg, heeft de Franse president Emmanuel Macron bekendgemaakt. De bijeenkomst van de zogeheten ‘coalition of the willing’, ditmaal in Londen, volgt op de jongste draai van de Amerikaanse president Donald Trump in de richting van Rusland.
Het bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan Trump, vorige week vrijdag, zou volgens berichten in internationale media zijn uitgelopen op een schreeuwpartij. Trump zou Zelensky onder druk hebben gezet om akkoord te gaan met Russische eisen om Oekraïens grondgebied op te geven.
In aanloop naar de ontmoeting tussen Trump en Zelensky had de Russische president Vladimir Poetin de telefoon gepakt om de Amerikaanse president te bellen. Direct daarop kondigde Trump een nieuwe ontmoeting tussen de twee aan. Die moet ergens deze maand plaatsvinden in het Rusland-gezinde Hongarije. De vorige top tussen Trump en Poetin, afgelopen augustus in Alaska, draaide op niets uit.
Zelensky zal vrijdag ook aanschuiven bij het overleg met zijn bondgenoten, meldt een ingewijde aan persbureau Reuters. De ‘coalition of the willing’ bestaat uit ruim dertig voornamelijk Europese landen die bereid zijn Oekraïne veiligheidsgaranties te geven bij een mogelijk akkoord tussen Kyiv en Moskou over het beëindigen van de oorlog.
Thom Canters
De productie van een groot gasveld in Kazachstan is met 25 tot 30 procent teruggelopen als gevolg van een Oekraïense aanval op een Russische gasfabriek dit weekeinde. Dat meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. De getroffen gasfabriek in Orenboerg moest het afnemen van gas van het naburige Kazachstan staken.
Oekraïne heeft de afgelopen weken de aanvallen op de Russische olie- en gasindustrie opgeschroefd. Daarmee wil het de Russische oorlogseconomie ontregelen. Naar eigen zeggen heeft Oekraïne inmiddels ruim twintig Russische olieraffinaderijen getroffen. De export van olie is vorige maand met ongeveer 17 procent teruggelopen, meldde Reuters afgelopen week.
Volgens de twee bronnen van Reuters is de productie van het gasveld Karachaganak maandag gedaald naar tussen de 25- en 28 duizend ton, ten opzichte van het gebruikelijke niveau van rond de 35 duizend ton. Mogelijk hervat de fabriek in Orenboerg, een van de grootste ter wereld, maandag de afname van gas uit Kazachstan, maar onduidelijk is wanneer die het gebruikelijke niveau weer zou kunnen bereiken.
Thom Canters
Een meerderheid van Europese Unie-lidstaten wil voor 2028 alle import van Russisch gas en olie stopzetten. Het gaat om de import van zowel aardgas via pijpleidingen als liquefied natural gas (lng). Slechts twee lidstaten – Hongarije en Slowakije – stemden tegen het plan, dat de Europese Commissie afgelopen mei al voorstelde.
Hoewel de import van Russische energiebronnen sinds de grootschalige inval van Oekraïne al beperkt was, stond die niet op nul. Vorig jaar exporteerde Rusland voor 23 miljard euro aan gas, olie en nucleair materiaal naar EU-landen. Die inkomsten kan Rusland gebruiken om de oorlog in Oekraïne te financieren.
Om hevige prijsstijgingen in Europa te voorkomen, moet de invoer van Russisch gas in twee delen tot een halt komen. In 2026 moeten de kortetermijncontracten worden stopgezet, en uiterlijk eind 2027 moeten ook de langetermijndeals met Rusland volgen. De Europese Commissie zegt dat er inmiddels genoeg aanbieders zijn van lng en aardgas om het wegvallen van de Russische import te compenseren. Ook moet er meer energie gewonnen worden uit hernieuwbare bronnen, zoals zon, wind en water.
Slowakije en Hongarije zijn notoire dwarsliggers als het gaat om Europese sancties tegen Rusland en zijn voor 80 procent van hun olie van Rusland afhankelijk. Volgens de Commissie kunnen ook Slowakije en Hongarije echter ergens anders terecht voor hun energie.
Dana Holscher
Als hij een uitnodiging krijgt, dan is de Oekraïense president Volodymyr Zelensky bereid aan te sluiten bij de top van de Verenigde Staten en Rusland. Hij staat open voor zowel directe ontmoetingen als ‘pendeldiplomatie’. Daarmee doelt hij op ontmoetingen met tussenpersonen, zei Zelensky vanochtend tijdens een persconferentie.
Donald Trump en Vladimir Poetin ontmoeten elkaar naar alle waarschijnlijkheid binnenkort in Hongarije. Volgens de Hongaarse, pro-Russische president Viktor Orbán moet de top over vrede gaan.
Zelensky kreeg volgens de Financial Times afgelopen vrijdag in het Witte Huis een bittere pil voorgeschoteld: Trump zou hem onder druk hebben gezet om grondgebied in te leveren aan Rusland in ruil voor vrede. Volgens nieuwssite Politico zou Trump in eerste instantie hebben gezegd dat Zelensky de gehele Donbas moet afstaan, maar dat later hebben bijgesteld naar het gebied achter de huidige frontlinie dat door Rusland wordt bezet.
Vanuit Europa wordt vooralsnog kritisch gereageerd op de gang van zaken. De Poolse premier Donald Tusk zegt op X dat ‘niemand druk zou moeten uitoefenen op Zelensky als het gaat om territoriale concessies. We zouden allemaal druk moeten uitoefenen om de Russische agressie te stoppen. Volgens Tusk is het inwilligen van de eisen van Poetin geen weg naar ‘rechtvaardige en duurzame vrede’.
Kaja Kallas, buitenlandchef van de Europese Unie, zegt dat ‘agressor’ Rusland niet zomaar mag krijgen wat het land wil, omdat dat een verkeerd signaal zou afgeven. Ook is Kallas kritisch op de aanstaande ontmoeting tussen Poetin en Trump, omdat tegen de Russische president een internationaal arrestatiebevel loopt. Hongarije is ook verplicht zich te houden aan dat bevel van het Internationaal Strafhof, hoewel het land zich daar volgend jaar uit terugtrekt. Kallas noemt het ‘niet fijn’ dat Poetin desondanks waarschijnlijk ongestraft naar een EU-land kan reizen.
Dana Holscher
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Amerikaanse president Trump heeft voor het weekend stevige druk uitgeoefend op de Oekraïense president Zelensky om akkoord te gaan met de eisen die Rusland stelt aan een einde van de oorlog. Volgens de Financial Times draaide de ontmoeting vrijdag uit op ‘een schreeuwpartij’. De Oekraïense president Zelensky en zijn team waren naar het Witte Huis gegaan in de hoop te vertrekken met Tomahawk-raketten, maar kwamen bedrogen uit.
• Oekraïne gaat opnieuw geplande stroomuitval invoeren in bijna het gehele land. Door de stroomtoevoer op gezette tijden uit te schakelen, kan het gehavende systeem de piekbelastingen beter aan. De maatregel volgt op een nieuwe golf van Russische luchtaanvallen op het Oekraïense energienetwerk, waardoor Oekraïense regio’s de afgelopen weken al meerdere keren in het donker zaten. Het is inmiddels een bekende Russische strategie om Oekraïense energievoorzieningen aan te vallen naarmate de winter nadert.
• Meer Navo-bondgenoten gaan bijdragen aan de aanschaf van Amerikaanse wapens voor Oekraïne. Volgens Navo-chef Mark Rutte wordt er bovendien hard gewerkt aan anti-droneverdediging. Uit onderzoek van het Kiel Instituut bleek dat de militaire steun van westerse landen aan Oekraïne deze zomer sterk is gedaald. De steun lag in juli en augustus 43 procent lager dan in eerdere maanden dit jaar.
• De Russische president Poetin en de Amerikaanse president Trump ontmoeten elkaar ‘binnen enkele weken’ in Hongarije. Volgens Moskou heeft Poetin zijn trouwe bondgenoot Orbán bijgepraat over het gesprek met Trump.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant