Beschermd natuurgebied Overheden en natuurorganisaties garanderen met een nieuw actieplan maatregelen te nemen die de kwaliteit van de Europees beschermde natuurgebieden herstellen en behouden. „Robuuste natuur is nodig die tegen een stootje kan.”
Bezoekers van de Hoge Veluwe plukken een bosje hei voordat de heidevelden worden gemaaid.
Het is, zeggen hun vertegenwoordigers, „een aanbod dat je niet kunt weigeren”. De twaalf provincies, een groot aantal natuurorganisaties, waterschappen en gemeenten beloven de rijksoverheid maatregelen te nemen die ervoor zullen zorgen dat Nederland weer „van het slot” komt. „Om vooruit te kunnen en Nederland in beweging te krijgen is robuuste natuur nodig die tegen een stootje kan”, schrijven ze in een dinsdag gepresenteerd actieplan, de Bouwsteen Natuur.
De overheden en organisaties garanderen maatregelen te nemen die de kwaliteit van de Europees beschermde natuurgebieden herstellen en behouden. Dat herstel is hard nodig, omdat er nu „amper” vergunningen voor woningbouw en bedrijvigheid worden verleend, vanwege de uitstoot van stikstof die de kwetsbare natuur te zeer belast. Zo is de door het kabinet voorgenomen verhoging van de„rekenkundige ondergrens” voor de uitstoot van stikstof omstreden, omdat daar onvoldoende maatregelen tegenover staan om de natuur te versterken.
Het actieplan moet, met een ruim drie maanden geleden eerder gepresenteerd plan van provincies en boerenorganisatie LTO om de uitstoot van stikstof te reduceren, aan deze problematiek een einde maken. „Wat wij voorstellen is een hele klus”, zegt Ina Adema, Commissaris van de Koning in Brabant en voorzitter van het Interprovinciaal Overleg (IPO). „Maar wij zijn allemaal ontzettend gemotiveerd om aan het werk te gaan. Deze maatregelen zijn absoluut noodzakelijk. De stikstofcrisis kost ons land jaarlijks 15 miljard euro, dat is veel geld.”
De provincies en natuurorganisaties „gaan ervan uit” dat hun maatregelen ertoe leiden dat over tien jaar 90 procent van de Europees beschermde natuurgebieden „op orde is gebracht”, over vijf jaar zal dat ook al 70 procent zijn. Sleutel tot dat „gegarandeerde” succes is het „onverkort” vasthouden aan afspraken, een „doelgerichte” en „transparante” aanpak, alsmede strikte voorwaarden waaronder „het intrekken van bijbehorende subsidies” aan natuurbeheerders als maatregelen achterwege blijven.
Het aanbod is echter niet gratis. De provincies, verantwoordelijk voor uitvoering van het natuurbeleid, hebben dringend geld nodig voor hun ambities. Voor het reguliere beheer van de waardevolle natuur is jaarlijks 200 miljoen euro extra nodig. Daarnaast vraagt de coalitie van lagere overheden en natuurorganisaties eenmalig 3,5 miljard euro voor herstel van „stikstofgevoelige” natuur”.
„We doen nu al wat we kunnen, maar we kunnen nog veel meer”, zegt Marije Storteboom, directeur-bestuurder van de Unie van Bosgroepen, een van de deelnemende partijen. „We kunnen beheren tot we een ons wegen, maar we moeten de natuur ook herstellen, na alle schade door stikstof, bestrijdingsmiddelen, droogte.” Als voorbeeld geeft ze kruidenrijke graslanden. „Vroeger was jaarlijks een keer maaien voldoende voor de biodiversiteit. Tegenwoordig groeit het gras zo snel door stikstof, dat we twee keer moeten maaien voor hetzelfde resultaat. Dat kost geld.” Ook heidevelden lijden onder het surplus aan stikstof, en worden bevolkt door boompjes met gras ertussen. „Die moeten we weghalen.” Door mensenhanden, of door de inzet van grazende dieren. Ook dat kost geld. Geld voor natuur op boerenland moet eveneens beschikbaar blijven. Ten slotte vraagt het actieplan ook een „startkapitaal” van 500 miljoen euro voor „stedelijk groen”.
Ga er maar aan staan. Zal de landelijke politiek toehappen, zuinig als de meeste partijen in hun verkiezingsprogramma’s zijn als het om natuur gaat? „Er is politiek brede consensus dat we Nederland niet van het slot halen als we alleen inzetten op vermindering van de stikstofuitstoot”, analyseert een woordvoerder van de gezamenlijke provincies. „Het is inderdaad best veel geld, maar het levert de samenleving ook wat op.” IPO-voorzitter Ina Adema: „Ik denk dat het Rijk met onze plannen gaat instemmen. Elk kabinet dat er na de verkiezingen ook komt, zou de ambitie moeten hebben Nederland van het stikstofslot te krijgen.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC